KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 14.
Na podstawie fragmentu listy płac nr 12/2022 oblicz należną zaliczkę na podatek dochodowy.
Ilustracja przedstawia fragment listy płac nr 12/2022, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika rachunkowości w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zaliczka PIT za 12/2022 liczona jest według stawki 12% (I próg) i pomniejszana o miesięczną kwotę zmniejszającą 300 zł (gdy stosowana). Z listy płac podstawa naliczenia podatku to 5 359,00 zł, więc 5 359,00 × 12% = 643,08 zł; 643,08 − 300,00 = 343,08 zł, po zaokrągleniu 343,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy obliczenia należnej zaliczki na podatek dochodowy (PIT) na podstawie danych z fragmentu listy płac za 12/2022. Dla tego okresu stosuje się zasady obowiązujące po zmianach od 1.07.2022: w pierwszym progu skali podatkowej stawka wynosi 12%, a kwota zmniejszająca podatek to 3 600 zł rocznie, czyli 300 zł miesięcznie (jeśli płatnik ma podstawę do jej zastosowania, np. pracownik złożył PIT-2).

Kluczowe jest, aby w tabeli wybrać właściwą podstawę. Do wyliczenia zaliczki nie bierze się "podstawy składki zdrowotnej", tylko pozycję wskazaną jako podstawa naliczenia podatku dochodowego. W przedstawionych danych wynosi ona 5 359,00 zł. Z tabeli wynika też kwota zmniejszająca podatek 300,00 zł.

Kolejne kroki obliczeń:

  • Obliczenie podatku według stawki 12%: 5 359,00 zł × 12% = 643,08 zł.
  • Pomniejszenie o kwotę zmniejszającą: 643,08 zł − 300,00 zł = 343,08 zł.
  • Zaokrąglenie zaliczki do pełnych złotych: 343,08 zł → 343,00 zł.

Dlatego poprawny wynik to 343,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne (typowe pomyłki):

  • "643,00 zł" odpowiada sytuacji, gdy ktoś policzy samo 12% podstawy (643,08) i pominie odjęcie 300 zł. To częsty błąd: zapomnienie o kwocie zmniejszającej.
  • "373,00 zł" może wynikać z nieprawidłowego zaokrąglenia lub podstawienia innej podstawy niż 5 359,00 zł (np. błędnie odczytanej z tabeli).
  • "673,00 zł" może pojawić się przy zastosowaniu niewłaściwej stawki albo błędnym doborze kwot z tabeli (np. użyciu innej podstawy niż podatkowa).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy liczysz od podstawy naliczenia podatku (nie od zdrowotnej) i czy w danym miesiącu należy uwzględnić kwotę zmniejszającą. W 12/2022 jest to 300 zł miesięcznie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z listy płac podstawę naliczenia podatku, a następnie policz podatek według stawki 12%. Potem odejmij kwotę zmniejszającą 300 zł (jeśli jest stosowana w danym przypadku) i na końcu zaokrąglij wynik do pełnych złotych.
To kwota, od której liczy się zaliczkę PIT. Zwykle jest to dochód pracownika po odjęciu składek na ubezpieczenia społeczne oraz kosztów uzyskania przychodu. W zadaniach egzaminacyjnych jest ona często podana wprost w tabeli jako osobna kolumna.
W 2022 r. od 1 lipca zmieniły się zasady skali podatkowej: stawka w pierwszym progu została obniżona do 12%. Ponieważ lista płac jest za 12/2022, stosuje się reguły obowiązujące w II półroczu 2022, a nie wcześniejsze 17%.
To miesięczna część rocznej kwoty zmniejszającej podatek (3 600 zł rocznie), która może obniżać wyliczony podatek. W praktyce płatnik stosuje ją wtedy, gdy ma do tego podstawę (np. pracownik złożył odpowiednie oświadczenie). W zadaniu jest podana jako 300,00 zł.
W typowych zadaniach kadrowo-płacowych dla 2022 r. podstawę naliczenia podatku ustala się przed uwzględnieniem składki zdrowotnej, a sama składka zdrowotna jest liczona od odrębnej podstawy. Dlatego do wyliczenia zaliczki PIT korzystasz z kolumny "podstawa naliczenia podatku", nie z wartości składki zdrowotnej.
Kluczowe są dwie pozycje: podstawa naliczenia podatku dochodowego oraz kwota zmniejszająca podatek. Pozostałe pola (np. płaca zasadnicza, podstawa zdrowotna, składka zdrowotna) mogą być pomocne kontekstowo, ale nie zastępują podstawy podatku wskazanej w tabeli.
Najczęściej: pominięcie 300 zł kwoty zmniejszającej, użycie starej stawki 17%, odczytanie złej podstawy (np. zdrowotnej zamiast podatkowej) oraz brak zaokrąglenia do pełnych złotych. Warto też nie mylić "kwoty wolnej" z "kwotą zmniejszającą".
W zadaniach egzaminacyjnych zaliczkę zwykle podaje się w pełnych złotych. Oznacza to, że po wykonaniu działań (np. 343,08 zł) należy zastosować zaokrąglenie do pełnych złotych zgodnie z zasadą matematyczną, aby otrzymać wartość typu 343,00 zł.
643 zł to efekt policzenia samego 12% podstawy (5 359 × 12% ≈ 643) bez odjęcia kwoty zmniejszającej 300 zł. Ponieważ w tabeli widnieje kwota zmniejszająca, należy ją uwzględnić, co obniża zaliczkę do ok. 343 zł po zaokrągleniu.
Ćwicz na przykładowych listach płac: rozpoznawanie kolumn (ZUS, KUP, podstawa zdrowotna, podstawa podatku), wykonywanie obliczeń krok po kroku oraz dobór właściwych stawek dla danego roku i miesiąca. Dobrą metodą jest też kontrola wyniku "na logikę" (czy odjęto 300 zł itd.).
info

Statystycznie 25% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zaliczka PIT za 12/2022 liczona jest według stawki 12% (I próg) i pomniejszana o miesięczną kwotę zmniejszającą 300 zł (gdy stosowana).

Źródła:

  • Ustawa z 9.06.2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1265) – informacje o zmianie skali PIT od 1.07.2022 (stawka 12% w I progu oraz kwota zmniejszająca 3 600 zł rocznie = 300 zł miesięcznie).
  • Opis ilustracji: "Lista płac 12/2022" (zweryfikowana analiza modelu wizyjnego) – wartości: podstawa naliczenia podatku 5 359,00 zł oraz kwota zmniejszająca 300,00 zł.

Materiały:

  • Aktualne materiały dydaktyczne z zakresu kadr i płac (PIT/ZUS) dla technika ekonomisty
  • Przykładowe listy płac i zadania rachunkowe dla miesiąca 12/2022
  • Komentarze i opracowania do zmian skali podatkowej od 1.07.2022

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego