W tego typu zadaniach kluczowe jest odczytanie z wyciągu ze specyfikacji technicznej informacji opisujących geometrię pryzmy gruntu (najczęściej: wysokość pryzmy oraz nachylenie skarp, czasem także informacja o symetrii przekroju).
Pojęcia użyte w pytaniu oznaczają zwykle:
- korona – górna, "płaska" część pryzmy o zadanej szerokości (tu: 1 m),
- podstawa – szerokość pryzmy na poziomie terenu (najszerszy wymiar przekroju),
- skarpy – boczne powierzchnie pryzmy; ich nachylenie w ST bywa podane jako stosunek 1:n, jako kąt albo w procentach.
Ogólny sposób obliczania jest taki sam niezależnie od zapisu nachylenia:
- Najpierw z wyciągu przyjmuje się wysokość pryzmy (oznaczmy ją H).
- Następnie ustala się, jaki jest poziomy przyrost szerokości od jednej skarpy (oznaczmy go a). Ten przyrost wynika z nachylenia skarpy i wysokości H (np. przy zapisie 1:n typowo a = n · H).
- Jeżeli pryzma jest symetryczna, całkowity przyrost od skarp to 2a.
- Wtedy szerokość podstawy wynosi: B = bkorony + 2a.
W podanym pytaniu szerokość korony wynosi 1 m, a poprawna odpowiedź "4m" oznacza, że po uwzględnieniu danych z wyciągu ST suma przyrostów z obu skarp daje łącznie 3 m (czyli po 1,5 m na stronę w przypadku symetrii).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Ponieważ odpowiadają innym przyrostom od skarp (czyli innym kombinacjom H i nachylenia) niż te, które wynikają z przytoczonego wyciągu ST. Najczęstsze pomyłki to: doliczenie skarpy tylko z jednej strony, pominięcie korony albo błędne przeliczenie zapisu nachylenia (np. % na stosunek 1:n).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rysuj prosty szkic przekroju z opisem: korona 1 m + dwa trójkąty skarp. To ogranicza ryzyko pominięcia jednej strony i pomaga kontrolować, czy wynik jest większy od szerokości korony.
