KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 10.
Na podstawie odczytu z łaty niwelacyjnej oraz zamieszczonego wzoru oblicz odległość D pomiędzy stanowiskiem pomiarowym a szczegółem sytuacyjnym.
Ilustracja przedstawia fragment łaty niwelacyjnej z zaznaczonymi wartościami liczbowymi oraz wzór matematyczny do obliczenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odległość D wyznacza się przez podstawienie do podanego wzoru wartości odczytanych z łaty niwelacyjnej i wykonanie obliczeń w spójnych jednostkach. Po prawidłowym przeliczeniu (cm na m, jeśli trzeba) otrzymuje się wynik 15,0 m. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędów jednostek lub przesunięcia przecinka.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu najważniejsze są dwa kroki: poprawny odczyt z łaty niwelacyjnej oraz konsekwentne stosowanie jednostek zgodnych z wzorem.

1) Odczyt danych
Najpierw przepisuje się z łaty wartości potrzebne do obliczenia odległości D (dokładnie te, które wskazuje wzór w zadaniu). W praktyce szkolnej często spotyka się sytuację, że odczyty z łaty zapisane są w centymetrach lub w metrach z podziałką centymetrową, co łatwo prowadzi do pomyłek.

2) Podstawienie do wzoru i obliczenia
Następnie podstawia się odczytane wartości do wzoru i wykonuje rachunek. Krytyczna jest kontrola, czy wstawiane liczby mają właściwą postać (np. czy 150 cm to 1,50 m, a nie 150 m). Wynik końcowy po poprawnym podstawieniu i przeliczeniu jednostek wynosi 15,0 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 15,0 cm – typowy efekt błędu skali: wynik w metrach został omyłkowo zapisany w centymetrach lub wykonano konwersję "w złą stronę". Taka odległość byłaby nienaturalnie mała dla pomiaru do szczegółu w terenie.
  • 150,0 m – zwykle powstaje przez przesunięcie przecinka lub potraktowanie wartości w cm jako m. To błąd jednostek/rzędu wielkości.
  • 150,0 cm – to w istocie 1,50 m; często wynika z pomieszania zapisu centymetrowego z metrowym. Jeżeli rachunek daje 15,0 m, zapis 150,0 cm oznaczałby wynik dziesięciokrotnie mniejszy.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze wykonaj kontrolę rzędu wielkości: czy wynik pasuje do realnej odległości między stanowiskiem a szczegółem oraz czy jednostki w odpowiedzi są zgodne z poleceniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczytuj zawsze w osi celowej i zapisuj wartość z podziałką zgodnie z opisem łaty. Najpierw ustal, czy zapis jest w metrach z podziałem centymetrowym, czy w centymetrach. Na końcu dopasuj zapis do jednostek użytych we wzorze, aby uniknąć błędów rzędu wielkości.
Bo odczyt bywa podawany "wizualnie" w cm, a wynik ma być w m. Wystarczy przesunąć przecinek w złą stronę albo przepisać 150 cm jako 150 m. Pomaga nawyk: przed liczeniem zapisz jednostki przy każdej wielkości i sprawdź, czy końcowy wynik jest realistyczny terenowo.
Najpierw ujednolić jednostki: przelicz odczyt na jednostki wymagane we wzorze (np. cm na m). Dopiero potem podstawiaj wartości. Na końcu sprawdź, czy jednostka wyniku jest zgodna z pytaniem (zwykle metry). To prosta procedura, która eliminuje większość pomyłek.
W terenie odległość między stanowiskiem pomiarowym a szczegółem sytuacyjnym to zwykle metry lub dziesiątki metrów, a nie kilkanaście centymetrów. Jeśli wychodzi wartość "zbyt mała", to sygnał błędu jednostek (m↔cm) albo przestawienia przecinka. Warto zrobić kontrolę rzędu wielkości.
Najczęstsze są: pomylenie, który odczyt jest potrzebny (np. przepisanie niewłaściwej kreski), pominięcie konwersji cm↔m oraz wpisanie wartości z błędnym przecinkiem. Drugim błędem jest brak kontroli końcowej: bez niej łatwo zaakceptować 150 zamiast 15, mimo że to 10× różnica.
Gdy student wie, że "odległości w terenie są duże" i intuicyjnie akceptuje większą liczbę. To błąd heurystyki: zamiast policzyć, wybiera się liczbę "pasującą do skojarzeń". W zadaniach egzaminacyjnych różnice 10× często wynikają z jednostek, więc trzeba sprawdzić konwersję.
Zrób kontrolę jednostek i rzędu wielkości: jeśli w obliczeniach pojawiały się centymetry, sprawdź, czy zostały zamienione na metry. Potem oceń, czy wynik pasuje do sytuacji pomiarowej (stanowisko–szczegół). Wiele błędów ujawnia się natychmiast, np. 150 cm vs 15 m.
Najczęściej jest to odległość między stanowiskiem pomiarowym a wybranym punktem/szczegółem, wyznaczana z zależności opisanej we wzorze w zadaniu. Niezależnie od metody, D powinna mieć sens praktyczny w terenie i być podana w wymaganej jednostce (zwykle w metrach).
Tak, 150,0 cm = 1,50 m. To ważne, bo na egzaminie odpowiedzi różnią się często tylko zapisem jednostek i przecinkiem. Jeśli oczekiwany wynik jest w metrach, a obliczenia dają kilkanaście metrów, to 150 cm będzie o rząd wielkości za małe i wskazuje na błąd konwersji.
Ćwicz seriami: odczyt z łaty → zapis z jednostkami → podstawienie do wzoru → kontrola wyniku. Warto robić zadania, w których pojawiają się odpowiedzi różniące się 10×, bo to uczy wyłapywania błędów cm↔m i przecinka. Dobrym nawykiem jest dopisywanie jednostek przy każdej liczbie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 28% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odległość D wyznacza się przez podstawienie do podanego wzoru wartości odczytanych z łaty niwelacyjnej i wykonanie obliczeń w spójnych jednostkach.

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - zalecane: podręczniki szkolne z geodezji (niwelacja i tachimetria) oraz zestawy zadań egzaminacyjnych dla technika geodety
  • Notatki z ćwiczeń terenowych: odczyt na łacie i przeliczanie jednostek
  • Arkusze próbne i zadania obliczeniowe z pomiarów sytuacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego