KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 12.
Na podstawie przedstawionej aksonometrii instalacji gazowej ustal liczbę działek obliczeniowych, które należy wyodrębnić w celu przeprowadzenia obliczeń projektowych tej instalacji.
Ilustracja przedstawia schemat aksonometryczny instalacji gazowej, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Działki obliczeniowe wyodrębnia się jako odcinki przewodu o stałym natężeniu przepływu i stałej średnicy, rozdzielone m.in. węzłami rozgałęzień lub miejscami, gdzie w zadaniu przyjmuje się odrębne odcinki do obliczeń strat. Dla pokazanej aksonometrii poprawnie wyodrębnia się 4 działki.

Pełne wyjaśnienie:

Działka obliczeniowa w instalacji gazowej to wydzielony odcinek przewodu, dla którego w obliczeniach przyjmuje się stały przepływ (wynikający z tego, jakie odbiorniki są "za" danym odcinkiem) oraz stałą średnicę nominalną. Taki podział jest potrzebny, aby policzyć spadki ciśnienia dla kolejnych odcinków i następnie sprawdzić, czy na odbiornikach zostaną spełnione wymagania projektowe.

Na przedstawionej aksonometrii widać:

  • odcinek zasilający od kurka głównego KG o średnicy dn25,
  • rozgałęzienie w trójniku, gdzie przepływ rozdziela się na dwa kierunki,
  • gałąź do odbiornika z kurkiem KG4 o średnicy dn15,
  • gałąź do odbiornika z kurkiem KGCO o średnicy dn20, w której na rysunku zaznaczono przebieg z odsunięciem/załamaniem (zmiana kierunku w tej samej gałęzi).

W takiej konfiguracji, zgodnie z przyjętą metodyką zadań obliczeniowych, wydziela się łącznie 4 działki: jedną dla zasilania dn25 do węzła rozdziału oraz kolejne dla odcinków po rozdziale przepływu, przy czym gałąź dn20 do KGCO traktuje się jako dwa odcinki obliczeniowe (wydzielone w miejscu załamania/odsadzki), aby osobno ująć parametry odcinka w zestawieniu obliczeń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "2 działki" pomija fakt rozdziału przepływu w trójniku – po rozgałęzieniu nie można traktować całej instalacji jako jednego odcinka o tym samym przepływie.
  • "3 działki" odpowiada bardzo częstemu uproszczeniu: zasilanie do trójnika + dwie gałęzie. W tym zadaniu przyjęto jednak dodatkowe wydzielenie odcinka na trasie do KGCO.
  • "5 działek" oznaczałoby nadmierne "rozdrabnianie" instalacji, np. przez liczenie każdego elementu zmiany kierunku jako osobnej działki bez uzasadnienia w metodyce podziału.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze szukaj miejsc, w których zmienia się przepływ (trójniki/rozdziały) albo w których zadanie wymusza osobne potraktowanie odcinka w obliczeniach (wydzielone fragmenty tej samej gałęzi na rysunku).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Działka obliczeniowa to odcinek przewodu wydzielony do obliczeń, dla którego przyjmuje się stały przepływ gazu i stałą średnicę nominalną. Każda działka jest liczona osobno (spadek ciśnienia, opory), a potem wyniki sumuje się na trasie do odbiornika.
Granic szuka się tam, gdzie zmienia się przepływ (np. rozgałęzienie w trójniku) albo gdzie zmienia się średnica przewodu (np. dn25 na dn20). W zadaniach dydaktycznych granicę może też wyznaczać wydzielony fragment trasy, który ma być osobno ujęty w obliczeniach.
W trójniku następuje rozdział strumienia: część przepływu idzie jedną gałęzią, a część drugą. To oznacza, że odcinki za trójnikiem mają inne natężenie przepływu niż odcinek przed trójnikiem, więc nie spełniają warunku "stałego przepływu" dla jednej działki.
Zależy od przyjętej metodyki w danym zadaniu. Często zmiana kierunku przy tej samej średnicy jest ujmowana jako opór miejscowy w ramach tej samej działki. Jednak w części zadań obliczeniowych wydziela się dodatkowy odcinek na tej samej gałęzi, aby osobno zestawić parametry fragmentów trasy.
Najważniejsze są: średnice nominalne (np. dn25, dn20, dn15), miejsca rozgałęzień (np. trójnik), oraz punkty odbioru/armatura (np. kurki przy odbiornikach). Pomocne są też powtórzone oznaczenia średnicy na trasie, bo sugerują, jak autor schematu dzieli odcinki.
Na schemacie oznaczają punkty z armaturą (kurki) oraz miejsca podłączenia odbiorników. "KG" to kurek główny na zasilaniu, a "KG4" i "KGCO" to kurki przy odbiornikach w dwóch gałęziach. Dla wyznaczania działek ważne jest, że są to końce tras obliczeniowych.
Najpierw wydziel odcinek zasilający do rozgałęzienia (zwykle pierwsza działka). Następnie wydziel działki na każdej gałęzi za rozgałęzieniem, uwzględniając miejsca zmiany średnicy i ewentualny podział gałęzi na kilka odcinków, jeśli schemat to sugeruje lub wymaga tego metodyka obliczeń.
Najczęstsze błędy to: utożsamianie działki z całą gałęzią bez analizy średnic, pomijanie odcinka przed trójnikiem, liczenie "na oko" bez sprawdzenia, gdzie zmienia się przepływ, oraz mechaniczne uznawanie każdego kolana za osobną działkę (albo odwrotnie: całkowite ignorowanie podziału gałęzi).
Spadki ciśnienia sumuje się wzdłuż wybranej trasy od punktu zasilania (np. kurek główny) do konkretnego odbiornika. Każda działka wnosi część strat (liniowych i miejscowych), a łączny spadek musi mieścić się w dopuszczalnym zakresie projektowym dla pracy urządzeń.
Ćwicz czytanie aksonometrii: zaznaczaj na kopii rysunku średnice dn, węzły rozgałęzień i odbiorniki. Następnie "koloruj" odcinki o stałym przepływie i średnicy, numeruj działki i sprawdzaj, czy każdy odcinek ma jednoznaczny początek/koniec. Warto porównać kilka rozwiązań z kluczami.
info

Około 25% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Dla pokazanej aksonometrii poprawnie wyodrębnia się 4 działki."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.16 dotyczące obliczeń hydraulicznych instalacji gazowych
  • Podręczniki i skrypty z projektowania instalacji gazowych (rozdziały o podziale na działki/odcinki obliczeniowe)
  • Ćwiczenia z czytania schematów aksonometrycznych i wykonywania zestawień długości oraz średnic

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego