KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 24.
Na podstawie informacji zawartej na opakowaniu śmietanki kremowej można stwierdzić, że dostarcza ona organizmowi przede wszystkim
Ilustracja przedstawia tabelę wartości odżywczych produktu spożywczego, w tym przypadku śmietanki kremowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli wartości odżywczej w 100 g śmietanki podano: tłuszcz 30 g, węglowodany 3 g, białko 2 g oraz wapń 86 mg (czyli 0,086 g). Największą masę ma tłuszcz, więc to on jest składnikiem dostarczanym przede wszystkim.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga odczytania danych z tabeli "Wartość odżywcza w 100 gramach" i wskazania składnika, którego jest najwięcej ilościowo (masowo) w 100 g produktu. W śmietance kremowej w tabeli widnieją wartości: tłuszcz 30 g, węglowodany 3 g, białko 2 g oraz wapń 86 mg.

Składnik "tłuszczu" jest poprawny, ponieważ 30 g to wartość zdecydowanie największa wśród podanych składników. Oznacza to, że w 100 g produktu najwięcej jest właśnie tłuszczu (co jest spójne z charakterem śmietanki kremowej, zwykle o wysokiej zawartości tłuszczu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "węglowodanów" – w tabeli jest ich 3 g, czyli około dziesięć razy mniej niż tłuszczu (30 g). To nie one dominują ilościowo.
  • "białka" – wartość 2 g jest jeszcze niższa niż węglowodany i wielokrotnie niższa niż tłuszcz; białko w śmietance jest składnikiem drugorzędnym ilościowo.
  • "wapnia" – choć nabiał kojarzy się z wapniem, w tabeli podano 86 mg, czyli 0,086 g. To ilość bardzo mała w porównaniu z gramami makroskładników. Częsty błąd polega na porównywaniu mg z g bez przeliczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: przy słowach "na podstawie informacji na opakowaniu" zawsze opieraj się na liczbach z etykiety. Gdy w jednym wierszu są gramy, a w innym miligramy, najpierw ujednolić jednostki (mg → g), dopiero potem porównywać.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zestawienie ilości składników odżywczych odniesione do 100 g produktu. Ułatwia porównywanie różnych produktów "na równych zasadach", niezależnie od wielkości opakowania. Dzięki temu można szybko sprawdzić, czego w produkcie jest najwięcej (np. tłuszczu, białka lub węglowodanów).
W tego typu zadaniach "przede wszystkim" oznacza zwykle składnik dominujący ilościowo w podanych danych (największa masa na 100 g). Nie chodzi o "najważniejszy dla zdrowia", tylko o to, co ma najwyższą wartość liczbową po uwzględnieniu jednostek.
Śmietanka kremowa to produkt, którego cechą jest wysoka zawartość tłuszczu mlecznego (np. około 30%). Dlatego w tabeli wartości odżywczej tłuszcz ma zwykle najwyższą wartość w gramach, a białko i węglowodany występują w znacznie mniejszych ilościach.
Trzeba przeliczyć jednostki: 1000 mg = 1 g. Zatem 86 mg to 0,086 g. Dopiero po takim przeliczeniu można uczciwie porównać z 2 g białka, 3 g węglowodanów i 30 g tłuszczu. Bez konwersji łatwo o pomyłkę na egzaminie.
W dużej mierze tak, bo zadanie opiera się na danych z etykiety: wystarczy odczytać wartości i wskazać największą. Podstawowa wiedza pomaga jednak uniknąć pułapek, np. różnic jednostek (mg vs g) oraz mylenia "ważne dla zdrowia" z "największe ilościowo".
Najczęściej uczniowie: (1) nie zauważają różnych jednostek (mg i g), (2) kierują się skojarzeniem (nabiał = wapń) zamiast liczbami, (3) patrzą na "wartość energetyczną" zamiast na składniki, (4) nie czytają, że dane są w przeliczeniu na 100 g.
Sprzedawca może szybko doradzić produkt zgodny z potrzebą klienta, np. wskazać śmietankę o niższej zawartości tłuszczu, wyjaśnić różnice między wariantami, pomóc porównać produkty "na 100 g" oraz zwrócić uwagę na zawartość cukrów (węglowodanów) czy białka w zależności od zastosowania.
Bo nabiał powszechnie kojarzy się z wapniem, więc działa skojarzenie zamiast analizy danych. W tabeli wapń jest jednak podany w mg i jego masa jest mała w porównaniu z makroskładnikami w gramach. "Najważniejszy" nie znaczy "największy ilościowo".
Najczęściej w miligramach podaje się mikroelementy i niektóre witaminy, bo występują w małych ilościach (np. sód, wapń). Makroskładniki (tłuszcz, białko, węglowodany) standardowo są w gramach. To pomaga szybko ocenić, co dominuje w produkcie.
To mogą być zadania o wskazanie dominującego składnika, porównanie dwóch produktów na podstawie tabeli, rozpoznanie produktu wysokotłuszczowego/wysokocukrowego, przeliczenie jednostek (mg na g) lub interpretację informacji typu "w 100 g" i "w porcji". Warto ćwiczyć na realnych opakowaniach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 83% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "W tabeli wartości odżywczej w 100 g śmietanki podano: tłuszcz 30 g, węglowodany 3 g, białko 2 g oraz wapń 86 mg (czyli 0,086 g)."

Źródła:

  • Opis ilustracji (zweryfikowany): tabela "Wartość odżywcza w 100 gramach" z wartościami: białko 2 g, węglowodany 3 g, tłuszcz 30 g, wapń 86 mg, wartość energetyczna 291 kcal (źródło: załączona ilustracja do pytania).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji HAN.1 dotyczące asortymentu spożywczego i informacji na opakowaniach
  • Poradniki/lekcje o czytaniu etykiet żywności (tabele wartości odżywczej, jednostki, porównywanie)
  • Podstawy żywienia człowieka: makroskładniki i mikroelementy (rozdziały w podręcznikach szkolnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego