KWALIFIKACJA MOT2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 17.
Dokonano pomiarów czujnika temperatury płynu chłodzącego. Wyniki pomiarów zamieszczono w tabeli. Określ, na podstawie danych z pomiarów, jakiego typu jest ten czujnik.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów czujnika temperatury płynu chłodzącego, co jest częścią egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Termistor NTC rozpoznaje się po tym, że wraz ze wzrostem temperatury jego rezystancja maleje (ujemny współczynnik temperaturowy). Dla PTC byłoby odwrotnie. "Termistor CTR" nie jest typowym oznaczeniem czujnika ECT w diagnostyce, a termopara FeCo nie jest oceniana pomiarem rezystancji w takiej tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

Czujnik temperatury płynu chłodzącego w pojazdach bardzo często jest wykonany jako termistor, czyli element, którego rezystancja zależy od temperatury. W zadaniu wskazano, że wyniki pomiarów znajdują się w tabeli, więc kluczowe jest odczytanie kierunku zmian rezystancji wraz ze zmianą temperatury.

Odpowiedź "Termistor NTC" jest właściwa, gdy z tabeli wynika, że przy wyższej temperaturze rezystancja jest niższa. To właśnie oznacza ujemny współczynnik temperaturowy: rośnie temperatura → maleje rezystancja. Taki czujnik pozwala sterownikowi silnika wyznaczać temperaturę na podstawie spadku napięcia w dzielniku rezystancyjnym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do wyników pomiarów:

  • "Termistor PTC" miałby dodatni współczynnik temperaturowy, czyli rezystancja rosłaby wraz z temperaturą. Jeśli tabela pokazuje spadek rezystancji, PTC odpada.
  • "Termistor CTR" nie jest standardowym, powszechnie stosowanym typem/oznaczeniem w kontekście czujników temperatury płynu chłodzącego w diagnostyce pojazdowej. W praktyce rozróżnia się przede wszystkim NTC i PTC.
  • "Termopara FeCo" działa na innej zasadzie: wytwarza napięcie termoelektryczne zależne od temperatury złącza dwóch różnych materiałów. Jej typowym parametrem pomiarowym jest napięcie, a nie rezystancja mierzona omomierzem, więc nie odpowiada tabeli rezystancji w funkcji temperatury.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawiają się pomiary rezystancji czujnika temperatury, niemal zawsze chodzi o termistor. Następnie wystarczy sprawdzić trend danych: spadek rezystancji przy wzroście temperatury oznacza NTC, a wzrost rezystancji oznacza PTC.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Termistor to rezystor, którego opór zmienia się wraz z temperaturą. W samochodzie bywa używany m.in. jako czujnik temperatury płynu chłodzącego lub powietrza. Sterownik odczytuje zmianę napięcia/rezystancji i przelicza ją na temperaturę pracy silnika.
Jeśli w tabeli wraz ze wzrostem temperatury wartość rezystancji maleje, oznacza to charakterystykę NTC (ujemny współczynnik temperaturowy). W praktyce patrzysz na trend: wyższa temperatura → niższy opór.
Gdy w tabeli rezystancja rośnie razem z temperaturą, jest to typ PTC (dodatni współczynnik temperaturowy). W takim czujniku wyższa temperatura daje wyższy opór, więc trend danych jest odwrotny niż dla NTC.
NTC daje duże zmiany rezystancji w typowym zakresie temperatur pracy silnika, co ułatwia dokładny odczyt przez sterownik. Dodatkowo taki czujnik jest prosty, tani i dobrze współpracuje z układem pomiarowym opartym o dzielnik napięcia.
Może być czujnikiem temperatury w technice, ale działa inaczej niż termistor: wytwarza napięcie termoelektryczne, a nie zmienia rezystancji. Jeśli zadanie opisuje pomiar omomierzem i tabelę rezystancji, to pasuje termistor, a nie termopara.
Najczęściej sprawdza się go multimetrem w trybie pomiaru rezystancji. Porównuje się odczyt oporu przy danej temperaturze (np. na zimnym silniku) z wartościami referencyjnymi z danych serwisowych lub z trendem w tabeli.
Typowe objawy to problemy z rozruchem na zimno lub na ciepło, podwyższone spalanie, niestabilne obroty, nieprawidłowa praca wentylatora chłodnicy oraz błędne wskazania temperatury. Przyczyną bywa przerwa, zwarcie lub zafałszowana charakterystyka NTC.
Pojedynczy punkt może wyglądać "wiarygodnie", ale nie pokazuje kierunku zmian. O typie NTC/PTC decyduje trend zależności R(T), więc potrzebujesz co najmniej dwóch temperatur. Dopiero porównanie kilku punktów ujawnia, czy opór rośnie czy maleje.
Częsty błąd to pomylenie kierunku zależności (uznanie spadku oporu za PTC). Inny błąd to brak uwzględnienia warunków pomiaru: temperatura elementu musi odpowiadać temperaturze w tabeli. Zdarza się też mylenie termistora z czujnikiem generującym napięcie.
Opanuj rozróżnienie NTC i PTC na podstawie trendu danych oraz podstawy pomiaru rezystancji multimetrem. Ćwicz czytanie tabel i wykresów R(T) oraz kojarzenie metody pomiaru z typem czujnika: rezystancja → termistor, napięcie termoelektryczne → termopara.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Termistor NTC rozpoznaje się po tym, że wraz ze wzrostem temperatury jego rezystancja maleje (ujemny współczynnik temperaturowy)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Termistor - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/NTC - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Termopara - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów (sekcja: czujniki temperatury, wartości kontrolne)
  • Podręczniki z elektrotechniki/elektroniki samochodowej omawiające czujniki NTC
  • Karty katalogowe termistorów (charakterystyki R(T)) jako materiał porównawczy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego