KWALIFIKACJA MTL3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 30.
Na podstawie informacji zawartych w tabeli, określ wymaganą wartość przesuwu pasa blachy h w procesie wykrawania krążków o średnicy D = 240 mm z blachy stalowej o grubości s = 2,6mm
Ilustracja przedstawia tabelę oraz schematyczny rysunek techniczny związany z procesem wykrawania krążków z blachy stalowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skok (przesuw) pasa blachy wyznacza się ze wzoru h = D + n. Dla grubości s = 2,6 mm wybiera się z tabeli przedział 2÷3 mm, gdzie n = 2 mm. Zatem h = 240 mm + 2 mm = 242,0 mm, co daje wymaganą wartość przesuwu.

Pełne wyjaśnienie:

W wykrawaniu krążków z pasa blachy kolejne wykroje muszą być odsunięte od siebie tak, aby między nimi pozostał mostek technologiczny n. Mostek zapewnia wytrzymałość pasa podczas pracy narzędzia (nie dochodzi do nadmiernego osłabienia, pękania lub deformacji materiału) oraz stabilne prowadzenie taśmy.

Zgodnie z tabelą dla "Wyroby okrągłe – podawanie ręczne" wartość n dobiera się w zależności od grubości blachy s. Dla s = 2,6 mm właściwy jest zakres 2÷3 mm, a z tego wiersza odczytuje się n = 2 mm.

Następnie korzysta się z zależności geometrycznej dla skoku (przesuwu) pasa: h = D + n, gdzie D to średnica wykrawanego krążka, a n to minimalny odstęp (mostek) pomiędzy sąsiednimi krążkami w kierunku podawania. Podstawienie danych daje:

h = 240 mm + 2 mm = 242,0 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 241,5 mm oznaczałoby mniejszy mostek niż tabelaryczne n dla tego zakresu grubości, co może prowadzić do osłabienia pasa i problemów w wykrawaniu.
  • 242,5 mm oraz 243,0 mm odpowiadałyby większemu mostkowi niż wymagany w tabeli, co zwykle nie poprawia bezpieczeństwa procesu proporcjonalnie do strat materiału, a zwiększa odpady i pogarsza wykorzystanie taśmy.

W praktyce operator ustawia skok podawania (mechanicznie lub w sterowniku podajnika). Zbyt mały skok grozi uszkodzeniem mostków, natomiast zbyt duży skok powoduje niepotrzebne marnotrawstwo materiału. Kluczowe jest więc: poprawnie dobrać wiersz tabeli (przedział grubości) i dopiero wtedy obliczyć h ze wzoru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skok (przesuw) h to odległość podania pasa blachy między kolejnymi uderzeniami prasy, czyli między sąsiednimi wykrojami w kierunku posuwu. Dobiera się go tak, aby zachować wymagany mostek technologiczny i jednocześnie ograniczyć straty materiału.
Najpierw z tabeli dobierz mostek n dla właściwego przedziału grubości blachy s. Potem podstaw do wzoru z rysunku: h = D + n. Wszystkie wartości zachowuj w milimetrach.
Dodanie n uwzględnia minimalny odstęp materiału między kolejnymi krążkami. Bez tego pas byłby zbyt osłabiony, a przy wykrawaniu mogłoby dojść do pękania mostków, deformacji i problemów z prowadzeniem taśmy w narzędziu.
Grubość 2,6 mm należy do przedziału 2÷3 mm. Dla tego zakresu w tabeli odczytuje się wartość n. Dopiero ta odczytana wartość jest podstawą do policzenia skoku h.
W tym typie zadania skok wyznacza się na podstawie średnicy D, nie promienia. Pomylenie średnicy z promieniem jest częstym błędem i daje wynik znacząco zaniżony lub zawyżony, mimo poprawnego użycia wzoru.
Najczęściej: (1) odczyt n z niewłaściwego przedziału grubości, (2) pominięcie n i przyjęcie h = D, (3) mylenie D z promieniem, (4) "zgadywanie" na podstawie odpowiedzi zamiast policzenia ze wzoru.
Wartości mogą się różnić, gdy zmienia się sposób podawania (np. automatyczny), układ wykrojów (inne rozmieszczenie niż w schemacie) albo gdy technologia i narzędzie wymagają dodatkowych odstępów. Na egzaminie kluczowe jest trzymanie się wariantu opisanego w tabeli.
Zbyt mały skok zmniejsza mostek między wykrojami poniżej wymaganego. To podnosi ryzyko zrywania mostków, zacięć w narzędziu, deformacji taśmy i braków. W skrajnym przypadku może dojść do uszkodzenia narzędzia lub przestoju maszyny.
Nie zawsze. Większy skok zwykle zwiększa bezpieczeństwo mostków, ale jednocześnie pogarsza wykorzystanie materiału (więcej odpadu). Dlatego stosuje się skok wynikający z wymagań technologicznych i tabel, a nie "na zapas".
Ustal kolejność: (1) odczytaj przedział dla s, (2) odczytaj n z tabeli, (3) policz h = D + n, (4) dopasuj wynik do odpowiedzi. Zapisz jednostki (mm), aby uniknąć pomyłek.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skok (przesuw) pasa blachy wyznacza się ze wzoru h = D + n.

Źródła:

  • Materiały zadania (ilustracja): tabela "Wyroby okrągłe – podawanie ręczne" oraz wzór "Skok h = D + n" (opis ilustracji w treści zadania, brak numeracji wydawniczej).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii tłoczenia/wykrawania blach (rozdziały: układ wykrojów, mostki, skok)
  • Instrukcje stanowiskowe i karty technologiczne zakładu dotyczące ustawiania podajników i skoku
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu tabel technologicznych (dobór m, n i obliczanie h)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego