KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 21.
Na podstawie podanych w tabeli wyników pomiarów rezystancji izolacji silnika asynchronicznego trójfazowego o danych UN = 230/400 V i PN = 3 kW można stwierdzić, że
Ilustracja przedstawia tabelę wyników pomiarów rezystancji izolacji silnika asynchronicznego trójfazowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancja izolacji informuje o poziomie upływu prądu przez izolację. Jeśli w tabeli uzwojenie W wypada wyraźnie gorzej od pozostałych, wniosek dotyczy pogorszenia izolacji tego uzwojenia. Zwarcie między uzwojeniami lub do obudowy wskazywałoby na charakterystycznie niskie wartości w odpowiednich parach pomiarowych, a przerwa nie jest diagnozowana z samej rezystancji izolacji.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar rezystancji izolacji silnika trójfazowego służy do oceny, czy izolacja uzwojeń nie uległa zawilgoceniu, zabrudzeniu lub starzeniu, co objawia się zwiększonym prądem upływu. W praktyce porównuje się wyniki pomiędzy uzwojeniami (pomiary typu L-L) oraz/lub pomiędzy uzwojeniami a obudową (pomiary typu L-PE). Kluczowe jest nie tylko to, że "wartość jest mniejsza", ale który tor pomiarowy odbiega od pozostałych.

Wniosek "pogorszyła się izolacja uzwojenia W." jest właściwy wtedy, gdy w tabeli właśnie kanały związane z uzwojeniem W (np. W względem innych uzwojeń i/lub W względem obudowy) mają istotnie gorszy wynik w porównaniu z U i V. Taka asymetria jest typowa dla lokalnego problemu izolacji: zawilgocenia czoła uzwojenia, zabrudzenia, uszkodzenia mechanicznego lub początku przebicia.

  • "Wystąpiło zwarcie między uzwojeniami V i W." – to uszkodzenie powinno najbardziej obniżać wynik pomiaru izolacji właśnie dla pary V–W (i często wpływać na pomiary powiązane), dając obraz "parowy", a nie tylko "jednofazowy". Bez takiego wzorca nie należy automatycznie wnioskować o zwarciu międzyfazowym.
  • "W uzwojeniu U występuje zwarcie do obudowy." – zwarcie do masy diagnozuje się przede wszystkim, gdy pomiar uzwojenie–obudowa dla U jest zdecydowanie najgorszy. Jeżeli to W ma obniżone wartości, taka diagnoza dla U jest niespójna z logiką pomiaru.
  • "W uzwojeniu V występuje przerwa." – przerwa w uzwojeniu wykrywa się pomiarem ciągłości/rezystancji uzwojeń lub analizą pracy silnika (brak prądu fazy, asymetria prądów), a nie typowym pomiarem rezystancji izolacji. Rezystancja izolacji dotyczy upływu przez izolację, nie przewodzenia w miedzi.

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich zadaniach najpierw ustal, czy tabela dotyczy relacji między uzwojeniami czy do obudowy, a dopiero potem szukaj "odstającej" fazy. To zwykle prowadzi do poprawnej diagnozy bez zgadywania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja izolacji to miara "szczelności" izolacji elektrycznej uzwojeń. Im wyższa, tym mniejszy prąd upływu przez izolację. Spadek rezystancji izolacji zwykle oznacza zawilgocenie, zabrudzenie, starzenie lub uszkodzenie izolacji i zwiększa ryzyko przebicia.
Do pomiaru rezystancji izolacji stosuje się megomierz (miernik rezystancji izolacji), który podaje podwyższone napięcie stałe i mierzy prąd upływu. W praktyce dobiera się napięcie pomiarowe do rodzaju i napięcia znamionowego urządzenia zgodnie z instrukcją i zaleceniami.
Porównanie U, V i W pozwala wykryć asymetrię. Gdy tylko jedna faza ma wyraźnie gorszy wynik, wskazuje to na lokalny problem izolacji tej fazy. Gdy pogorszenie dotyczy wszystkich faz podobnie, częściej sugeruje warunki ogólne, np. wilgoć w całym silniku.
Zwarcie do obudowy (do masy) najczęściej objawia się skrajnie niską rezystancją izolacji w pomiarze uzwojenie–obudowa dla konkretnej fazy. Wzorzec jest "masowy": jedna faza do PE wypada najgorzej. Same pomiary międzyfazowe nie zawsze wystarczą do jednoznacznej diagnozy.
Zwarcie między uzwojeniami zwykle obniża wynik pomiaru izolacji między dwiema konkretnymi fazami (np. V–W). Charakterystyczne jest to, że problem "wiąże" dwie fazy w parze. W praktyce potwierdza się to także innymi testami, np. rezystancją uzwojeń i próbą pracy.
Najczęściej nie. Przerwa uzwojenia dotyczy ciągłości przewodzenia w miedzi, a rezystancja izolacji dotyczy upływu przez izolację. Do wykrycia przerwy stosuje się pomiar rezystancji uzwojeń, test ciągłości, analizę prądów fazowych lub badania specjalistyczne (np. porównanie symetrii).
Lokalnie pogorszona izolacja zwiększa prąd upływu, nagrzewanie i ryzyko przebicia do obudowy lub między uzwojeniami. To może prowadzić do zadziałania zabezpieczeń, uszkodzenia stojana, a nawet zagrożenia porażeniowego. Dlatego wynik "odstający" dla jednej fazy traktuje się jako sygnał do diagnostyki.
Pomiary wykonuje się m.in. przed pierwszym uruchomieniem, po remoncie, po dłuższym postoju, po zalaniu/zawilgoceniu, oraz okresowo w ramach utrzymania ruchu. Celem jest potwierdzenie, że silnik jest bezpieczny do załączenia i nie ma nadmiernych upływów.
Częste błędy to: mylenie pomiarów międzyfazowych z pomiarami do obudowy, ignorowanie asymetrii (szukanie jednej "magicznej" liczby), utożsamianie każdego złego wyniku ze "zwarciem", oraz wnioskowanie o przerwie uzwojenia tylko na podstawie rezystancji izolacji.
Ćwicz rozpoznawanie schematów pomiarowych (L-L i L-PE), ucz się interpretacji asymetrii między fazami, oraz kojarz typ uszkodzenia z typowym "wzorem" wyników. Pomaga też praca na przykładach protokołów pomiarowych i krótkie notatki: "który pomiar odpowiada której awarii".
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rezystancja izolacji informuje o poziomie upływu prądu przez izolację."

Źródła:

  • IEEE Std 43-2013: Recommended Practice for Testing Insulation Resistance of Rotating Machinery, IEEE, 2013
  • PN-EN 60034-1: Maszyny elektryczne wirujące – Część 1: Dane znamionowe i właściwości (Rotating electrical machines – Part 1: Rating and performance), PKN

Materiały:

  • Instrukcje obsługi megomierzy oraz poradniki interpretacji pomiarów izolacji maszyn wirujących
  • Podstawowe podręczniki z eksploatacji maszyn elektrycznych (diagnostyka uzwojeń silników)
  • Normy i zalecenia dotyczące badań rezystancji izolacji maszyn wirujących

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego