KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 34.
Na podstawie fragmentu tabeli obciążalności prądowej długotrwałej dobierz przekrój przewodów dla instalacji 1-fazowej prowadzonej przewodami DY w rurkach w ścianie. Obliczony prąd obciążenia Ig = 20 A.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą obciążalności prądowej długotrwałej przewodów elektrycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór przekroju wykonuje się z tabel obciążalności długotrwałej dla danego sposobu ułożenia.
Przy Ig = 20 A należy wybrać taki przekrój przewodu DY w rurce w ścianie, aby jego dopuszczalna obciążalność była co najmniej 20 A. Dla tych warunków spełnia to 2,5 mm2; 1,5 mm2 bywa za mały, a 4 i 6 mm2 są niepotrzebnie duże.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach sprawdza się umiejętność doboru przekroju przewodów na podstawie obciążalności prądowej długotrwałej. Dane wejściowe to prąd obciążenia Ig = 20 A oraz warunki ułożenia: instalacja 1‑fazowa, przewody typu DY prowadzone w rurkach w ścianie. Oznacza to, że nie wolno dobierać przekroju "z pamięci", tylko należy użyć odpowiedniej tabeli obciążalności dla tej metody ułożenia.

Podstawowa zasada doboru jest następująca: przewód musi przenieść prąd obciążenia bez przegrzewania, czyli jego dopuszczalna obciążalność długotrwała powinna być nie mniejsza niż Ig (w uproszczeniu: Iz ≥ Ig). Z tabeli wybiera się więc taki przekrój, dla którego wartość obciążalności w rozpatrywanych warunkach jest równa lub większa od 20 A.

Odpowiedź "2,5 mm2" jest poprawna, ponieważ w typowych zestawieniach dla przewodów instalacyjnych prowadzonych w rurkach w ścianie przekrój 2,5 mm2 osiąga obciążalność pozwalającą na pracę przy prądzie 20 A. Przekrój "1,5 mm2" często stosuje się w obwodach o mniejszych prądach (np. oświetleniowych) i w wielu warunkach może nie spełnić wymagania dla 20 A, co grozi nadmiernym nagrzewaniem izolacji.

Odpowiedzi "4 mm2" oraz "6 mm2" są błędne w tym pytaniu, ponieważ wskazują przekroje większe niż wymagane do przeniesienia 20 A w zadanych warunkach. Same w sobie mogą być technicznie poprawne (przeniosą prąd), ale zadanie polega na doborze przekroju na podstawie tabeli, czyli na wskazaniu najmniejszego przekroju spełniającego warunek prądowy. W praktyce przewymiarowanie zwiększa koszt i utrudnia montaż (sztywniejszy przewód, większe promienie gięcia, większe przekroje zacisków), nie dając korzyści, jeśli nie ma dodatkowych wymagań (np. spadek napięcia, długość linii, warunki cieplne, grupowanie przewodów).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy tabela dotyczy dokładnie tego sposobu ułożenia oraz ilu żył obciążonych dotyczy kolumna. Błędny wybór wiersza/kolumny to najczęstsza przyczyna pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Dobór wykonuje się z tabel obciążalności długotrwałej dla danego sposobu ułożenia.

W praktyce wybierasz najmniejszy przekrój, dla którego dopuszczalny prąd przewodu jest nie mniejszy niż Ig (warunek typu Iz ≥ Ig), przy tych samych warunkach ułożenia i liczbie żył obciążonych.

Bo przewód oddaje ciepło do otoczenia w różnym stopniu.

W rurce i w ścianie odprowadzanie ciepła jest zwykle gorsze niż w powietrzu, więc dla tego samego przekroju dopuszczalny prąd bywa niższy. Dlatego nie wolno używać tabeli dla innej metody ułożenia.

To taki prąd, który przewód może przenosić przez dłuższy czas bez przekroczenia dopuszczalnej temperatury żyły i izolacji.

Wartość zależy m.in. od przekroju, materiału żyły, izolacji oraz warunków chłodzenia (sposobu prowadzenia).

Nie zawsze "zawsze", bo wynik zależy od warunków z konkretnej tabeli (metoda ułożenia, temperatura, liczba żył obciążonych).

Jednak dla wielu typowych warunków instalacyjnych 1,5 mm2 ma dopuszczalny prąd zbyt niski dla 20 A, więc w zadaniach tabelarycznych często odpada.

Najczęściej myli się metodę ułożenia (np. rura w ścianie vs. w powietrzu) albo liczbę żył obciążonych.

Inny błąd to wybór przekroju "na pamięć" zamiast sprawdzenia wartości w tabeli. Czasem pomija się też warunki korygujące, jeśli są wymagane.

Większy przekrój zwykle przeniesie prąd, ale w zadaniu egzaminacyjnym liczy się dobór zgodny z tabelą, czyli najmniejszy przekrój spełniający warunek.

W praktyce przewymiarowanie podnosi koszt i utrudnia montaż, a nie rozwiązuje innych problemów, jeśli ich nie policzono (np. spadku napięcia).

Gdy obwód jest długi lub obciążenie jest wrażliwe na spadki napięcia.

Wtedy sam warunek obciążalności może być spełniony, ale przekrój może wyjść większy ze względu na dopuszczalny spadek napięcia. W takich zadaniach muszą być podane długości i wymagania, a tu ich nie ma.

DY to oznaczenie przewodu instalacyjnego o żyle jednodrutowej (drut) w izolacji, stosowanego m.in. do układania w rurkach lub w tynku.

W zadaniach egzaminacyjnych istotne jest, że dla różnych typów przewodów i warunków ułożenia mogą obowiązywać różne wartości w tabelach obciążalności.

Kluczowe są: metoda ułożenia (np. w rurce w ścianie), liczba żył obciążonych oraz przekrój żyły.

Dopiero na przecięciu tych danych odczytuje się dopuszczalny prąd. Następnie wybiera się przekrój, którego dopuszczalny prąd jest nie mniejszy niż prąd obciążenia Ig.

Gdy pytanie brzmi "dobierz przekrój" i podaje prąd obciążenia oraz odwołuje się do tabeli, standardowo wybiera się najmniejszy przekrój spełniający warunek prądowy.

Jeśli autor wymagałby "najbliższego większego" lub "z zapasem", powinno to być wyraźnie dopisane.

info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dla tych warunków spełnia to 2,5 mm2; 1,5 mm2 bywa za mały, a 4 i 6 mm2 są niepotrzebnie duże.

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych: tablice obciążalności prądowej długotrwałej dla przewodów DY prowadzonych w rurkach w ścianie (konkretna edycja/norma nie została podana w treści).

Materiały:

  • Tablice obciążalności prądowej długotrwałej przewodów dla różnych sposobów ułożenia (materiały dydaktyczne do elektroinstalacji)
  • Podręczniki do kwalifikacji technik elektryk: dobór przewodów i zabezpieczeń
  • Karty katalogowe przewodów instalacyjnych DY/YDY (prądy dopuszczalne w typowych warunkach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego