KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 12.
Na podstawie przedstawionej charakterystyki eksploatacyjnej żurawia wieżowego określ, ile wynosi jego maksymalny udźwig przy wysięgu wynoszącym 22 m.
Ilustracja przedstawia wykres zależności między wysięgiem (L) a udźwigiem (Q) żurawia wieżowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalny udźwig żurawia zależy od wysięgu.
Aby odpowiedzieć, należy odczytać z charakterystyki eksploatacyjnej wartość przypisaną do wysięgu 22 m. Z wykresu/tabeli dla 22 m wynika udźwig maksymalny 3,5 t, a pozostałe wartości nie odpowiadają temu punktowi pracy.

Pełne wyjaśnienie:

W żurawiach wieżowych udźwig maksymalny nie jest stały – zmienia się wraz z wysięgiem (promieniem roboczym). Im większy wysięg, tym zwykle mniejszy dopuszczalny udźwig, ponieważ rośnie moment obciążający konstrukcję.

W zadaniu kluczowe jest, aby skorzystać z charakterystyki eksploatacyjnej (najczęściej wykresu lub tabeli udźwigu). Postępowanie jest następujące:

  • odnajdź na charakterystyce wartość wysięgu 22 m (na osi lub w kolumnie),
  • przejdź do odpowiadającej jej wartości maksymalnego udźwigu,
  • zwróć uwagę na jednostki (t) i na to, czy odczyt dotyczy udźwigu "maksymalnego", a nie innego parametru (np. udźwigu na końcu wysięgnika lub udźwigu w innym trybie pracy).

Dla wysięgu 22 m z charakterystyki wynika wartość 3,5 tony, więc taka odpowiedź jest poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Wartości 3,0 tony, 4,0 tony i 4,5 tony nie odpowiadają punktowi pracy przy wysięgu 22 m w przedstawionej charakterystyce. Typowe pomyłki to: odczyt z sąsiedniego wysięgu, pomylenie osi/kolumn, albo sugerowanie się "ładną" wartością zamiast dokładnym wskazaniem z wykresu.

W praktyce na budowie taki odczyt służy do bezpiecznego zaplanowania podnoszenia zbrojenia i materiałów – przed podczepieniem ładunku trzeba upewnić się, że jego masa (z osprzętem) nie przekracza dopuszczalnej wartości dla danego promienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zestaw danych (zwykle wykres lub tabela) określający dopuszczalne parametry pracy żurawia, np. maksymalny udźwig w funkcji wysięgu. Pozwala sprawdzić, jaki ładunek można bezpiecznie podnosić przy danym promieniu roboczym.
Najpierw znajdź na wykresie/tabeli wartość wysięgu 22 m, a następnie odczytaj przypisaną do niej wartość udźwigu maksymalnego w tonach. Uważaj, by nie pomylić osi i nie odczytać wartości dla sąsiedniego wysięgu.
Wraz z wysięgiem rośnie moment obciążający konstrukcję (ładunek działa dalej od masztu), więc aby zachować stateczność i nie przekroczyć obciążeń elementów żurawia, dopuszczalna masa ładunku musi być mniejsza.
Wysięg to odległość pozioma (promień roboczy) od osi obrotu żurawia do haka/ładunku. Na budowie odpowiada temu, jak daleko od masztu odbywa się podnoszenie. Nie należy mylić wysięgu z wysokością podnoszenia.
W praktyce do porównania z udźwigiem trzeba brać łączną masę: ładunek + zawiesia + trawersa lub inny osprzęt. Częsty błąd to uwzględnianie tylko masy elementu (np. kosza zbrojeniowego) bez osprzętu.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwej osi/kolumny, wzięcie wartości dla innego wysięgu, przeoczenie jednostek, oraz pomylenie udźwigu maksymalnego z innym parametrem (np. wartością dla końca wysięgnika).
Jeśli zadanie podaje konkretny wysięg i prosi o maksymalny udźwig, zwykle wystarcza odczyt z tabeli/wykresu. Obliczenia pojawiają się częściej przy sumowaniu mas (ładunek + osprzęt) albo przy porównywaniu wariantów pracy.
W zależności od producenta mogą pojawić się m.in. wysokość podnoszenia, konfiguracje wysięgnika, tryby pracy, ograniczenia dla różnych prędkości lub osprzętu. Dlatego zawsze trzeba upewnić się, że odczytywana wartość dotyczy dokładnie "udźwigu" i właściwej konfiguracji.
To nie jest dobra praktyka. W realnych warunkach dochodzą odchyłki mas, wiatr, błędy w ocenie promienia i masa osprzętu. Bezpieczniej jest planować podnoszenie z zapasem i stosować zasady BHP oraz procedury obowiązujące na budowie.
Ćwicz odczyt z tabel i wykresów (udźwig–wysięg), ucz się pojęć: wysięg, promień roboczy, udźwig, zawiesia. Rozwiązuj zadania z realnymi charakterystykami maszyn używanych na budowie oraz utrwalaj zasady bezpiecznej organizacji transportu pionowego.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Maksymalny udźwig żurawia zależy od wysięgu.Aby odpowiedzieć, należy odczytać z charakterystyki eksploatacyjnej wartość przypisaną do wysięgu 22 m."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) żurawi wieżowych – rozdziały o udźwigu i wykresach pracy
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące pracy z dźwignicami na budowie
  • Podręczniki do kwalifikacji BUD.1 omawiające organizację robót betoniarskich/zbrojarskich z użyciem żurawi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego