KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2023 (test 2)

PYTANIE NR 11.
Na podstawie informacji zamieszczonych w specyfikacji określ poziom, do którego można wykonać wykop metodą mechaniczną, jeżeli projektowany poziom posadowienia fundamentu wynosi 1,05 m.
Ilustracja przedstawia fragment specyfikacji technicznej dotyczącej wymagań przy wykonywaniu i odbiorze robót ziemnych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poziom posadowienia 1,05 m oznacza projektowaną głębokość dna wykopu.
W robotach ziemnych dno wykopu zwykle wykańcza się ręcznie, a mechanicznie kopie się płycej o wartość naddatku z SST (np. 0,20 m).
Dlatego 1,05 m − 0,20 m = 0,85 m, czyli −0,85 m.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano projektowany poziom posadowienia fundamentu: 1,05 m. Oznacza to docelową rzędną (głębokość) dna wykopu, do której fundament ma być posadowiony po przygotowaniu podłoża.

W praktyce i w wielu specyfikacjach technicznych robót ziemnych (SST/WiORB) przyjmuje się, że ostatnią warstwę gruntu przy dnie wykopu pozostawia się do dokopu i wyrównania ręcznego. Ma to ograniczyć ryzyko "przekopania" koparką, rozluźnienia gruntu nośnego i pogorszenia warunków posadowienia. W specyfikacji zwykle jest wskazana konkretna wartość naddatku (często spotykane jest 0,20 m, ale w zadaniu to właśnie specyfikacja ma być źródłem tej liczby).

Jeżeli z tej specyfikacji wynika, że mechanicznie można wykonać wykop do poziomu płytszego o 0,20 m od projektowanego posadowienia, to liczymy:

  • poziom projektowany: 1,05 m,
  • naddatek na dokop ręczny: 0,20 m,
  • poziom dla wykopu mechanicznego: 1,05 m − 0,20 m = 0,85 m.

W zapisie z użyciem wartości ujemnych (poniżej poziomu odniesienia) jest to −0,85 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości −0,95 m, −1,15 m i −1,25 m odpowiadają innym, większym głębokościom niż wynikające z pozostawienia warstwy do ręcznego wykończenia. Oznaczałyby kopanie mechaniczne zbyt głęboko (bliżej poziomu projektowanego lub nawet poniżej niego), co jest sprzeczne z ideą naddatku i mogłoby prowadzić do naruszenia warstwy nośnej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy zadanie rozróżnia poziom docelowy (posadowienie) i poziom robót mechanicznych (z naddatkiem). Zwracaj też uwagę na znak "−" oraz to, czy w zadaniu mowa o rzędnych czy o głębokościach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To docelowa głębokość (rzędna) dna wykopu, na której ma zostać przygotowane podłoże pod fundament. W wielu zadaniach nie jest to od razu poziom, do którego kopie koparka, bo część gruntu zostawia się do ręcznego wykończenia zgodnie ze specyfikacją.
Pozostawia się warstwę do dokopu ręcznego, aby uniknąć przekopania, rozluźnienia i uszkodzenia gruntu nośnego. Koparka ma większą "zgrubność" pracy, a ręczne wyrównanie pozwala dokładniej osiągnąć projektowaną rzędną i kontrolować stan podłoża.
Od projektowanego poziomu posadowienia odejmujesz wartość naddatku z SST/WiORB (np. 0,20 m). Wynik to poziom, do którego dopuszcza się roboty mechaniczne. Potem brakującą warstwę usuwa się ręcznie i wyrównuje dno wykopu.
Naddatek to warstwa gruntu pozostawiona po kopaniu mechanicznym. Usuwa się ją ręcznie przy samym dnie wykopu. Stosuje się go, by zwiększyć dokładność, chronić grunt nośny i umożliwić końcową kontrolę (np. czy nie ma rozluźnień lub przewarstwień).
To zależy od przyjętego poziomu odniesienia w zadaniu (rzędne). Jeśli "0,00" oznacza poziom terenu lub reper, to głębokości poniżej tego poziomu zapisuje się ze znakiem minus. Na egzaminie kluczowe jest zachowanie spójności z treścią zadania i specyfikacją.
Typowe błędy to: pominięcie naddatku na dokop ręczny, błędny znak (−/+) oraz mylenie "poziomu posadowienia" z "poziomem robót mechanicznych". Często też zdający odejmują lub dodają naddatek w niewłaściwą stronę.
Najczęściej przy wykopach pod fundamenty i wszędzie tam, gdzie ważna jest jakość i nienaruszenie podłoża. Dokładna grubość warstwy oraz sposób kontroli dna wykopu zależą od SST/WiORB dla danej inwestycji, dlatego w zadaniu trzeba oprzeć się na podanych wymaganiach.
Powinien być płytszy niż poziom posadowienia o wartość naddatku. Jeśli wyszło głębiej niż posadowienie, to znak, że jest błąd w rozumowaniu lub w znaku. W praktyce mechanicznie nie "dobija się" do samego dna projektowanego, jeśli SST przewiduje dokop ręczny.
Nie w pełni, bo to specyfikacja wskazuje wymaganą wartość naddatku (np. 0,10 m, 0,20 m lub inną). Na egzaminie zwykle jest ona podana w załączniku/ilustracji. Bez tej informacji można jedynie domyślać się typowej wartości, co nie jest pewne.
Ćwicz czytanie krótkich zapisów specyfikacji: dopuszczalne głębokości, tolerancje, naddatki, sposób odbioru dna wykopu. Rób zadania, w których przeliczasz poziomy i rzędne oraz zapisujesz wyniki w metrach z właściwym znakiem, zgodnie z przyjętym poziomem odniesienia.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Poradnik majstra budowlanego (wyd. Arkady), tom: Roboty ziemne – rozdział o wykonywaniu wykopów i wykańczaniu dna wykopu ręcznie (konkretne wymagania zależne od SST)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dla technika budownictwa: Technologia robót budowlanych – dział "Roboty ziemne i fundamentowe" (omówienie zasady pozostawiania warstwy do dokopu ręcznego)

Materiały:

  • Specyfikacje Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych (działy: roboty ziemne, wykopy pod fundamenty) – przykładowe SST z inwestycji
  • Podręczniki/poradniki z technologii robót ziemnych i fundamentowych dla technika budownictwa
  • Ćwiczenia z czytania WiORB/SST i wyznaczania rzędnych robót ziemnych na przykładach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego