KWALIFIKACJA BUD20 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 25.
Na podstawie przedstawionego fragmentu rozwinięcia instalacji centralnego ogrzewania oblicz pojemność wodną przewodów stalowych o średnicy 20 mm, wiedząc, że na 1 metr bieżący rury przyjmuje się 0,38 dm3 wody, a długości przewodów podano w centymetrach.
Ilustracja przedstawia schemat instalacji centralnego ogrzewania, który jest częścią pytania egzaminacyjnego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć pojemność wodną przewodów Ø 20 mm, należy z rysunku zsumować długości wszystkich odcinków tej średnicy (podane w cm), przeliczyć sumę na metry (dzieląc przez 100), a następnie pomnożyć przez 0,38 dm3/m. Otrzymany wynik podaje się w dm3.

Pełne wyjaśnienie:

Pojemność wodna przewodów to objętość wody, jaka mieści się w rozpatrywanym odcinku instalacji. W zadaniu podano przelicznik: 0,38 dm3 wody na 1 metr bieżący rury stalowej o średnicy 20 mm. Oznacza to, że gdy znamy całkowitą długość wszystkich przewodów Ø 20 mm w instalacji, możemy policzyć objętość przez proste mnożenie.

Kolejność postępowania:

  • Odczytaj z rozwinięcia instalacji wszystkie odcinki wykonane z rur stalowych o średnicy 20 mm.
  • Zsumuj ich długości. Uważaj, aby nie pominąć odcinków powtarzających się lub rozdzielonych na kilka fragmentów.
  • Ponieważ długości podano w centymetrach, przelicz sumę na metry: m = cm / 100.
  • Pomnóż długość w metrach przez przelicznik 0,38 dm3/m. Otrzymasz pojemność w dm3.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "3,80 dm3"?
Jest zgodna z metodą: całkowita długość przewodów Ø 20 mm po przeliczeniu na metry, pomnożona przez 0,38 dm3/m, daje 3,80 dm3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1,90 dm3" zwykle wynika z policzenia tylko części odcinków (np. pominięcia gałęzi) albo z przyjęcia połowy sumarycznej długości.
  • "2,28 dm3" często jest skutkiem niepełnego zsumowania długości lub błędnego przeliczenia jednostek dla wybranych fragmentów (np. część w cm, część w m).
  • "1,14 dm3" bywa efektem pomylenia skali (np. potraktowania długości w cm jak w m) albo wzięcia pod uwagę tylko jednego, krótkiego odcinka instalacji.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaczniesz liczyć, zaznacz na rysunku wszystkie odcinki Ø 20 mm i dopiero wtedy sumuj. W takich zadaniach najczęstszy błąd to jednostki: przelicz cm → m przed mnożeniem przez dm3/m.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zsumuj długości wszystkich odcinków danej rury w metrach, a potem pomnóż przez podany przelicznik (np. 0,38 dm3/m). Kluczowe jest wcześniejsze ujednolicenie jednostek długości, bo przelicznik dotyczy 1 metra.
Bo przelicznik 0,38 dm3 jest podany na 1 metr rury. Jeśli zostawisz długość w cm, wynik będzie zaniżony lub zawyżony. Najprościej: cm/100 = m, dopiero potem wykonujesz mnożenie przez dm3/m.
To objętość wody mieszcząca się w przewodach (rurach) instalacji centralnego ogrzewania. Pojemność wodna zależy od średnicy i długości rur, a w praktyce służy m.in. do szacowania ilości wody do napełnienia oraz prac serwisowych.
Najczęściej myli się jednostki (cm zamiast m), pomija część odcinków o tej samej średnicy albo sumuje długości dla innej średnicy. Błąd robi też zaokrąglanie w połowie obliczeń zamiast na końcu oraz pomyłki z przecinkiem dziesiętnym.
Warto przejść rysunek "od źródła do odbiorników" i zaznaczać każdy odcinek Ø 20 mm (np. kreską). Po zsumowaniu porównaj, czy uwzględniłeś wszystkie gałęzie. Dobrą praktyką jest zapisanie sum częściowych dla każdej nitki.
W tym typie zadania zwykle liczysz pojemność przewodów, bo masz przelicznik dm3/m dla rur. W praktyce instalacyjnej całkowita pojemność instalacji może obejmować także grzejniki i armaturę, ale do tego potrzebne są osobne dane katalogowe.
Przy uruchamianiu instalacji (ile wody potrzeba do napełnienia), przy płukaniu i wymianie czynnika, a także pomocniczo przy doborze elementów eksploatacyjnych. To też przydatne w kosztorysowaniu i planowaniu logistyki na budowie.
Na dokumentacji możesz spotkać zapis średnicy jako Ø (średnica) albo DN (średnica nominalna). W zadaniu wskazano "20 mm", więc należy brać odcinki opisane właśnie tą wartością. Jeśli rysunek używa DN, trzeba upewnić się, co autor przyjął w opisie.
Najbezpieczniej podać w jednostce z polecenia, czyli w dm3. Warto pamiętać, że 1 dm3 to 1 litr, więc liczbowo wynik jest taki sam. Na egzaminie kluczowe jest jednak zachowanie jednostek wymaganych w treści.
Zrób trzy kroki: (1) zaznacz wszystkie odcinki Ø 20 mm, (2) zsumuj długości w cm i od razu podziel przez 100, (3) pomnóż przez 0,38. Kontroluj jednostki w każdym kroku i zaokrąglaj dopiero na końcu.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Otrzymany wynik podaje się w dm3."

Materiały:

  • Podręcznik/poradnik do obliczeń w instalacjach ogrzewczych (dział: pojemność wodna przewodów)
  • Zbiór zadań egzaminacyjnych dla kwalifikacji BUD.20 (obliczenia instalacyjne)
  • Tablice i zestawienia pojemności wodnej rur stalowych oraz ćwiczenia z odczytu dokumentacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego