KWALIFIKACJA TDR2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 19.
Na podstawie planu rozmieszczenia ładunku określ, w jakiej odległości od przedniej ściany należy umieścić środek ciężkości ładunku o masie 16 000 kg
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek naczepy ciężarówki z zaznaczonym rozkładem masy ładunku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nomogram pokazuje zależność dopuszczalnej masy ładunku od odległości środka ciężkości od przedniej ściany.
Na osi masy wybiera się 16 t (16 000 kg), prowadzi poziom do przecięcia z czerwoną krzywą graniczną i z osi odległości odczytuje wartość ok. 6 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba odczytać położenie środka ciężkości z nomogramu (wykresu) rozmieszczenia ładunku. Nomogram przedstawia dopuszczalną masę ładunku w funkcji odległości środka ciężkości ładunku od przedniej ściany przestrzeni ładunkowej. Czerwona krzywa jest krzywą graniczną – wskazuje maksymalne dopuszczalne wartości, których nie należy przekraczać, aby nie doprowadzić do nadmiernych nacisków osiowych i pogorszenia stateczności pojazdu.

Dla masy 16 000 kg najpierw zamienia się jednostki myślowo na skalę wykresu: to 16 t (bo oś masy jest w tonach). Następnie na osi "Masa ładunku [t]" znajduje się poziom 16 i prowadzi się odczyt do punktu przecięcia z czerwoną krzywą. Z tego punktu odczytuje się na osi "Odległość środka ciężkości … [m]" wartość około 6 m. To oznacza, że przy ładunku 16 t środek ciężkości powinien znajdować się w takiej odległości od przedniej ściany, by mieścić się w dopuszczalnym obszarze pracy zestawu.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 4 m – zbyt mała odległość w stosunku do odczytu z krzywej dla 16 t; wynika zwykle z pośpiechu lub odczytu z niewłaściwej linii siatki.
  • 2 m – błąd typowy dla mylenia skali lub odczytu "od zera" bez odniesienia do właściwego punktu przecięcia.
  • 8 m – wartość za duża dla 16 t na tym nomogramie; często pochodzi z odczytu po drugiej stronie maksimum krzywej lub z pomylenia kierunku odczytu.

W praktyce takie odczyty służą do planowania załadunku: przesunięcie ciężkiego ładunku zbyt daleko do tyłu może przeciążyć tylną oś i pogorszyć zachowanie pojazdu w zakrętach oraz przy hamowaniu, dlatego korzysta się z nomogramów i kontroli nacisków osi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nomogram to wykres pomocniczy, który pozwala ocenić, czy planowane położenie środka ciężkości ładunku jest dopuszczalne. Zwykle łączy masę ładunku i odległość od przedniej ściany, aby ograniczyć ryzyko przeciążenia osi i utraty stabilności pojazdu.
Najpierw wybierz na osi masy wartość odpowiadającą ładunkowi (np. 16 t), a potem znajdź przecięcie z krzywą graniczną. Z punktu przecięcia odczytaj na osi odległości wartość w metrach. Kluczowe jest czytanie opisów osi i jednostek.
Im dalej przesuniesz środek ciężkości, tym bardziej zmienia się rozkład obciążenia między osią/osiami pojazdu lub zestawu. Może to spowodować przeciążenie jednej osi, pogorszyć sterowność i wydłużyć drogę hamowania, nawet gdy masa całkowita jest "w normie".
Krzywa graniczna wyznacza maksymalne dopuszczalne kombinacje masy i położenia środka ciężkości. Gdy punkt (masa, odległość) wypada "poza" krzywą, rośnie ryzyko przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi lub pogorszenia stateczności, więc taki załadunek jest nieprawidłowy.
Typowe pomyłki to: odczyt z niewłaściwej osi (t vs kg, m vs inna skala), przesunięcie o jedną kratkę siatki, odczyt z "drugiej strony" maksimum krzywej oraz nieuwzględnienie, że krzywa wyznacza limit. Pomaga powolne sprawdzenie jednostek i skali.
Nie zawsze. Zbyt bliskie ustawienie może być dopuszczalne, ale nomogram określa bezpieczny zakres dla konkretnego zestawu i masy. Trzeba uwzględnić zarówno limity nacisków osi, jak i praktykę mocowania ładunku oraz równomierne wykorzystanie przestrzeni ładunkowej.
Najczęściej przed załadunkiem (planowanie ustawienia palet/elementów ciężkich) oraz przy korektach na rampie, gdy widać ryzyko przeciążenia osi. Po załadunku weryfikacją może być ważenie osi lub sprawdzenie dokumentacji ładunkowej, aby potwierdzić zgodność z ograniczeniami.
W transporcie drogowym 1 tona to 1000 kg, więc 16 000 kg to 16 t. To ważne, bo na wielu nomogramach oś masy jest wyskalowana w tonach. Pomylenie jednostek skutkuje odczytem złej odległości i błędną oceną dopuszczalności załadunku.
Przesunięcie środka ciężkości w stronę tyłu zwykle zwiększa obciążenie tylnej osi/osi naczepy i może zmniejszać dociążenie osi kierowanej. Skutki to gorsza stabilność, większa podatność na "myszkowanie", dłuższa droga hamowania i większe ryzyko przeciążenia osi mimo poprawnej masy całkowitej.
Najpierw sprawdź opisy osi (co jest na osi X i Y) i jednostki (t, kg, m). Potem odczytuj zawsze przez punkt przecięcia z krzywą graniczną, a nie "na oko". Jeśli wykres ma siatkę, korzystaj z niej, a na końcu porównaj, czy wynik pasuje do skali (np. 0–13 m).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity: Dz.U. 2016 poz. 2022), §38–45
  • European Commission: European Best Practice Guidelines on Cargo Securing for Road Transport (wydanie ang.), publikacja KE dotycząca zabezpieczania ładunków, rozdziały o wpływie rozmieszczenia na stabilność i naciski osi
  • PN-EN 12195-1:2010, rozdziały wprowadzające dot. zasad zabezpieczania ładunków i oddziaływań podczas transportu drogowego

Materiały:

  • Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów (część dotycząca rozmieszczenia i mocowania ładunku)
  • Materiały szkoleniowe z zabezpieczania ładunków w transporcie drogowym (nomogramy, naciski osi)
  • Instrukcje producentów naczep/pojazdów dotyczące dopuszczalnego rozmieszczenia ładunku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego