KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 32.
Na podstawie przedstawionej na wykresie charakterystyki określ pasmo przenoszenia wzmacniacza antenowego.
Ilustracja przedstawia wykres charakterystyki częstotliwościowej wzmacniacza antenowego, który jest istotny w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pasmo przenoszenia wyznacza się z wykresu charakterystyki częstotliwościowej jako zakres częstotliwości, w którym wzmocnienie utrzymuje się na poziomie roboczym (typowo do punktów granicznych, np. przy spadku o ok. 3 dB). Z odczytu granic z wykresu otrzymuje się 70 MHz–800 MHz; pozostałe zakresy nie odpowiadają punktom granicznym.

Pełne wyjaśnienie:

Pasmo przenoszenia wzmacniacza (także wzmacniacza antenowego) to zakres częstotliwości, w którym urządzenie przenosi sygnał z akceptowalnie małą zmianą wzmocnienia. W praktyce w elektronice bardzo często przyjmuje się, że granice pasma wyznaczają częstotliwości graniczne odpowiadające spadkowi wzmocnienia do ustalonego poziomu względem maksimum/poziomu odniesienia (często spotykane kryterium to około -3 dB, czyli spadek amplitudy do ok. 0,707 wartości odniesienia).

W zadaniu należy więc:

  • odczytać z wykresu, jaki jest poziom odniesienia (wzmocnienie w "płaskiej" części charakterystyki),
  • ustalić punkt(y), w którym wzmocnienie spada do przyjętego progu granicznego,
  • z osi częstotliwości odczytać dwie wartości: dolną i górną częstotliwość graniczną,
  • zapisać je jako zakres (np. X MHz–Y MHz).

Odpowiedź "70 MHz-800 MHz" jest poprawna, bo odpowiada granicom obszaru, w którym wzmacniacz pracuje w swoim użytecznym paśmie zgodnie z odczytem z charakterystyki.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "20 MHz-860 MHz" sugeruje zbyt szerokie pasmo (zbyt nisko i zbyt wysoko). Taki wybór zwykle wynika z pomylenia pasma przenoszenia z całym zakresem osi wykresu albo z odczytu punktów, w których charakterystyka jest już wyraźnie poza poziomem roboczym.
  • "50 MHz-850 MHz" jest przesunięte względem właściwych punktów granicznych; często to skutek odczytu "na oko" lub przyjęcia innego (niepodanego) progu niż ten, który wynika z typowej definicji/oznaczeń na charakterystyce.
  • "10 MHz-700 MHz" zaniża górną granicę i rozszerza dół w kierunku częstotliwości, dla których wzmacniacz nie utrzymuje już wymaganego wzmocnienia. To częsty błąd, gdy ktoś bierze pierwszy wyraźny spadek/załamanie za koniec pasma, ignorując faktyczną granicę wynikającą z progu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź co jest kryterium granicy pasma na danym wykresie (np. linia odniesienia, opis "-3 dB", poziom maksymalny) i dopiero wtedy odczytuj częstotliwości. Unikniesz wyboru zakresu "typowego" zamiast rzeczywiście odczytanego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pasmo przenoszenia to zakres częstotliwości, w którym wzmacniacz przenosi sygnał z akceptowalnie małą zmianą wzmocnienia. Granice pasma wyznacza się jako częstotliwości graniczne, gdzie wzmocnienie spada poniżej ustalonego progu (często około -3 dB względem poziomu odniesienia).
Najpierw znajdź poziom odniesienia (zwykle płaska część charakterystyki). Następnie ustal próg graniczny (np. -3 dB) i odczytaj z osi częstotliwości dwa punkty przecięcia: dolną i górną częstotliwość graniczną. Ten zakres to pasmo przenoszenia.
Poziom -3 dB odpowiada spadkowi mocy do połowy (a amplitudy do ok. 0,707 wartości odniesienia), co jest praktycznym i powszechnie rozumianym punktem granicznym. Ułatwia porównywanie urządzeń i jest często stosowane w opisach filtrów oraz wzmacniaczy.
Częstotliwości graniczne to dwie wartości: dolna i górna, które ograniczają użyteczny zakres pracy. Wyznacza się je z charakterystyki jako punkty, w których wzmocnienie spada do poziomu granicznego (np. -3 dB). Poza nimi sygnał jest już istotnie tłumiony.
Nie. Oś częstotliwości pokazuje jedynie, dla jakiego zakresu wykonano pomiar lub narysowano charakterystykę. Pasmo przenoszenia jest zwykle węższe i zależy od kryterium (np. dopuszczalnego spadku wzmocnienia). Odczytuje się je z punktów granicznych, a nie z końców osi.
Typowe błędy to: odczyt "na oko" bez sprawdzenia progu (np. -3 dB), pomylenie skali (liniowa/logarytmiczna), zaokrąglanie do wartości z odpowiedzi oraz branie lokalnych dołków/pików za granice pasma. Pomaga rysowanie poziomej linii progu i odczyt przecięć.
Pasmo przenoszenia mówi, jakie sygnały radiowe/telewizyjne wzmacniacz będzie wzmacniał poprawnie. Jeśli pasmo jest zbyt wąskie lub przesunięte, część kanałów może mieć zbyt mały poziom, co pogarsza odbiór. Dlatego pasmo wzmacniacza musi pasować do pasma instalacji.
Tak. W praktyce charakterystyka może mieć pofalowanie (ripple) i lokalne zmiany wzmocnienia. Do wyznaczania pasma przyjmuje się wtedy określone kryterium graniczne, a przy doborze urządzenia zwraca się uwagę także na równomierność wzmocnienia, aby nie "faworyzować" części kanałów.
Zakres pracy bywa podawany w kartach katalogowych jako "zakres częstotliwości" i może oznaczać warunki, w których urządzenie działa, ale niekoniecznie z równym wzmocnieniem. Pasmo przenoszenia jest pojęciem bardziej precyzyjnym, bo wiąże się z kryterium spadku wzmocnienia.
Ćwicz odczyt z wykresów: wskazywanie poziomu odniesienia, progu -3 dB i częstotliwości granicznych. Zwracaj uwagę na jednostki (Hz/kHz/MHz) i typ skali. Warto też rozwiązywać zadania z filtrów (LP/HP/BP), bo mechanizm wyznaczania pasma jest analogiczny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że z odczytu granic z wykresu otrzymuje się 70 MHz–800 MHz; pozostałe zakresy nie odpowiadają punktom granicznym.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pasmo_przenoszenia - dostęp 2026-03-02
  • https://www.electronics-tutorials.ws/filter/filter_4.html - temat: szerokość pasma i punkty -3 dB w charakterystykach częstotliwościowych, dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Notatki/rozdziały o charakterystykach częstotliwościowych wzmacniaczy i filtrów (RF/IF)
  • Ćwiczenia z odczytu wykresów: wzmocnienie w funkcji częstotliwości, punkty -3 dB
  • Materiały producentów przyrządów pomiarowych (analizator widma, generator, VNA) dotyczące pomiaru charakterystyki częstotliwościowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego