KWALIFIKACJA SPL5 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Na podstawie informacji zawartych w tabeli określ, która gałąź transportu generuje najniższe łączne koszty zewnętrzne transportu towarów w Unii Europejskiej?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi kosztów zewnętrznych transportu towarów w Unii Europejskiej, wyrażonymi w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby rozwiązać zadanie, należy odczytać z tabeli wartości łącznych kosztów zewnętrznych dla każdej gałęzi transportu i wskazać najmniejszą z nich.
W tabeli najniższa wartość "łącznie" dotyczy pozycji "Transport kolejowy", dlatego ta odpowiedź jest poprawna.

Pełne wyjaśnienie:

Koszty zewnętrzne w transporcie to takie koszty, które powstają w wyniku przewozu, ale nie są bezpośrednio ponoszone przez przewoźnika w cenie usługi (np. część kosztów wypadków, hałasu czy oddziaływania na środowisko). W zadaniu nie oceniamy "ceny transportu" ani stawek frachtowych, tylko łączny poziom kosztów zewnętrznych przypisany do danej gałęzi.

Poprawne rozwiązanie polega na pracy z tabelą:

  • Najpierw zidentyfikuj, gdzie tabela podaje koszty łączne (czasem jest to osobna kolumna "łącznie/razem", a czasem suma kilku kategorii kosztów).
  • Następnie porównaj wartości dla: "Transport drogowy", "Transport kolejowy", "Transport morski", "Transport wodny śródlądowy".
  • Wybierz gałąź, dla której wartość łączna jest najmniejsza.

W tej tabeli najniższe łączne koszty zewnętrzne przypisano do odpowiedzi "Transport kolejowy", więc to jest wybór prawidłowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym zadaniu? Ponieważ w tabeli mają one wyższą wartość łączną od kolei. Typowy błąd polega na tym, że zdający patrzy na inną kategorię (np. tylko emisje) albo myli "koszty zewnętrzne" z kosztami operacyjnymi przewoźnika. Warto też uważać na jednostki i zakres danych (rok, obszar UE, czy chodzi o transport towarów), bo to wpływa na interpretację, choć w samym zadaniu rozstrzygające jest porównanie wartości w tej konkretnej tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty zewnętrzne to skutki przewozu ponoszone przez społeczeństwo, a nie wprost ujęte w cenie usługi transportowej. Zwykle obejmują m.in. wpływ na środowisko, hałas, wypadki i kongestię. W zadaniu porównuje się je między gałęziami na podstawie danych z tabeli.
Szukaj kolumny lub wiersza oznaczonego jako "łącznie", "razem" albo "total". Jeśli tabela podaje tylko kategorie składowe, "łączne" może oznaczać sumę tych pozycji. Na egzaminie kluczowe jest, aby porównywać tę samą miarę dla wszystkich gałęzi.
1) Odszukaj w tabeli wartości łączne dla każdej gałęzi.
2) Zapisz je lub porównaj bezpośrednio.
3) Wskaż najmniejszą wartość.
To zadanie jest testem odczytu danych: poprawna odpowiedź wynika z najniższej liczby w odpowiednim miejscu tabeli.
W ujęciu ogólnym kolej bywa oceniana jako gałąź o niższych kosztach zewnętrznych na jednostkę pracy przewozowej (np. tonokilometr), m.in. ze względu na mniejszą liczbę wypadków i często niższe emisje w przeliczeniu na przewóz. W teście jednak decyduje konkretny odczyt z tabeli.
Nie. Koszt frachtu to cena usługi przewozowej (koszty przewoźnika + marża), natomiast koszty zewnętrzne opisują skutki społeczne i środowiskowe, które nie zawsze są w pełni "wliczone" w cenę. Na egzaminie łatwo je pomylić, dlatego trzeba czytać dokładnie treść pytania.
Najczęstsze błędy to: wybór wartości z niewłaściwej kolumny, pominięcie słowa "łączne", porównanie różnych jednostek (np. na tonę vs na tonokilometr) oraz zbyt szybkie kierowanie się intuicją zamiast sprawdzenia liczb. Pomaga zaznaczenie w tabeli wiersza/kolumny "razem".
Przy projektowaniu łańcuchów dostaw i wyborze gałęzi (lub intermodalu), w raportach ESG, w uzasadnianiu decyzji dla klienta oraz w analizach porównawczych wariantów przewozu. Dla spedytora to dodatkowy argument obok ceny, czasu i ryzyka operacyjnego.
Transport morski dotyczy przewozów po morzach i oceanach (porty morskie), a wodny śródlądowy – rzek, kanałów i dróg wodnych wewnątrz lądu (porty śródlądowe). W pytaniach z tabelą te gałęzie mają zwykle osobne wiersze, więc trzeba porównywać właściwy wiersz z właściwą wartością.
Nie powinno się. To pytanie jest konstrukcyjnie oparte na danych z tabeli (konkretne wartości). Nawet jeśli intuicja podpowiada kolej, na egzaminie prawidłowa metoda to odczyt i porównanie liczb. Dzięki temu nie popełnisz błędu, jeśli tabela w danym roku pokazuje inne relacje.
Ćwicz szybkie czytanie tabel i wykresów: szukanie nagłówków, jednostek, kolumn "razem" oraz porównań min/max. Rób krótkie notatki (np. cztery wartości w jednej linii) i zawsze sprawdzaj, czy pytanie dotyczy "najniższych łącznych" czy tylko wybranego składnika kosztów.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki z ekonomiki transportu (rozdziały o kosztach zewnętrznych)
  • Materiały dydaktyczne dot. zrównoważonego transportu i intermodalności
  • Ćwiczenia z interpretacji tabel i wykresów w analizie transportowej

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego