KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 8.
Na podstawie przedstawionego szkicu oraz danych w tabelach oblicz współrzędne prostokątne punktu początkowego P łuku kołowego o stycznej głównej t = R · tg (α/2), jeżeli promień łuku R = 280,00 m, a kąt zwrotu stycznych wynosi α = 144,9475g.
Ilustracja przedstawia diagram związany z geodezją, który jest częścią pytania egzaminacyjnego dla technika geodety w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długość stycznej głównej oblicza się ze wzoru t = R·tg(α/2). Z danych: R=280,00 m oraz tg(α/2)=2,1668, więc t≈606,71 m. Ponieważ punkt P leży na odcinku W–101, a ta styczna ma stałą współrzędną X (X=100,00), otrzymujemy XP=100,00 oraz YP=100,00+606,71=706,71 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z łukiem kołowym w trasie komunikacyjnej kluczowe są dwa kroki: (1) obliczenie długości stycznej oraz (2) przeniesienie tej długości na współrzędne punktu zgodnie z kierunkiem stycznej wskazanym na szkicu.

1) Obliczenie stycznej głównej t
Wzór podany w treści: t = R·tg(α/2). Z tabeli funkcji trygonometrycznych dla α/2 odczytujemy tg(α/2)=2,166817303, a promień wynosi R=280,00 m. Stąd:
t = 280,00 · 2,1668 ≈ 606,71 m.

2) Wyznaczenie współrzędnych punktu P
Szkic pokazuje, że punkt P jest punktem początkowym łuku i leży na stycznej wychodzącej z wierzchołka W w kierunku punktu 101. Z tabeli współrzędnych wynika, że punkty W i 101 mają tę samą współrzędną X=100,00, więc odcinek W–101 jest równoległy do osi Y. To oznacza, że przesunięcie o długość t zmienia tylko współrzędną Y, a X pozostaje bez zmian.

Skoro W ma współrzędne (X=100,00; Y=100,00), a na odcinku W–101 wartości Y rosną, to do YW dodajemy długość t:
XP = 100,00 m
YP = 100,00 m + 606,71 m = 706,71 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wariant z YP=606,71 m wynika zwykle z pomylenia przyrostu (t) z współrzędną końcową. Współrzędna Y punktu P musi uwzględniać punkt startu W (Y=100,00).
  • Warianty z XP=738,31 m lub z zamianą X i Y sugerują błędne założenie, że P leży na drugiej stycznej (W–102) albo mechaniczne przepisanie współrzędnych innego punktu z tabeli. Szkic jednoznacznie lokuje P na W–101, gdzie X jest stałe.
  • Wariant z YP=229,22 m wskazuje na nieprawidłowe zastosowanie kierunku (np. odejmowanie t albo użycie innej wielkości niż t), co nie zgadza się z geometrią i danymi W oraz tg(α/2).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz t, potem sprawdź na szkicu, na której stycznej leży P i czy przesuwasz się wzdłuż osi X czy Y. To ogranicza ryzyko zamiany współrzędnych i błędu znaku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Styczna główna t to odcinek na stycznej między wierzchołkiem załamania trasy W a punktem styczności łuku P (lub K). Jej długość w prostym łuku kołowym oblicza się ze wzoru t = R·tg(α/2).
Podstaw dane do wzoru: najpierw wyznacz lub odczytaj tg(α/2) (z tabeli lub kalkulatora), potem pomnóż przez promień R. Na końcu zaokrąglij do dokładności wymaganej w zadaniu (zwykle do 0,01 m), pilnując jednostek.
Ze szkicu i tabeli wynika, że punkt P leży na stycznej W–101, a punkty W i 101 mają tę samą współrzędną X. Taka styczna jest równoległa do osi Y, więc przesunięcie o długość t zmienia tylko Y, a X pozostaje stałe.
Zależy od kierunku stycznej. Jeśli idziesz od punktu W w stronę punktu na stycznej i wartości Y rosną, to liczysz Y = YW + t. Gdy na danym kierunku Y maleje, wtedy Y = YW − t. Zawsze weryfikuj to na współrzędnych punktów na tej stycznej.
Kąt zwrotu stycznych α to kąt między dwiema prostymi stycznymi trasy w punkcie wierzchołkowym W. To podstawowy parametr geometrii załamania trasy, od którego zależy m.in. długość stycznych i położenie punktów styczności łuku P i K.
Jeżeli korzystasz z tabel w gradach, używaj wartości funkcji trygonometrycznych dla jednostki g. Gdy używasz kalkulatora, ustaw właściwy tryb jednostek (jeśli jest dostępny) albo przelicz na stopnie/radiany. Najbezpieczniej na egzaminie jest użyć wartości tg(α/2) podanej w tabeli w zadaniu.
Najważniejsze są: współrzędne punktu wierzchołkowego W (bo od niego odkładasz styczną) oraz informacja, na której stycznej leży P (np. W–101). Dodatkowo potrzebujesz wartości tg(α/2) i promienia R, aby obliczyć długość t.
Najczęstsze pomyłki to: potraktowanie t jako gotowej współrzędnej (bez dodania do YW lub XW), zły znak przyrostu (dodanie zamiast odjęcia), zamiana osi X/Y oraz błędne odczytanie, czy P leży na stycznej W–101 czy W–102.
Nie. Punkt P leży na tej stycznej, która jest wskazana na szkicu jako styczna prowadząca do początku łuku. W innych zadaniach może to być druga styczna (np. W–102) albo układ może być obrócony. Dlatego zawsze najpierw identyfikuj położenie P na rysunku, a dopiero potem licz przyrosty.
Porównaj wynik z punktami na tej samej stycznej. Jeśli P leży na W–101, to X powinno być takie jak w W i 101. Współrzędna Y powinna być oddalona od YW o około t i mieścić się między wartościami dla W i 101 (jeśli P jest między nimi).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 33% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że długość stycznej głównej oblicza się ze wzoru t = R·tg(α/2).

Materiały:

  • materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej dotyczące łuków kołowych i punktów P/K/W
  • powtórzenie trygonometrii (tangens, połowa kąta, jednostka grad)
  • zestawy zadań rachunkowych z obliczeń geometrycznych trasy (styczne, łuki, przyrosty współrzędnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego