KWALIFIKACJA GIW13 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 24.
Na podstawie przedstawionego wykresu z przeprowadzonej próby chłonności skał, określ, który punkt wykresu ilustruje moment zakończenia tłoczenia cieczy do otworu wiertniczego.
Ilustracja przedstawia wykres, który jest częścią pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji zawodowej dla technika wiertnika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moment zakończenia tłoczenia na wykresie z próby chłonności rozpoznaje się po charakterystycznej zmianie przebiegu krzywej wynikającej z zatrzymania dopływu cieczy (zmiana nachylenia, przejście do fazy po tłoczeniu). Na przedstawionym wykresie tę chwilę oznaczono jako punkt 2.

Pełne wyjaśnienie:

W próbie chłonności skał (próbie zatłaczania) rejestruje się przebieg parametrów procesu w funkcji czasu, a następnie interpretuje wykres, aby wskazać kluczowe momenty testu. Jednym z nich jest zakończenie tłoczenia cieczy do otworu, czyli chwila, w której pompowanie zostaje przerwane lub układ zostaje odcięty.

Na wykresie taki moment zwykle rozpoznaje się nie po "najwyższej" lub "najniższej" wartości, lecz po zmianie charakteru przebiegu:

  • kończy się odcinek odpowiadający aktywnemu tłoczeniu (gdzie parametry wynikają z narzuconego dopływu),
  • pojawia się odcinek fazy po zakończeniu tłoczenia, w której układ reaguje na zatrzymanie dopływu (np. przebieg stabilizuje się albo zaczyna zmieniać się w innym tempie).

Dlatego poprawna jest odpowiedź "2", ponieważ na przedstawionym wykresie punkt 2 odpowiada właśnie granicy między fazą tłoczenia a fazą po jego zakończeniu.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo odnoszą się do innych fragmentów przebiegu: mogą wskazywać etap rozpoczęcia testu, chwilę po zakończeniu tłoczenia (gdy krzywa już podąża nowym trendem) albo punkt charakterystyczny, który nie jest związany z odcięciem dopływu. Typowym błędem na egzaminie jest wskazanie maksimum/minimum zamiast miejsca, gdzie zmienia się nachylenie krzywej i kończy się odcinek odpowiadający aktywnemu pompowaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na wykresie "załamania" lub wyraźnej zmiany tempa zmian parametru w czasie, które logicznie wynika z zatrzymania tłoczenia, a nie z chwilowej fluktuacji w trakcie pracy pompy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To test polegający na tłoczeniu (zatłaczaniu) cieczy do otworu i obserwacji, jak ośrodek skalny ją przyjmuje. Wynik pomaga ocenić przepuszczalność/chłonność strefy oraz zachowanie układu przy określonym ciśnieniu i czasie. Na egzaminie często trzeba odczytać kluczowe momenty z wykresu.
Zwykle widać go jako granicę między odcinkiem "pracy pompy" a odcinkiem po zatrzymaniu dopływu: zmienia się nachylenie krzywej, trend lub tempo zmian. Nie należy automatycznie wybierać maksimum/minimum; ważniejsza jest zmiana charakteru przebiegu w czasie.
Maksimum może wystąpić wcześniej lub później w zależności od bezwładności układu, strat przepływu i zachowania strefy chłonnej. Koniec tłoczenia to zdarzenie operacyjne (odcięcie dopływu), które na wykresie ujawnia się przede wszystkim zmianą trendu, a nie koniecznie ekstremum wartości.
W praktyce spotyka się wykresy, na których w funkcji czasu pokazuje się np. ciśnienie tłoczenia oraz wydatek (lub informację o utrzymaniu/zmianie wydatku). Interpretacja polega na skojarzeniu fragmentów krzywej z etapami testu: start, stabilizacja, zakończenie tłoczenia i zachowanie po zakończeniu.
Najczęściej nie. W zadaniach egzaminacyjnych wystarcza rozpoznanie miejsca, w którym przebieg krzywej zmienia się w sposób typowy dla przerwania tłoczenia. Wartości liczbowe pomagają w analizie, ale kluczowa jest umiejętność odczytu etapów procesu z kształtu wykresu.
Częste są: wybór punktu najbardziej "widocznego" (np. szczytu), mylenie chwilowych wahań z momentem operacyjnym, oraz pomijanie faktu, że po zatrzymaniu tłoczenia krzywa przechodzi w inny trend. Pomaga analiza: "co powinno się stać na wykresie po wyłączeniu pompy?".
Stabilizacja w trakcie tłoczenia oznacza, że układ pracuje przy wciąż aktywnym dopływie, tylko parametry przestają rosnąć tak szybko (trend może się wypłaszczać). Zakończenie tłoczenia to przejście do fazy bez dopływu, co zwykle daje wyraźniejszą zmianę charakteru przebiegu.
Wykonuje się je w trakcie prac wiertniczych, gdy potrzebna jest ocena możliwości przyjmowania cieczy przez strefę w otworze (np. przed zabiegami zatłaczania lub weryfikacją zachowania strefy). Dokładny moment zależy od programu robót, ale zasada interpretacji wykresu pozostaje podobna.
Ćwicz rozpoznawanie etapów procesu na różnych wykresach: start, faza ustalona, zatrzymanie tłoczenia i reakcja po zatrzymaniu. Zamiast zapamiętywać "numery punktów", ucz się logiki zmian trendu. Dobrą metodą jest opisywanie każdego odcinka wykresu jednym zdaniem.
W idealnym zapisie tak, ale w danych rzeczywistych może to być krótki przedział czasu (np. łagodne wygaszanie). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle oznacza się go jednym punktem, który najlepiej reprezentuje moment przejścia między etapami. Wybieraj punkt przy najbardziej czytelnej zmianie przebiegu.
info

Statystycznie 37% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Na przedstawionym wykresie tę chwilę oznaczono jako punkt 2."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wiertnictwa dotyczące prób otworowych i interpretacji wykresów
  • Podręczniki/opracowania z zakresu hydrauliki płynów w przewodach i otworach wiertniczych
  • Instrukcje zakładowe prowadzenia i dokumentowania prób chłonności (jeśli dostępne w ośrodku szkoleniowym)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego