KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 38.
Na podstawie przedstawionego fragmentu specyfikacji technicznej określ, w którym przekroju należy skorygować szerokość podbudowy wykonanej konstrukcji nawierzchni drogi o szerokości jezdni ograniczonej z obu stron krawężnikami, równej 6,0 m.
Ilustracja przedstawia fragment specyfikacji technicznej dotyczącej wymagań geometrycznych podbudowy w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szerokość podbudowy ma tolerancję względem 6,00 m: +0,10 m i -0,05 m, więc dopuszczalny przedział to 5,95–6,10 m.
W przekroju A zmierzono 5,92 m, czyli poniżej 5,95 m. To jedyny wynik poza tolerancją, dlatego korekta jest wymagana w przekroju A.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba zastosować wymagania z fragmentu specyfikacji technicznej dotyczące szerokości podbudowy. Specyfikacja podaje dopuszczalne odchyłki od szerokości projektowanej: +10 cm (poszerzenie) oraz -5 cm (zwężenie).

Dla jezdni o szerokości projektowanej 6,00 m wyznaczamy przedział akceptowalny:

  • granica dolna: 6,00 m − 0,05 m = 5,95 m
  • granica górna: 6,00 m + 0,10 m = 6,10 m

Następnie porównujemy pomiary z tabeli dla przekrojów A–D z tym przedziałem:

  • A = 5,92 m – wartość jest mniejsza niż 5,95 m, czyli występuje zbyt duże zwężenie (o 0,03 m). Taki odcinek wymaga korekty szerokości.
  • B = 5,98 m – mieści się w przedziale 5,95–6,10 m, więc nie wymaga korekty.
  • C = 6,00 m – równe wartości projektowej; wynik prawidłowy.
  • D = 6,08 m – nadal poniżej 6,10 m, czyli w tolerancji dodatniej; wynik prawidłowy.

Wniosek: tylko przekrój A jest poza wymaganiami i to tam należy skorygować szerokość podbudowy.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze policz granice tolerancji w tych samych jednostkach (m), a dopiero potem oceniaj kolejne przekroje. To ogranicza typowe błędy związane z centymetrami i znakami +/−.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyznacz dwie granice: dolną i górną. Dla 6,00 m: dolna = 6,00 − 0,05 = 5,95 m, górna = 6,00 + 0,10 = 6,10 m. Każdy pomiar poza 5,95–6,10 m oznacza konieczność korekty.
Bo tylko jeden wynik pomiaru przekracza dopuszczalne odchyłki. Po wyznaczeniu zakresu 5,95–6,10 m widać, że 5,92 m jest poniżej minimum. Pozostałe wartości (5,98; 6,00; 6,08) mieszczą się w tolerancji, więc są do odbioru.
Tolerancja -5 cm oznacza, że podbudowa może być wykonana maksymalnie o 5 cm węższa od projektu. Dla 6,00 m minimalna szerokość to 5,95 m. Jeśli pomiar jest mniejszy, warstwa jest zbyt wąska i może nie spełnić wymagań konstrukcyjnych oraz geometrycznych.
Najczęstszy błąd to porównywanie centymetrów z metrami bez przeliczenia. Pamiętaj: 5 cm = 0,05 m, a 10 cm = 0,10 m. Jeśli zostawisz tolerancję w cm, a pomiar w m, łatwo uznasz błędnie, że różnice są "małe" lub "duże".
Gdy mieści się w tolerancji dodatniej z specyfikacji. W tym typie wymagań dopuszcza się poszerzenie do +10 cm względem projektu. Dla 6,00 m oznacza to maksymalnie 6,10 m. Powyżej tej wartości poszerzenie jest nadmierne i wymaga korekty.
Najczęściej wykonuje korektę robót: uzupełnienie materiału i ponowne profilowanie/ zagęszczenie, aby uzyskać wymaganą geometrię. Następnie wykonuje się ponowny pomiar kontrolny w tym samym przekroju. Celem jest doprowadzenie wyniku co najmniej do wartości minimalnej z tolerancji.
Zbyt wąska podbudowa może skutkować brakiem prawidłowego oparcia kolejnych warstw, pogorszeniem nośności przy krawędzi i problemami z zachowaniem geometrii. W odbiorze zwykle oznacza to konieczność poprawy, bo parametr nie spełnia wymagań z dokumentów kontraktowych/specyfikacji.
Najpierw policz przedział dopuszczalny (np. 5,95–6,10 m). Potem sprawdź każdy wiersz tabeli: jeśli liczba jest mniejsza niż 5,95 lub większa niż 6,10, to w tym przekroju trzeba korygować. To prosta kontrola "czy w przedziale".
Nie, jeśli specyfikacja dopuszcza odchyłkę dodatnią. Przy tolerancji +10 cm wynik 6,08 m jest nadal w zakresie (do 6,10 m). W praktyce oznacza to, że wykonanie jest nieco szersze niż projekt, ale wciąż akceptowalne przy odbiorze geometrycznym.
Ćwicz schemat: (1) odczytaj tolerancję i wymiar projektowy, (2) przelicz cm na m, (3) wyznacz granice min–max, (4) porównaj pomiary, (5) wskaż odcinki poza zakresem. Dobrze działa też trening na krótkich tabelach pomiarowych z kilkoma przekrojami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że szerokość podbudowy ma tolerancję względem 6,00 m: +0,10 m i -0,05 m, więc dopuszczalny przedział to 5,95–6,10 m.W przekroju A zmierzono 5,92 m, czyli poniżej 5,95 m.

Źródła:

  • Ilustracja do zadania (fragment ST: "6.4. Wymagania cech geometrycznych podbudowy", pkt "6.4.2. Szerokość podbudowy") – tolerancje +10 cm i -5 cm oraz tabela pomiarów A=5,92 m; B=5,98 m; C=6,00 m; D=6,08 m.
  • Opis ilustracji w danych wejściowych (zweryfikowany opis modelu wizyjnego): tolerancje oraz wartości szerokości w przekrojach A–D.

Materiały:

  • Fragmenty STWiORB dotyczące cech geometrycznych warstw konstrukcji nawierzchni (szerokość, równość, spadki)
  • Podręczniki i skrypty z technologii robót drogowych (warstwy nawierzchni, kontrola jakości)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu pomiarów kontrolnych na budowie (taśmy/łaty/pomiary geodezyjne) dla robót drogowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego