KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2022 (test 3)

PYTANIE NR 14.
Na podstawie przedstawionego na rysunku schematu sterowania stycznikowo-przekaźnikowego zastosowanego w systemie mechatronicznym w celu załączenia stycznika K3 należy nacisnąć
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny sterowania stycznikowo-przekaźnikowego, który jest wykorzystywany w systemie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Załączenie stycznika K3 zależy od spełnienia warunków w torze sterowania pokazanym na schemacie. Naciśnięcie przycisków w kolejności S1, S2, S3 umożliwia kolejno zasilenie/uzbrojenie wymaganych gałęzi (np. podtrzymania i blokad), aż do pojawienia się napięcia na cewce K3.

Pełne wyjaśnienie:

W układach sterowania stycznikowo-przekaźnikowego cewka stycznika (tu: K3) załącza się dopiero wtedy, gdy zamknie się pełna droga przepływu prądu w obwodzie sterowania. Ta droga jest zwykle zbudowana z przycisków, styków pomocniczych (NO/NC) oraz często z elementów realizujących samopodtrzymanie i blokady.

Odpowiedź "kolejno S1, S2, S3." jest poprawna, ponieważ wskazuje sekwencję czynności operatora zgodną z logiką układu: najpierw trzeba spełnić warunki wstępne (np. uruchomienie pierwszego przekaźnika/stycznika pomocniczego, ustawienie podtrzymania albo odblokowanie toru), następnie dołączyć kolejny warunek, a dopiero na końcu wykonać właściwy rozkaz uruchomienia powodujący podanie napięcia na cewkę K3.

Opcja "kolejno S1, S3." jest nieprawidłowa, bo pomija etap pośredni. W typowym schemacie oznacza to brak zamknięcia jednego z wymaganych styków w torze sterowania, więc cewka K3 nadal nie dostaje zasilania.

Opcja "S3." jest błędna, ponieważ zakłada, że sam końcowy przycisk wystarczy do uruchomienia. W rzeczywistości S3 bywa ostatnim elementem łańcucha warunków; bez wcześniejszego "uzbrojenia" układu (S1 i S2) obwód pozostaje otwarty.

Opcja "jednocześnie S0 i S3." również jest błędna. W praktyce oznaczenie S0 bardzo często dotyczy funkcji zatrzymania (STOP) lub rozłączania toru sterowania, więc jego użycie nie prowadzi do spełnienia warunków załączenia K3, a przeciwnie: może przerywać obwód.

Wskazówka egzaminacyjna: analizuj schemat "od cewki do zasilania" (krok po kroku), sprawdzając, jakie styki muszą się zamknąć, aby pojawiło się napięcie na cewce K3. Dopiero potem oceniaj, jaką czynność (który przycisk i w jakiej kolejności) musi wykonać operator.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sterowanie stycznikowo-przekaźnikowe to klasyczny sposób realizacji logiki sterowania za pomocą przycisków, przekaźników i styczników. Zamiast sterownika PLC warunki uruchomienia wynikają z połączeń styków NO/NC, podtrzymania i blokad. Stosuje się je m.in. do załączania napędów i obwodów mocy.
Sprawdź, czy istnieje ciągła droga zasilania do cewki K3 przez wszystkie elementy w szeregu (np. STOP, blokady, styki przekaźników). Jeśli choć jeden wymagany styk jest otwarty, cewka nie dostanie napięcia. Analizę ułatwia "czytanie" od cewki w stronę zasilania.
Kolejność ma znaczenie, bo poszczególne przyciski mogą uruchamiać elementy pośrednie (np. przekaźniki), które dopiero swoimi stykami zamykają kolejne gałęzie obwodu. Bez wykonania wcześniejszego kroku późniejszy przycisk może nie mieć "drogi" do zasilenia cewki K3, mimo że jest naciśnięty.
Samopodtrzymanie to podtrzymanie zasilania cewki po puszczeniu przycisku START. Realizuje się je zwykle stykiem pomocniczym NO stycznika (albo przekaźnika), włączonym równolegle do przycisku START. Dzięki temu układ pracuje dalej, dopóki nie zostanie przerwany np. przyciskiem STOP lub blokadą.
Najczęściej S0 pełni funkcję STOP (rozłącza tor sterowania), a S1/S2/S3 są różnymi START-ami, krokami sekwencji lub potwierdzeniami warunków. Nie jest to jednak reguła absolutna: o funkcji decyduje sposób wpięcia w schemat oraz to, czy element jest w szeregu czy równolegle i jakie styki NO/NC wykorzystuje.
Zwykle nie. W takich pytaniach poprawna kolejność lub wybór przycisku wynika z konkretnych połączeń styków na schemacie (blokady, podtrzymanie, warunki wstępne). Same oznaczenia S1/S2/S3 nie mówią jeszcze, co uruchamiają. Dlatego kluczowe jest prześledzenie toru do cewki K3.
W schematach ideowych NO (normalnie otwarty) jest przedstawiany jako styk otwarty w stanie spoczynku, a NC (normalnie zamknięty) jako styk zamknięty w spoczynku. Na egzaminie zwracaj uwagę na symbol oraz opis elementu. To decyduje, czy warunek jest spełniony "domyślnie", czy dopiero po zadziałaniu elementu.
Najczęstsze błędy to: pomijanie elementu pośredniego (np. przekaźnika), nieuwzględnienie styków NC w szeregu, założenie że ostatni przycisk zawsze uruchamia układ, oraz mylenie podtrzymania z blokadą. Pomaga metoda: zaznacz na schemacie wszystkie elementy w szeregu z cewką i sprawdź, co je zamyka.
Stosuje się je np. przy uruchamianiu urządzeń wymagających przygotowania (włączenie zasilania sterowania, uzbrojenie, potwierdzenie osłon, start cyklu) albo tam, gdzie ważne jest bezpieczeństwo i unikanie przypadkowego startu. W układach mechatronicznych może to dotyczyć linii transportowych, pras czy stanowisk z napędem.
Sprawdź, czy S3 leży w jedynej gałęzi, która bezpośrednio zasila cewkę K3 oraz czy pozostałe warunki (STOP, blokady, styki pomocnicze) są już zamknięte bez naciskania innych przycisków. Jeśli w szeregu z cewką jest jeszcze warunek zależny od S1 lub S2, to samo "S3" nie wystarczy.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że załączenie stycznika K3 zależy od spełnienia warunków w torze sterowania pokazanym na schemacie.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki/automatyki dotyczące schematów sterowania stycznikowego
  • Ćwiczenia laboratoryjne z czytania schematów drabinkowych i układów samopodtrzymania
  • Dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) maszyn z obwodami sterowania stycznikowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego