KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 15.
Z osobą, z którą przedsiębiorca nie pozostaje w stosunku pracy, zawarto umowę o dzieło na kwotę brutto 3 000,00 zł. Ile wyniesie kwota do wypłaty wykonawcy dzieła przy założeniu 50% kosztów uzyskania przychodu i 18% podatku dochodowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kwota netto to brutto pomniejszone o zaliczkę na podatek. Przy 50% KUP: 3 000,00 zł × 50% = 1 500,00 zł kosztów, więc podstawa = 3 000,00 − 1 500,00 = 1 500,00 zł. Podatek 18%: 1 500,00 × 18% = 270,00 zł. Do wypłaty: 3 000,00 − 270,00 = 2 730,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wszystkie potrzebne założenia: umowa o dzieło, kwota brutto 3 000,00 zł, 50% kosztów uzyskania przychodu oraz 18% podatku. Należy więc policzyć zaliczkę na podatek od podstawy po uwzględnieniu KUP, a następnie odjąć ją od brutto, aby otrzymać kwotę do wypłaty.

Krok 1: koszty uzyskania przychodu (KUP)
KUP = 50% × 3 000,00 zł = 1 500,00 zł.

Krok 2: podstawa opodatkowania
Podstawa = przychód − KUP = 3 000,00 zł − 1 500,00 zł = 1 500,00 zł.

Krok 3: podatek (zaliczka) według stawki z treści
Podatek = 18% × 1 500,00 zł = 270,00 zł.

Krok 4: kwota do wypłaty (netto)
Netto = brutto − podatek = 3 000,00 zł − 270,00 zł = 2 730,00 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Najczęściej wynikają z typowych pomyłek rachunkowych:

  • Kwoty niższe od 2 730,00 zł mogą powstać, gdy ktoś błędnie liczy 18% od całego brutto albo dodatkowo (niezgodnie z treścią) odejmuje inne potrącenia.
  • Wyniki pośrednie (np. 2 589,00 zł) często pojawiają się, gdy myli się podstawę opodatkowania albo stosuje KUP inaczej niż 50% przychodu.
  • Bardzo niskie wartości (np. 2 086,00 zł) zwykle są efektem nałożenia kilku błędów naraz: złej podstawy, błędnego procentu lub podwójnego potrącenia.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach z umowami cywilnoprawnymi najpierw wyznacz podstawę (po KUP), dopiero potem licz podatek i na końcu przejdź do kwoty netto. Zapis działań w kolejnych liniach pomaga uniknąć pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
50% KUP oznacza, że połowę przychodu można przyjąć jako koszty, a podatek liczy się od pozostałej części. W praktyce: podstawa opodatkowania = przychód − 50% przychodu. To zmniejsza zaliczkę na PIT w porównaniu do liczenia podatku od całej kwoty brutto.
Najpierw policz KUP (np. 50% × brutto), potem podstawę: brutto − KUP. Następnie oblicz podatek jako procent od podstawy. Na końcu wylicz netto: brutto − podatek. Taki schemat minimalizuje ryzyko pomylenia podstawy opodatkowania z kwotą brutto.
W zadaniu przewidziano koszty uzyskania przychodu, które obniżają podstawę opodatkowania. Jeśli zastosujesz KUP, to podatek liczysz od kwoty po odjęciu kosztów, a nie od całego brutto. Policzenie podatku od brutto jest jedną z najczęstszych pomyłek na egzaminie.
"Kwota do wypłaty" to wynagrodzenie, które wykonawca faktycznie otrzyma po potrąceniu zaliczki na PIT (oraz ewentualnych innych potrąceń, jeśli występują). W tym typie zadania przyjmujesz założenia z treści i odejmujesz od brutto wyliczoną zaliczkę na podatek.
Nie zawsze. 50% KUP bywa stosowane w określonych przypadkach, ale na egzaminie decydujące jest to, co podano w treści zadania. Jeśli w pytaniu zapisano "przy założeniu 50% KUP", to należy użyć tej wartości niezależnie od typowych sytuacji spotykanych w praktyce.
Najczęstsze błędy to: liczenie podatku od brutto zamiast od podstawy po KUP, pomylenie 50% KUP z 50% podatku, oraz gubienie kolejności działań (KUP → podstawa → podatek → netto). Pomaga zapis w czterech krokach i sprawdzenie, czy podatek jest "od mniejszej kwoty".
Porównaj skalę potrącenia do podatku: przy 50% KUP podstawa to połowa brutto, więc podatek 18% jest w praktyce 18% z połowy, czyli 9% brutto. Dla 3 000 zł potrącenie rzędu 270 zł (9%) jest logiczne, a wynik netto powinien być bliski 2 700–2 800 zł.
Zależy od przyjętych na egzaminie zasad, ale w wielu zadaniach szkolnych operuje się kwotami z groszami tak, jak w treści i odpowiedziach. Jeśli nie ma wskazówki o zaokrągleniach, najbezpieczniej liczyć na dokładnych kwotach i dopasować wynik do wariantów odpowiedzi.
W zadaniach egzaminacyjnych czasem podaje się konkretną stawkę po to, aby uczeń wykonał obliczenie według danych z treści, bez sięgania do tabel stawek. Kluczowe jest stosowanie dokładnie tych parametrów, które są w pytaniu (KUP i procent podatku).
Ćwicz schematy obliczeń na krótkich przykładach: wyznaczanie KUP, podstawy, zaliczki i kwoty netto. Rób notatkę "co jest od czego liczone" i sprawdzaj wyniki szacunkowo (czy potrącenie ma sens procentowo). Pomaga też rozwiązywanie arkuszy z poprzednich lat dla EKA.5.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Kwota netto to brutto pomniejszone o zaliczkę na podatek."

Źródła:

  • Portal podatki.gov.pl – materiały informacyjne dotyczące PIT i rozliczeń (w tym koszty uzyskania przychodu) – https://www.podatki.gov.pl/pit/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Serwis biznes.gov.pl – informacje praktyczne o umowach cywilnoprawnych i rozliczeniach podatkowych – https://www.biznes.gov.pl/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z kadr i płac (umowy cywilnoprawne, zaliczki na PIT, KUP)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych i techników: rozliczanie umów o dzieło – przykłady z arkuszy
  • Oficjalne objaśnienia i komunikaty podatkowe na stronach administracji skarbowej (PIT, koszty uzyskania przychodu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego