KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 33.
Na podstawie fragmentu programu określ, dla którego stanu wejść sterownika PLC na jego wyjściu Q0.0 zostanie ustawione logiczne zero?
Ilustracja przedstawia fragment schematu logicznego, który jest używany w kontekście programowania sterowników PLC, co jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać, kiedy na wyjściu Q0.0 pojawi się logiczne 0, należy przeanalizować warunki w pokazanym fragmencie programu PLC i sprawdzić, czy dla danej kombinacji I0.0, I0.1 oraz I0.2 warunek załączenia wyjścia jest spełniony.
W tej logice stan "I0.0 = 0, I0.1 = 0, I0.2 = 1" powoduje brak załączenia Q0.0.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach tego typu kluczowe jest przełożenie fragmentu programu PLC na logikę boolowską i sprawdzenie, czy dla podanych stanów wejść spełnia się warunek ustawienia wyjścia. Wyjście Q0.0 przyjmie stan logiczny 1 tylko wtedy, gdy cały warunek sterujący jest spełniony; w przeciwnym razie pozostaje w stanie 0.

Jak postępować krok po kroku:

  • Odczytaj z fragmentu programu, jakie zależności (AND/OR/NOT) łączą sygnały I0.0, I0.1 i I0.2.
  • Jeżeli w logice występuje negacja (np. styk normalnie zamknięty lub operator NOT), pamiętaj, że wejście "0" może spełniać warunek, a wejście "1" może go blokować (i odwrotnie).
  • Podstaw wartości wejść dla każdej rozważanej kombinacji i oceń kolejne człony warunku, aż do decyzji o stanie Q0.0.

Dla kombinacji "I0.0 = 0, I0.1 = 0, I0.2 = 1" – zgodnie z przedstawionym fragmentem programu – warunek załączenia wyjścia nie jest spełniony, dlatego Q0.0 zostaje ustawione na 0.

Pozostałe kombinacje są niepoprawne, ponieważ po podstawieniu ich stanów wejść do tej samej logiki programu spełniają warunek ustawienia wyjścia (prowadzą do Q0.0 = 1). Typowe pomyłki wynikają z błędnego odczytania negacji (mylenie "zwarcia" warunku z jego odwróceniem) albo z pominięcia jednego z wejść, które w danej gałęzi logiki działa jako blokada.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli masz wątpliwości, rozpisz sobie małą tabelę (kombinacja wejść → wynik częściowy → wynik końcowy). To ogranicza ryzyko błędu wynikającego z pośpiechu i pomaga konsekwentnie prześledzić działanie programu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trzeba przeanalizować warunek sterujący wyjściem w programie i sprawdzić, czy dla danych stanów wejść (I0.0, I0.1, I0.2) warunek ustawienia wyjścia jest spełniony. Jeśli nie jest spełniony, Q0.0 pozostaje w stanie 0.
I0.0 to adres wejścia binarnego (sygnał z czujnika/przycisku), a Q0.0 to adres wyjścia binarnego (sygnał sterujący elementem wykonawczym). Kropka zwykle oznacza numer bitu w danym bajcie obszaru wejść/wyjść.
Bo wejście o wartości 0 może spełniać warunek, jeśli w programie występuje odwrócenie (NOT) lub styk normalnie zamknięty. Wiele osób automatycznie kojarzy "1" z aktywacją, nie sprawdzając, czy sygnał nie jest zanegowany.
Najpierw ustal operatory logiczne (AND/OR/NOT), potem podstaw wartości wejść, oceniaj warunek po kolei i dopiero na końcu wnioskuj o Q0.0. Pomaga rozpisanie wyników pośrednich, zwłaszcza gdy są równoległe gałęzie logiczne.
Zwykle zakłada się, że analizujesz stan po wykonaniu logiki w jednym cyklu programu: wejścia są odczytane, logika przeliczona, a wyjścia ustawione. Jeśli w programie występują przerzutniki, zbocza lub timery, cykl skanu może mieć większe znaczenie.
Gdy masz kilka wejść binarnych i wyjście zależne od ich kombinacji, najpewniejszą metodą jest mini-tabela prawdy: wpisujesz I0.0/I0.1/I0.2 i liczysz wynik warunku. To ogranicza zgadywanie i porządkuje analizę.
Równoległe gałęzie w LD najczęściej odpowiadają operatorowi OR, a elementy w szeregu – operatorowi AND. Najpierw policz wynik każdej gałęzi, a potem połącz je zgodnie z logiką programu i dopiero wtedy oceń stan wyjścia.
Jeśli pomylisz wejścia z wyjściami, możesz błędnie "podstawiać" wartości i dojść do złego wniosku o stanie Q0.0. Na egzaminie zawsze najpierw upewnij się, że wartości 0/1 dotyczą obszaru I (czujniki), a wniosek dotyczy obszaru Q (sterowanie).
W poprawnie skonstruowanym pytaniu testowym powinna istnieć dokładnie jedna poprawna odpowiedź. Jeśli czujesz, że kilka kombinacji daje 0, to znak, że pominąłeś negację, źle odczytałeś połączenia AND/OR albo nie zauważyłeś elementu pamięci w logice.
Ćwicz czytanie krótkich fragmentów LD/FBD i przeliczanie ich dla różnych stanów wejść. Powtarzaj operatory AND/OR/NOT, prawa de Morgana i oznaczenia I/Q. Dobrą praktyką jest rozpisywanie kroków oraz sprawdzanie wyniku na tabeli prawdy.
info

Statystycznie 33% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers – Part 3: Programming languages (norma opisująca języki PLC i podstawowe zasady logiki programu).
  • Hugh Jack, "Automating Manufacturing Systems with PLCs", rozdziały dotyczące logiki LD oraz analizy warunków (podręcznik akademicki, dostępny w wersjach edukacyjnych).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do logiki boolowskiej w automatyce (tabele prawdy, prawa de Morgana)
  • Kurs podstaw PLC obejmujący cykl skanu i mapowanie I/Q
  • Zadania z interpretacji schematów LD/FBD dla różnych kombinacji wejść

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego