KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 28.
Na podstawie oscylogramu określ jaki jest czas trwania obserwowanego impulsu napięciowego.
Ilustracja przedstawia oscylogram, który jest wykorzystywany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika elektronika,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas trwania impulsu odczytuje się z osi czasu: zlicza się liczbę działek (DIV) między zboczem narastającym i opadającym, a następnie mnoży przez nastawę Time/Div. Wynik należy podać w μs i zaokrąglić do precyzji zgodnej z odpowiedziami. Dla pokazanego oscylogramu daje to 8,0 μs.

Pełne wyjaśnienie:

Czas trwania (szerokość) impulsu napięciowego na oscylogramie wyznacza się zawsze z osi poziomej, czyli z podstawy czasu. Procedura jest stała niezależnie od modelu oscyloskopu:

  1. Ustal punkty pomiaru: najczęściej mierzy się od chwili pojawienia się zbocza narastającego do chwili zakończenia zbocza opadającego (praktycznie: między "początkiem" a "końcem" impulsu). W zadaniach szkolnych przyjmuje się zwykle odczyt między wyraźnymi krawędziami impulsu na siatce.
  2. Zlicz działki (DIV) w poziomie, które obejmuje impuls. Jeśli impuls zaczyna się i kończy między działkami, trzeba uwzględnić ułamki działki, a nie zaokrąglać "na oko" do całkowitej liczby.
  3. Przelicz na czas: liczba działek × nastawa Time/Div = czas trwania impulsu.
  4. Zadbaj o jednostkę: jeśli Time/Div jest w μs/działkę, to wynik także będzie w μs. Typowy błąd to pomylenie μs z ms lub ns.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "8,0 μs"? Ponieważ po poprawnym zliczeniu poziomych działek zajmowanych przez impuls i przemnożeniu przez ustawioną podstawę czasu otrzymuje się właśnie 8,0 μs (z dokładnością zgodną z podanymi wariantami odpowiedzi).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "2,0 μs" i "2,2 μs" zwykle wynikają z pomyłki w zliczeniu działek (np. policzenie tylko fragmentu impulsu) albo z użycia niewłaściwej skali (np. odczyt z osi pionowej zamiast poziomej).
  • "8,8 μs" jest typowe dla błędu uwzględnienia zbyt dużej liczby działek (np. doliczenie fragmentu przed/po impulsie) albo błędnego zaokrąglenia, gdy koniec impulsu wypada między działkami.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, zapisz krótko w brudnopisie DIV × Time/Div z jednostką. To ogranicza ryzyko pomyłek na prefiksach i przypadkowego wyboru "podobnej" liczby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zlicz liczbę działek poziomych (DIV) zajmowanych przez impuls między zboczami, a potem pomnóż przez nastawę Time/Div. Wynik podaj w jednostce wynikającej ze skali (np. μs) i zaokrąglij do dokładności wymaganej w odpowiedziach.
Time/Div to czas przypadający na jedną działkę siatki w poziomie. Jeśli Time/Div = 2 μs, to 4 działki odpowiadają 8 μs. To podstawowy parametr do wyznaczania szerokości impulsu i okresu przebiegu.
Oś pionowa służy do odczytu napięcia (V/Div), a nie czasu. Czas odczytuje się wyłącznie z osi poziomej. Pomieszanie osi to częsty błąd: daje liczby pozornie "sensowne", ale nie mające związku z czasem trwania impulsu.
W praktyce szerokość impulsu mierzy się między zboczem narastającym i opadającym. W bardziej zaawansowanych pomiarach stosuje się poziomy progowe (np. 10–90%), ale w zadaniach szkolnych zwykle chodzi o odczyt między wyraźnymi krawędziami impulsu.
Tak. Kursory czasowe pozwalają ustawić dwa pionowe znaczniki na początku i końcu impulsu, a oscyloskop wyświetla różnicę czasu Δt. To zmniejsza błąd odczytu z działek, zwłaszcza gdy krawędzie wypadają między liniami siatki.
Zawsze zapisuj jednostkę obok skali: Time/Div = … μs/div. Potem w obliczeniu wpisz: liczba_div × (… μs/div) = … μs. Taki zapis "wymusza" prawidłową jednostkę i utrudnia przypadkowe przestawienie prefiksu.
To sprawdza dokładność odczytu. Różnica 0,8 μs często wynika z doliczenia lub pominięcia ułamka działki albo z błędnego wskazania początku/końca impulsu. Warto spojrzeć, czy krawędzie wypadają dokładnie na liniach siatki.
Najpierw policz czas w ms: DIV × ms/div. Potem przelicz: 1 ms = 1000 μs. Przykład: 0,008 ms to 8 μs. W zadaniach egzaminacyjnych takie przeliczenia pojawiają się często, więc warto je ćwiczyć.
Gdy diagnozujesz układy cyfrowe i impulsowe: sterowanie tranzystorów w przetwornicach, sygnały PWM, impulsy zegarowe i sygnały sterujące. Zbyt krótki lub zbyt długi impuls może powodować przegrzewanie elementów albo błędy działania układu.
Najczęstsze to: pomylenie osi (V/Div zamiast Time/Div), nieuwzględnienie ułamka działki, złe zaokrąglenie do podanej precyzji oraz pomyłka w prefiksach (μ, m, n). Pomaga krótki zapis obliczenia z jednostkami i kontrola wyniku "czy to ma sens".
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że czas trwania impulsu odczytuje się z osi czasu: zlicza się liczbę działek (DIV) między zboczem narastającym i opadającym, a następnie mnoży przez nastawę Time/Div.

Źródła:

  • Tektronix, "Oscilloscope Fundamentals" (primer/guide), Tektronix.com, https://www.tek.com/en/documents/primer/oscilloscope-fundamentals-primer (dostęp: 2026-02-28)
  • Keysight Technologies, "Oscilloscope Measurement Basics" (application note/guide), Keysight.com, https://www.keysight.com/us/en/assets/7018-03169/application-notes/5989-8064.pdf (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (EN), "Oscilloscope" – sekcje dotyczące timebase i odczytu przebiegów, https://en.wikipedia.org/wiki/Oscilloscope (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Instrukcje producentów oscyloskopów (podstawy odczytu Time/Div i kursory)
  • Karty laboratoryjne z ćwiczeń: pomiar parametrów impulsu na oscyloskopie
  • Podręczniki z metrologii elektronicznej i pomiarów oscyloskopowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego