KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 16.
Na podstawie przedstawionego szkicu dokumentacyjnego określ metodę tyczenia punktu A.
Ilustracja przedstawia szkic dokumentacyjny związany z geodezją, używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda biegunowa polega na wyznaczeniu punktu z jednego stanowiska przez odłożenie w terenie kierunku (kąta/azymutu) oraz odległości do punktu A. Na szkicu tej metody zwykle widać jedno stanowisko, promień/kierunek do punktu i wartość odległości, a nie przecięcie dwóch linii ani domiary prostokątne.

Pełne wyjaśnienie:

W geodezji metoda tyczenia wynika z tego, jakie dane i zależności geometryczne wykorzystuje się do wyznaczenia położenia punktu w terenie. W tym zadaniu należy odczytać ze szkicu dokumentacyjnego, w jaki sposób punkt A ma zostać wytyczony.

Odpowiedź "Biegunowa." jest właściwa, gdy szkic wskazuje tyczenie z jednego stanowiska (np. punktu osnowy) poprzez:

  • wyznaczenie kierunku (np. przez kąt/kierunek do punktu A względem kierunku odniesienia),
  • odłożenie odległości od stanowiska do punktu A.

To typowy schemat pracy tachimetrem/total station: instrument stoi na stanowisku, celuje w zadanym kierunku i odkłada dystans do punktu tyczonego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do sytuacji, gdy szkic przedstawia tyczenie biegunowe?

  • "Wcięć." (wcięcie) kojarzy się z wyznaczaniem punktu jako przecięcia dwóch linii/kierunków lub łuków/odległości, zwykle z co najmniej dwóch punktów/stacji. Jeśli szkic pokazuje jedną stację i jedną odległość wzdłuż kierunku, to nie jest wcięcie.
  • "Przedłużeń." dotyczy wyznaczania punktu na przedłużeniu istniejącej linii (np. osi, krawędzi) o zadaną wartość. Na szkicu kluczowa byłaby linia bazowa i informacja o przedłużeniu, a nie odłożenie kierunku i odległości od stanowiska.
  • "Ortogonalna." (prostokątna) polega na wytyczeniu punktu przez domiar wzdłuż linii odniesienia oraz prostopadły domiar poprzeczny. Na szkicu charakterystyczne są oznaczenia kąta prostego i dwa domiary (wzdłuż oraz poprzeczny), a nie "promień" z jednego stanowiska.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz metodę, odpowiedz sobie na dwa pytania: (1) czy punkt wyznaczany jest z jednego stanowiska, czy z dwóch/trzech? (2) czy dane mają postać "kierunek + odległość" (biegunowa), czy "dwa domiary prostopadłe" (ortogonalna), czy "przecięcie" (wcięcie), czy "kontynuacja linii" (przedłużenie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda biegunowa polega na wytyczeniu punktu z jednego stanowiska przez odłożenie kierunku (kąta/azymutu) oraz odległości do punktu. Najczęściej realizuje się ją tachimetrem/total station, gdy mamy dobrą widoczność na punkt tyczony.
Zwykle widać jedno stanowisko (punkt, z którego "wychodzi" promień), linię/kierunek do punktu oraz opisaną odległość do punktu A. Brakuje natomiast drugiego stanowiska (jak przy wcięciu) i brak dwóch domiarów prostopadłych (jak przy metodzie ortogonalnej).
Wcięcie wyznacza punkt jako przecięcie informacji pochodzących z co najmniej dwóch punktów/stacji (np. dwa kierunki lub dwa łuki odległości). Metoda biegunowa opiera się na jednym stanowisku i zestawie danych: kierunek + odległość.
Metoda ortogonalna (prostokątna) wyznacza punkt poprzez domiar wzdłuż linii odniesienia oraz domiar poprzeczny pod kątem 90°. Na szkicu często występuje znak kąta prostego i dwie wartości domiarów. To inna geometria niż "promień" z jednego stanowiska.
Stosuje się je, gdy można ustawić instrument na znanym stanowisku (np. osnowa) i jest widoczność na rejon punktu tyczonego. Metoda jest szybka i wygodna przy tyczeniu punktów projektowanych, osi obiektów lub punktów charakterystycznych na budowie.
Potrzebujesz danych określających położenie punktu względem stanowiska: kierunku (np. kąt/kierunek/azymut w nawiązaniu do kierunku odniesienia) oraz odległości. Dodatkowo w praktyce ważne są współrzędne stanowiska i orientacja instrumentu.
Na szkicach występują linie i odcinki, co może sugerować "kierunek". W metodzie przedłużeń kluczowe jest jednak to, że punkt leży na przedłużeniu istniejącej linii (np. osi), a nie wynika z odłożenia kierunku i odległości od stanowiska instrumentu.
Najczęstsze błędy to: patrzenie tylko na nazwę lub pojedynczy symbol, ignorowanie liczby stanowisk, mylenie dwóch domiarów prostopadłych z kierunkiem i odległością oraz wybór "najbardziej znanej" metody bez sprawdzenia, czy szkic pokazuje przecięcie linii (wcięcie) czy promień (biegunowa).
Nie w pełni. To zadanie jest oparte na interpretacji szkicu: bez niego nie wiadomo, czy pokazano kierunek i odległość (biegunowa), dwa domiary (ortogonalna), przecięcie (wcięcie) czy przedłużenie osi (przedłużeń). Na egzaminie zawsze analizuj elementy graficzne i opisy.
Biegunowa wygląda jak "promień" ze stanowiska do punktu + opis odległości. Ortogonalna wygląda jak układ z linią bazową i domiarami, zwykle z zaznaczonym kątem 90° oraz dwiema wartościami (wzdłuż i poprzecznie). Ta jedna obserwacja często przesądza o wyborze.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że metoda biegunowa polega na wyznaczeniu punktu z jednego stanowiska przez odłożenie w terenie kierunku (kąta/azymutu) oraz odległości do punktu A.

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z geodezji inżynieryjnej dotyczące tyczenia
  • Instrukcje/opracowania szkolne o metodach tyczenia (biegunowa, ortogonalna, wcięć, przedłużeń)
  • Zestawy przykładowych szkiców tyczenia do rozpoznawania metody

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego