Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MOT2 - PAŹDZIERNIK 2016



PYTANIE NR 18.
Na podstawie przedstawionej instrukcji określ, który z akumulatorów jest naładowany w 50%?
Ilustracja przedstawia tabelę oraz wzór matematyczny związany z oceną stanu naładowania akumulatora.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień naładowania 50% odpowiada gęstości elektrolitu 1,20 g/cm³ (z tabeli). Ze wzoru: gęstość = E/6 − 0,84 otrzymujemy E = 6·(gęstość + 0,84) = 6·(1,20 + 0,84) = 12,24 V. Taka wartość SEM oznacza ok. 50% naładowania.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wskazać akumulator naładowany w 50%, trzeba skorzystać z dwóch informacji z instrukcji: tabeli oraz wzoru łączącego gęstość elektrolitu z siłą elektromotoryczną (SEM) całego akumulatora.

Krok 1: odczyt z tabeli. Dla stopnia naładowania 50% tabela przypisuje gęstość elektrolitu 1,20 g/cm³ (wartości są podane skokowo dla 100%, 75%, 50%, 25% i 0%).

Krok 2: obliczenie SEM z gęstości. Zależność empiryczna ma postać: gęstość elektrolitu = E/6 − 0,84, gdzie E jest napięciem całego akumulatora 12 V (czyli 6 ogniw). Przekształcamy wzór do postaci na E:

E/6 = gęstość + 0,84
E = 6 · (gęstość + 0,84)

Podstawiamy gęstość 1,20 g/cm³:

E = 6 · (1,20 + 0,84) = 6 · 2,04 = 12,24 V

Dlatego poprawna jest odpowiedź "SEM4 = 12,24 V".

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • 12,64 V odpowiada stanowi bliskiemu pełnego naładowania (około 100%), więc nie jest to 50%.
  • 12,54 V jest charakterystyczne dla wyższego stopnia naładowania niż 50% (około 75%), więc zawyża wynik.
  • 12,44 V leży pomiędzy typowymi poziomami dla 75% i 50% i nie wynika z podanej tabeli dla 50% po zastosowaniu wzoru.

Wskazówka praktyczna: SEM/napięcie spoczynkowe należy mierzyć na akumulatorze nieobciążonym, po "odstaniu" (np. po pewnym czasie od jazdy lub ładowania). Pomiar pod obciążeniem lub tuż po ładowaniu może dać wynik zafałszowany.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza skrót SEM w kontekście akumulatora samochodowego?
SEM to siła elektromotoryczna, czyli napięcie akumulatora w stanie spoczynkowym (bez obciążenia). W praktyce mierzy się je woltomierzem na zaciskach po odczekaniu, aż zanikną efekty świeżego ładowania lub pracy alternatora.
Jak z tabeli gęstości elektrolitu odczytać 50% naładowania?
W tabeli szukasz wiersza "Stopień naładowania [%]" i wartości 50%. Nad/obok niej znajduje się odpowiadająca gęstość elektrolitu, czyli 1,20 g/cm³. To wartość, którą potem podstawiasz do wzoru z instrukcji.
Jak przekształcić wzór gęstość = E/6 − 0,84 na napięcie E?
Dodaj 0,84 do obu stron: gęstość + 0,84 = E/6. Następnie pomnóż obie strony przez 6: E = 6 · (gęstość + 0,84). To pozwala policzyć SEM całego akumulatora 12 V na podstawie gęstości.
Dlaczego we wzorze pojawia się dzielenie przez 6?
Akumulator 12 V ma 6 ogniw po ok. 2 V. Wzór wiąże gęstość elektrolitu z napięciem, a zapis E/6 odnosi napięcie całego akumulatora do "napięcia na jedno ogniwo". Dlatego przy innym napięciu nominalnym liczba ogniw byłaby inna.
Czy 12,24 V to zawsze 50% naładowania akumulatora?
To typowa wartość orientacyjna dla akumulatora kwasowo-ołowiowego w temperaturze około 25°C i w stanie spoczynkowym. W praktyce wynik zależy m.in. od temperatury, czasu od ładowania oraz kondycji akumulatora, ale na egzaminie stosuje się wartości tabelaryczne z instrukcji.
Kiedy pomiar napięcia akumulatora może wyjść zawyżony?
Zawyżone napięcie często występuje tuż po ładowaniu prostownikiem lub po jeździe, gdy działał alternator. Na powierzchni płyt może utrzymywać się tzw. ładunek powierzchniowy. Dlatego zaleca się odczekać przed pomiarem lub krótko obciążyć akumulator.
Dlaczego nie należy mylić napięcia pod obciążeniem z SEM?
Napięcie pod obciążeniem spada przez opór wewnętrzny akumulatora i zależy od pobieranego prądu oraz stanu technicznego. SEM/napięcie spoczynkowe mierzy się bez obciążenia i służy do oceny stopnia naładowania. Pomieszanie tych pojęć prowadzi do błędnej oceny SOC.
Jakie napięcie sugeruje, że akumulator jest prawie w pełni naładowany?
W typowych tabelach dla akumulatora kwasowo-ołowiowego napięcie spoczynkowe w okolicach 12,6–12,8 V wskazuje na wysoki stopień naładowania. W zadaniach egzaminacyjnych należy jednak opierać się na wartościach podanych w instrukcji lub tabeli dołączonej do pytania.
Czy w akumulatorze bezobsługowym można mierzyć gęstość elektrolitu areometrem?
Zwykle nie, bo nie ma dostępu do cel i elektrolitu. Dlatego w instrukcjach dla akumulatorów bezobsługowych stosuje się metody pośrednie: pomiar napięcia (SEM) i przeliczenie na gęstość lub stopień naładowania według zależności empirycznych i tabel.
Jakie błędy najczęściej robi się w zadaniach o stopniu naładowania akumulatora?
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwej kolumny tabeli, błędne przekształcenie wzoru (np. odjęcie zamiast dodania 0,84), założenie że 12,0 V to 50%, oraz ignorowanie faktu, że E dotyczy całego akumulatora 6-ogniwowego.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Stopień naładowania 50% odpowiada gęstości elektrolitu 1,20 g/cm³ (z tabeli)."

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty szkolne z działu: akumulatory kwasowo-ołowiowe w pojazdach
  • Instrukcje producentów akumulatorów dotyczące interpretacji napięcia spoczynkowego i SOC
  • Materiały dydaktyczne o pomiarach w układzie elektrycznym pojazdu (SEM, obciążenie, spadki napięć)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego