KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 27.
Na rysunku przedstawiono schemat przebiegu rury od punktu A do punktu B. Na podstawie zamieszczonych danych określ wysokość HB końca rury w punkcie B.
Ilustracja przedstawia schemat przebiegu rury od punktu A do punktu B, co jest związane z zagadnieniami geodezyjnymi w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysokość końca rury w punkcie B wyznacza się przez odczytanie z rysunku wysokości w punkcie A oraz kolejnych deniwelacji/spadków na odcinkach A→B. Następnie sumuje się je z zachowaniem znaków (wzrost +, spadek −). Otrzymana wartość jest szukaną HB.

Pełne wyjaśnienie:

Aby określić wysokość HB końca rury w punkcie B, należy potraktować schemat/profil jako informację o zmianach wysokości na kolejnych odcinkach trasy od A do B.

Procedura rozumowania (typowa dla obliczeń wysokościowych):

  • Odczytaj z rysunku wysokość (rzędną) w punkcie A: HA (albo inną daną startową, jeśli profil podaje ją wprost).
  • Odczytaj wszystkie podane na rysunku zmiany wysokości między kolejnymi punktami (deniwelacje) lub dane pozwalające je wyznaczyć (np. spadek i długość odcinka).
  • Ustal znak każdej zmiany: jeśli na odcinku wysokość maleje w kierunku A→B, tę składową odejmujesz; jeśli rośnie, dodajesz.
  • Zsumuj zmiany wysokości wzdłuż całej trasy i dodaj je do wartości początkowej: HB = HA + Σ(ΔH).

Poprawny wynik jest ten, który odpowiada konsekwentnemu przejściu od A do B z uwzględnieniem wszystkich odcinków i prawidłowych znaków. Błędne odpowiedzi zwykle wynikają z jednego z typowych potknięć: pominięcia któregoś odcinka, błędnego znaku (spadek potraktowany jak wzrost) albo pomylenia jednostek (np. spadek procentowy potraktowany jak metry).

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • Wartość wyższa od poprawnej często oznacza, że część spadków została dodana zamiast odjęta albo pominięto odcinek obniżający wysokość.
  • Wartości znacznie niższe mogą wskazywać na błędne przeliczenie (np. potraktowanie spadku w %/‰ jak deniwelacji w metrach) albo zsumowanie zmian w niewłaściwym kierunku (B→A zamiast A→B).

Na egzaminie warto po obliczeniu wykonać szybki "test sensowności": sprawdzić, czy wynik jest zgodny z kierunkiem spadków widocznych na profilu oraz czy wielkość zmiany wysokości jest porównywalna do danych z rysunku (ani zbyt mała, ani nielogicznie duża).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej liczy się ją ze wzoru: HB = HA + Σ(ΔH), gdzie ΔH to kolejne zmiany wysokości na odcinkach od A do B. Kluczowe jest poprawne ustalenie znaków (wzrost/spadek) i uwzględnienie wszystkich segmentów z rysunku.
Deniwelacja (ΔH) to różnica wysokości między dwoma punktami. Jeśli w kierunku A→B teren/rura opada, ΔH jest ujemna i obniża wynik HB. Jeśli wznosi się, ΔH jest dodatnia i podwyższa HB. Błąd znaku to najczęstsza przyczyna pomyłek.
Bo znak zmian wysokości zależy od przyjętego kierunku. Ta sama wartość między punktami może oznaczać wzrost w jedną stronę i spadek w drugą. Jeśli obliczysz "od tyłu", łatwo odwrócić znaki i uzyskać wynik zawyżony lub zaniżony mimo poprawnych liczb.
Zwykle potrzebujesz: wysokości startowej w punkcie A (rzędnej) oraz informacji o zmianach wysokości po drodze: deniwelacji, spadków, długości odcinków albo rzędnych punktów pośrednich. Jeśli rysunek podaje kilka odcinków, każdy z nich musi wejść do sumy.
Nie. Procent/ promil to nachylenie, a nie deniwelacja. Żeby uzyskać zmianę wysokości w metrach, trzeba użyć zależności ΔH = i · L (z uwzględnieniem jednostek), gdzie i to spadek (np. 0,01), a L to długość odcinka w metrach. Pomieszanie jednostek daje duże błędy.
Zrób kontrolę logiczną: porównaj, czy suma spadków/wzniesień z rysunku prowadzi do oczekiwanego kierunku zmiany (B wyżej czy niżej od A). Oceń też skalę zmiany: jeśli odcinki są krótkie i spadki małe, wynik nie powinien różnić się o kilkadziesiąt metrów.
Najczęściej: (1) odwrócenie znaku deniwelacji, (2) pominięcie jednego odcinka lub punktu pośredniego, (3) pomylenie spadku z deniwelacją, (4) błędy jednostek (m, cm, %, ‰), (5) odczyt niewłaściwej wartości z rysunku (np. z innej linii).
Przy tyczeniu i inwentaryzacji sieci uzbrojenia terenu (np. kanalizacja, wodociąg), przy kontroli zgodności spadków z projektem oraz w dokumentacji powykonawczej. Rzędne są potrzebne, by zapewnić prawidłowy odpływ, głębokość posadowienia i kolizje z innymi sieciami.
Zależy od tego, co definiuje rysunek i opis zadania. Czasem podaje się rzędną osi, czasem rzędną dna (dla kanalizacji grawitacyjnej) lub wierzchu. Na egzaminie trzeba czytać legendę i oznaczenia profilu; błędne przyjęcie "co jest liczone" przesuwa wynik o stałą wartość.
Najbezpieczniej liczyć etapami: wyznaczyć kolejne rzędne punktów pośrednich, a dopiero potem dojść do punktu B. Dzięki temu łatwiej wychwycić pominięty odcinek i skontrolować znaki. Alternatywnie można sumować wszystkie ΔH od razu, ale ryzyko pomyłki rośnie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wysokość końca rury w punkcie B wyznacza się przez odczytanie z rysunku wysokości w punkcie A oraz kolejnych deniwelacji/spadków na odcinkach A→B."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej: niwelacja i obliczenia wysokościowe
  • Zestawy zadań z profilu podłużnego i obliczania rzędnych punktów
  • Instrukcje szkolne/branżowe do czytania profili sieci (wodociąg/kanalizacja) i interpretacji spadków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego