KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 21.
Wysokość osi celowej wynosi 213,100 m. Na jakim odczycie należy ustawić łatę, aby wysokość realizowanego punktu wyniosła 212,800?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W niwelacji metodą wysokości osi celowej wysokość punktu oblicza się jako: H punktu = H osi celowej − odczyt.
Stąd odczyt = 213,100 − 212,800 = 0,300 m, czyli 300 mm. Zapis w milimetrach daje 0300 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie wysokości osi celowej (HOC) najpierw zna się wysokość osi celowej instrumentu (rzędną linii celowej). Następnie, aby wyznaczyć wysokość punktu, odejmuje się od niej odczyt z łaty ustawionej na tym punkcie:

H punktu = H osi celowej − odczyt

W zadaniu podano:

  • wysokość osi celowej: 213,100 m
  • wymagana wysokość punktu: 212,800 m

Zatem szukany odczyt:

odczyt = 213,100 m − 212,800 m = 0,300 m

Teraz zamiana jednostek: 0,300 m = 300 mm. W zapisie odczytu często zachowuje się cztery cyfry w milimetrach, więc poprawna forma to 0300 mm.

Pozostałe propozycje są błędne, bo oznaczają inne odległości od osi celowej: 1300 mm dałoby wysokość punktu 211,800 m, 3000 mm dałoby 210,100 m, a 0030 mm odpowiada 0,030 m, czyli wysokości 213,070 m. Typowy błąd to pomylenie odejmowania z dodawaniem lub brak zamiany metrów na milimetry.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wysokość osi celowej to rzędna (wysokość) linii celowej niwelatora w danym stanowisku. Służy jako "poziom odniesienia", od którego odejmuje się odczyt z łaty, aby otrzymać wysokość punktu w terenie.
W metodzie wysokości osi celowej stosuje się zależność: H punktu = H osi celowej − odczyt. Gdy znasz H osi celowej i odczyt na łacie na punkcie, możesz bezpośrednio policzyć rzędną punktu.
Odczyt na łacie jest pionową odległością od punktu do linii celowej. Jeśli linia celowa jest wyżej niż punkt, to odejmowanie "schodzi" z wysokości osi celowej do wysokości punktu. Dodawanie dawałoby wynik sprzeczny z geometrią pomiaru.
1 m = 1000 mm, więc 0,300 m × 1000 = 300 mm. W zadaniach z odczytami na łacie często zapisuje się wynik jako cztery cyfry, np. 0300 mm, aby zachować jednolity format odczytów.
Zapis 0300 mm oznacza odczyt równy 300 mm, czyli 0,300 m. Zero na początku nie zmienia wartości, ale bywa stosowane w arkuszach pomiarowych, żeby wszystkie odczyty miały tę samą liczbę cyfr.
Tak. 0030 mm to 30 mm (0,030 m), a nie 300 mm. Uczniowie często mylą położenie zera przy szybkim odczycie lub przepisywaniu wyniku. Warto zawsze sprawdzić, czy różnica wysokości ma sens liczbowy.
Najprościej wykonać kontrolę wsteczną: policz wysokość punktu z uzyskanego odczytu, czyli H punktu = H osi celowej − odczyt. Jeśli wyjdzie dokładnie wartość wymagana w treści zadania, obliczenie jest spójne.
Najczęściej pojawia się zły znak działania (dodawanie zamiast odejmowania), brak zamiany metrów na milimetry, pomylenie 0,300 z 0,030 oraz nieuwaga w zapisie (zgubione zera). Pomaga zapisanie wzoru przed liczeniem.
Podczas tyczenia wysokościowego i robót realizacyjnych, gdy trzeba uzyskać konkretną rzędną (np. poziom wykopu, podsypki, ławy). Znając wysokość osi celowej na stanowisku, można wyliczyć odczyt, do którego należy "dowieść" łatą.
Opanuj dwa schematy: liczenie przewyższeń (wstecz–wprzód) oraz metodę HOC. Ćwicz zamianę jednostek i zapis odczytów w mm. Na egzaminie zawsze zapisuj wzór i wykonuj krótką kontrolę wyniku, aby wyłapać zły znak.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W niwelacji metodą wysokości osi celowej wysokość punktu oblicza się jako: H punktu = H osi celowej − odczyt.Stąd odczyt = 213,100 − 212,800 = 0,300 m, czyli 300 mm. Zapis w milimetrach daje 0300 mm."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z niwelacji geometrycznej (metoda wysokości osi celowej) używane w szkołach geodezyjnych
  • Zestawy zadań rachunkowych z niwelacji (HOC, przewyższenia, odczyty na łacie)
  • Instrukcje użytkowania niwelatorów i łat (sposób odczytu i zapisu w mm)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego