Nadwyżka bezpośrednia jest wskaźnikiem służącym do porównywania krótkoterminowej opłacalności wariantów produkcji. Liczy się ją według schematu:
(wartość produkcji/zbiorów + dopłaty) − bezpośrednie koszty uprawy.
Kluczowe jest to, że o wyniku decyduje różnica między przychodami (w tym dopłatami) a kosztami zmiennymi, a nie sama wartość zbiorów. Dlatego nie wolno wybierać kierunku wyłącznie na podstawie najwyższej sprzedaży lub najwyższej ceny.
W tym zadaniu dla każdego kierunku użytkowania ziemniaków należy wykonać identyczne obliczenie, a następnie porównać uzyskane nadwyżki i wskazać wariant o największej wartości. Z danych tabelarycznych wynika, że po uwzględnieniu dopłat i odjęciu kosztów bezpośrednich najwyższą nadwyżkę bezpośrednią osiąga "Nasiennictwo.", co oznacza największą opłacalność w ujęciu bezpośrednim.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Na wczesny zbiór." bywa kojarzone z lepszą ceną, ale w zadaniu decyduje policzona nadwyżka; po uwzględnieniu dopłat i kosztów jest ona niższa niż w nasiennictwie.
- "Skrobiowe." może mieć wyższe dopłaty, jednak przy niższej wartości zbiorów i określonych kosztach bezpośrednich nie daje najwyższego wyniku w tabeli.
- "Jadalne." to wariant typowy i stabilny, ale przy podanych danych ma mniejszą nadwyżkę bezpośrednią niż wariant nasienny.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj wzór i zaznacz, które liczby są przychodami (wartość zbiorów, dopłaty), a które kosztami. Na końcu porównuj wyłącznie wyniki nadwyżki, a nie pojedyncze wiersze tabeli.
