KWALIFIKACJA HAN2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 16.
Na podstawie informacji odczytanych z kartoteki wartościowo-ilościowej ustal metodę wyceny rozchodu towarów zastosowaną przez przedsiębiorstwo.
Ilustracja przedstawia fragment kartoteki wartościowo-ilościowej, która jest używana w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
FIFO oznacza, że rozchód towarów wycenia się według cen najwcześniej przyjętych partii ("pierwsze weszło, pierwsze wyszło"). Jeśli w kartotece kolejne wydania "schodzą" najpierw z najstarszych dostaw, to zastosowano właśnie FIFO, a nie LIFO/FEFO/HIFO.

Pełne wyjaśnienie:

Metoda FIFO (first in, first out) w wycenie rozchodu zapasów polega na tym, że przy sprzedaży/wydaniu towaru z magazynu przyjmuje się, iż w pierwszej kolejności rozchodowane są najstarsze partie przyjęć. W praktyce oznacza to, że wartość rozchodu (a więc i koszt własny sprzedaży) ustala się na podstawie cen z pierwszych dostaw, dopóki ich ilości nie zostaną "wyczerpane", a dopiero potem przechodzi się na ceny z kolejnych dostaw.

Dlatego odpowiedź "FIFO" jest właściwa wtedy, gdy z kartoteki wartościowo-ilościowej widać, że wydania są rozliczane według cen partii o najwcześniejszej dacie przyjęcia.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do typowego rozpoznania metody na kartotece?

  • "LIFO" oznacza rozchód według ostatnich (najmłodszych) przyjęć. W kartotece dawałoby to efekt "schodzenia" najpierw z najnowszych partii, a dopiero później ze starszych.
  • "FEFO" odnosi się do kolejności wydawania według terminu przydatności/ważności (first expired, first out). To podejście bywa użyteczne organizacyjnie w magazynie, ale samo w sobie nie jest typową metodą wyceny rozchodu opartą wyłącznie na cenach zakupu w kartotece.
  • "HIFO" zakłada rozchód według najwyższej ceny jednostkowej (highest in, first out). Gdyby stosowano HIFO, w kartotece widoczny byłby wybór do rozchodu partii o najwyższej cenie, niezależnie od daty przyjęcia.

Wskazówka egzaminacyjna: aby poprawnie rozpoznać metodę, porównaj kolejność dat przyjęć z kolejnością, w jakiej kartoteka przypisuje ceny do rozchodowanych ilości. Jeśli ceny "idą" od najstarszych do nowszych, to jest FIFO.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
FIFO to zasada "pierwsze weszło, pierwsze wyszło". Oznacza, że rozchód (sprzedaż/wydanie) wycenia się według cen z najwcześniej przyjętych partii, aż do ich wyczerpania. Dopiero potem do wyceny rozchodu przyjmuje się ceny z kolejnych dostaw.
Sprawdź, z których partii (wg dat przyjęcia) kartoteka "zdejmuje" ilości przy kolejnych wydaniach oraz jakie ceny przypisuje do rozchodu. Jeżeli rozchód jest rozliczany najpierw cenami z najstarszych przyjęć, a potem z nowszych, to zastosowano FIFO.
LIFO działa odwrotnie: zakłada, że w pierwszej kolejności rozchodowane są partie przyjęte najpóźniej. W kartotece widziałbyś więc wycenę wydań według cen z najnowszych dostaw. FIFO idzie od najstarszych dostaw, LIFO od najnowszych.
To ewidencja, w której dla towaru zapisuje się przychody i rozchody w sztukach (ilościowo) oraz w wartości (np. według cen zakupu). Dzięki temu można ustalić stan ilościowy, stan wartościowy oraz sposób, w jaki przypisywano ceny do kolejnych wydań.
FEFO dotyczy przede wszystkim organizacji wydawania towarów według najkrótszego terminu ważności (pierwsze wygasa, pierwsze wychodzi). W zadaniach o wycenie rozchodu zwykle analizuje się przypisanie cen do wydań (FIFO/LIFO itp.), a nie samą kolejność wg terminu przydatności.
HIFO to podejście, w którym rozchód wycenia się najpierw według partii o najwyższej cenie jednostkowej. W praktyce egzaminacyjnej częściej spotyka się FIFO i LIFO, a HIFO jest raczej odpowiedzią-dystraktorem sprawdzającą, czy zdający analizuje kartotekę, a nie tylko rozpoznaje skrót.
Najczęstsze błędy to: wybór metody "na pamięć" bez śledzenia partii, mylenie skrótów (FIFO/LIFO/FEFO), patrzenie tylko na jedną operację zamiast na sekwencję rozchodów oraz nieuwzględnianie, że kartoteka pokazuje, z której dostawy pochodzi cena przypisana do wydania.
FIFO powoduje, że do kosztu rozchodu trafiają najstarsze ceny zakupu. Gdy ceny rosną, FIFO zwykle daje niższy koszt własny sprzedaży (bo rozchodzą się tańsze, starsze partie) i wyższą wartość zapasu końcowego. Przy spadku cen efekt może być odwrotny.
FIFO jest często stosowane, gdy zależy nam na naturalnej rotacji zapasu: towary starsze mają schodzić pierwsze, aby ograniczyć ryzyko przeterminowania, uszkodzeń lub utraty jakości. W handlu detalicznym i hurtowym ułatwia to też kontrolę partii dostaw.
Ćwicz czytanie kartotek: identyfikuj partie przyjęć (daty, ilości, ceny) i sprawdzaj, jak kartoteka rozlicza wydania. Rozwiązuj zadania, w których trzeba rozpoznać metodę (FIFO/LIFO) oraz takie, w których trzeba obliczyć wartość rozchodu i stan końcowy.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że fIFO oznacza, że rozchód towarów wycenia się według cen najwcześniej przyjętych partii ("pierwsze weszło, pierwsze wyszło").

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw rachunkowości (działy: zapasy, rozchód, metody wyceny)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji HAN.2 dotyczące gospodarki magazynowej
  • Przykładowe kartoteki ilościowo-wartościowe i ćwiczenia z ich interpretacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego