KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 29.
Pomiar współczynnika nadmiaru powietrza lambda w silniku ZI na biegu jałowym wykazał wartość λ = 1,84. Mieszanka paliwowo-powietrzna jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współczynnik lambda opisuje nadmiar powietrza w mieszance: λ = 1 oznacza mieszankę stechiometryczną, λ > 1 — mieszankę ubogą (za dużo powietrza), a λ < 1 — mieszankę bogatą (za dużo paliwa). Ponieważ zmierzono λ = 1,84, mieszanka jest uboga.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik nadmiaru powietrza lambda (λ) to miara tego, jak rzeczywisty stosunek powietrza do paliwa ma się do stosunku stechiometrycznego (czyli takiego, przy którym paliwo może spalić się teoretycznie całkowicie przy "idealnej" ilości tlenu).

Interpretacja jest standardowa:

  • λ = 1 → mieszanka stechiometryczna.
  • λ > 1 → mieszanka uboga (nadmiar powietrza lub niedobór paliwa).
  • λ < 1 → mieszanka bogata (nadmiar paliwa lub niedobór powietrza).

W pytaniu zmierzono λ = 1,84 na biegu jałowym w silniku ZI. Ponieważ wartość jest wyraźnie większa od 1, oznacza to znaczny nadmiar powietrza względem paliwa, więc mieszanka jest uboga.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Bogata — odpowiada sytuacji λ < 1, czyli gdy paliwa jest relatywnie za dużo. Tu jest odwrotnie.
  • Stechiometryczna — wymaga λ równego 1 (w praktyce blisko 1). Wartość 1,84 nie jest "blisko 1", więc nie spełnia warunku.
  • Uwarstwiona — to określenie sposobu tworzenia mieszanki (np. lokalnie bogatszej przy świecy i uboższej w reszcie komory), a nie prosta klasyfikacja na podstawie jednej liczby λ jako bogata/uboga/stechiometryczna. Sama informacja "λ = 1,84" prowadzi do wniosku o mieszance ubogiej.

W praktyce warsztatowej tak wysoka λ może sugerować m.in. fałszywe powietrze (nieszczelność dolotu), zbyt małą dawkę paliwa lub błędy pomiaru/sterowania. Na egzaminie kluczowe jest jednak samo rozpoznanie: λ > 1 → uboga.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lambda (λ) informuje, czy w mieszance jest nadmiar powietrza czy paliwa względem stechiometrii. λ=1 to mieszanka stechiometryczna, λ>1 oznacza ubogą (więcej powietrza), a λ<1 bogatą (więcej paliwa).
Najprostsza reguła egzaminacyjna: porównaj do 1. Jeśli λ>1, mieszanka jest uboga. Jeśli λ<1, jest bogata. Gdy λ≈1, jest stechiometryczna.
Bo wartość jest większa od 1, czyli w spalinach/obliczeniu wychodzi, że w cylindrze było relatywnie więcej powietrza niż potrzeba do stechiometrii. To odpowiada sytuacji "za mało paliwa lub za dużo powietrza", czyli mieszance ubogiej.
Nie zawsze. λ≈1 jest typowe przy pracy z katalizatorem trójdrożnym, bo wtedy najłatwiej ograniczać CO, HC i NOx. Jednak w różnych warunkach sterownik może chwilowo wzbogacać (np. rozruch) lub zubażać, zależnie od strategii.
Sonda lambda mierzy zawartość tlenu w spalinach i pozwala sterownikowi korygować dawkę paliwa. Gdy układ widzi tendencję do λ>1, zwykle zwiększa dawkę; gdy λ<1, zmniejsza. To podstawa regulacji w pętli zamkniętej.
Typowe przyczyny to m.in. nieszczelność dolotu (tzw. fałszywe powietrze), zbyt niskie ciśnienie paliwa, zabrudzone wtryskiwacze, błędny odczyt czujników (np. MAF/MAP) lub problemy z adaptacjami/korektami paliwowymi.
Nie. "Uwarstwiona" opisuje sposób rozkładu mieszanki w cylindrze (lokalnie różny skład), a "uboga" opisuje globalny stosunek powietrza do paliwa (λ>1). Uwarstwiona może być ogólnie uboga, ale to nie są pojęcia równoważne.
Może pojawić się nierówna praca, wypadanie zapłonów, spadek mocy i wzrost temperatury spalania. Długotrwale skrajnie uboga mieszanka bywa niekorzystna dla elementów silnika i układu wydechowego. Diagnostycznie często towarzyszą temu dodatnie korekty paliwowe.
Mieszanka jest stechiometryczna, gdy λ=1. Do zapamiętania: "1 jak jedna proporcja idealna". Wszystko powyżej 1 oznacza "za dużo powietrza" (ubogo), a poniżej 1 "za dużo paliwa" (bogato).
Najczęściej: odruchowe zaznaczanie "stechiometryczna" bez porównania do 1, mylenie kierunku zależności (większa λ = rzekomo bogatsza), oraz traktowanie "uwarstwiona" jako synonimu "uboga". Pomaga prosta reguła: porównaj λ do 1.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Współczynnik lambda opisuje nadmiar powietrza w mieszance: λ = 1 oznacza mieszankę stechiometryczną, λ &gt; 1 — mieszankę ubogą (za dużo powietrza), a λ &lt; 1 — mieszankę bogatą (za dużo paliwa)."

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook", rozdział: Fuel–air ratio / Lambda, wydanie 10 (lub nowsze).
  • John B. Heywood, "Internal Combustion Engine Fundamentals", sekcje dotyczące air–fuel ratio i equivalence ratio (relacja z λ).

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw silników spalinowych (rozdział o składzie mieszanki i spalaniu)
  • Materiały producentów/serwisowe o sondach lambda i regulacji składu mieszanki
  • Ćwiczenia diagnostyczne OBD: interpretacja parametrów lambda i korekt paliwowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego