KWALIFIKACJA MOT6 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 8.
Na podstawie przedstawionego rysunku elementów układu hamulcowego pojazdu samochodowego zacisk hamulcowy należy dokręcić momentem wynoszącym
Ilustracja przedstawia schemat montażu elementów układu hamulcowego pojazdu samochodowego, skupiając się na zacisku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "30 Nm", ponieważ w tego typu zadaniu moment dokręcania należy odczytać bezpośrednio z przedstawionego rysunku/dokumentacji układu hamulcowego.
Pozostałe wartości są zbyt niskie dla typowych połączeń mocujących zacisk i nie odpowiadają wskazaniu z materiału źródłowego.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano, że odpowiedź należy wyznaczyć na podstawie przedstawionego rysunku elementów układu hamulcowego. Oznacza to, że prawidłowy moment dokręcania nie wynika z "pamięciowych" wartości, lecz z danych umieszczonych w dokumentacji/rysunku dołączonym do zadania. Zgodnie z tym materiałem właściwy moment dla wskazanego połączenia zacisku wynosi 30 Nm.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "10 Nm" – wartość charakterystyczna raczej dla drobnych połączeń o małej odpowiedzialności lub elementów osprzętu; dla mocowania zacisku byłaby zwykle zbyt mała i groziłaby poluzowaniem.
  • "15 Nm" – również niska wartość; może pojawiać się w innych miejscach (np. lekkie obejmy/uchwyty), ale nie odpowiada wskazaniu z rysunku dla danego elementu zacisku.
  • "5 Nm" – moment bardzo mały, typowy dla delikatnych gwintów i połączeń niewymagających dużego docisku; w kontekście zacisku hamulcowego jest skrajnie nieadekwatny.

W praktyce warsztatowej poprawne dokręcanie elementów układu hamulcowego wykonuje się kluczem dynamometrycznym ustawionym na wartość z dokumentacji producenta (lub z rysunku serwisowego). Zbyt mały moment może powodować luz i hałas, a w skrajnym przypadku odkręcanie się śrub. Zbyt duży moment zwiększa ryzyko uszkodzenia gwintu lub deformacji elementów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści występuje zwrot "na podstawie rysunku", najpierw zidentyfikuj dokładnie wskazaną śrubę/połączenie (np. prowadnice, jarzmo, mocowanie do zwrotnicy), a dopiero potem odczytuj przypisaną wartość momentu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moment dokręcania to siła skręcająca przyłożona do śruby/nakrętki (np. w Nm), która ma zapewnić właściwy docisk połączenia. W motoryzacji dobiera się go z dokumentacji, aby uniknąć poluzowania lub uszkodzenia gwintu i elementów.
Najpierw identyfikujesz dokładnie element i śrubę na rysunku (np. śruba mocowania zacisku, prowadnica, jarzmo). Następnie szukasz przypisu/strzałki z wartością w Nm. Nie przenoś wartości z innych śrub – w jednym zacisku mogą występować różne momenty.
"Na wyczucie" łatwo o błąd: zbyt mały moment może spowodować poluzowanie, stuki i ryzyko awarii, a zbyt duży może zerwać gwint lub odkształcić elementy. Hamulce są układem bezpieczeństwa, więc wymagają powtarzalnego dokręcania kluczem dynamometrycznym.
Stosuje się klucz dynamometryczny (mechaniczny "klik", belkowy lub elektroniczny). Ustawiasz wartość w Nm, dokręcasz do zadziałania mechanizmu lub odczytu. Ważne jest też użycie właściwej nasadki oraz praca płynnym ruchem bez szarpania.
Nie. Moment zależy m.in. od konstrukcji zacisku, średnicy i klasy śruby, materiału elementów oraz zaleceń producenta. Dlatego na egzaminie, gdy jest rysunek lub fragment dokumentacji, odpowiedź powinna wynikać z odczytu, a nie z uogólnienia.
Zbyt mały moment może spowodować stopniowe luzowanie połączenia, wibracje i stuki podczas hamowania, nierówną pracę zacisku, a w skrajnych przypadkach utratę stabilności mocowania. W praktyce oznacza to ryzyko niebezpiecznej usterki i konieczność ponownej naprawy.
Przekroczenie momentu może doprowadzić do zerwania gwintu, rozciągnięcia śruby (osłabienia połączenia), pęknięcia elementu mocującego lub trudności w demontażu przy następnej naprawie. Czasem błąd ujawnia się dopiero po pewnym czasie eksploatacji.
Gdy klucz był intensywnie używany, upadł, długo leżał nieużywany lub pojawiają się wątpliwości co do dokładności. W warsztacie praktykuje się okresowe sprawdzanie/kalibrację zgodnie z wymaganiami jakości. Na egzaminie pamiętaj o ustawieniu i "wyzerowaniu" po pracy.
Prowadnice zwykle łączą ruchomą część zacisku i pozwalają mu "pływać", a jarzmo jest częścią mocowaną sztywno do zwrotnicy. Na rysunku szukaj elementu, który przesuwa się względem jarzma. Różne śruby oznaczają często różne momenty dokręcania.
Najczęściej: wybór "największej" wartości bez odczytu, pomylenie miejsca dokręcania (zacisk vs jarzmo), nieuwzględnienie, że na rysunku moment dotyczy konkretnej śruby, oraz traktowanie wartości jako uniwersalnej dla wszystkich aut. Pomaga spokojna identyfikacja elementu na rysunku.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • ISO 6789-1:2017, Assembly tools for screws and nuts — Hand torque tools — Part 1: Requirements and test methods
  • ISO 6789-2:2017, Assembly tools for screws and nuts — Hand torque tools — Part 2: Requirements for calibration and determination of measurement uncertainty

Materiały:

  • Materiały producentów kluczy dynamometrycznych dotyczące prawidłowego użycia i kalibracji
  • Podręczniki z podstaw połączeń śrubowych i momentów dokręcania w motoryzacji
  • Instrukcje serwisowe (manuale) dotyczące układów hamulcowych dla konkretnych modeli pojazdów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego