KWALIFIKACJA BUD2 + BUD8 + BUD12 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 24.
Na podstawie przedstawionej receptury oblicz, ile kruszywa potrzeba do sporządzenia dwóch zarobów mieszanki betonowej w betoniarce o pojemności roboczej 200 litrów. Należy przyjąć, że objętość zarobu wynosi 80% objętości roboczej mieszalnika betoniarki.
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą roboczą na 1 m3 mieszanki betonowej klasy C 12/15.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby policzyć kruszywo dla dwóch zarobów, najpierw wyznacza się objętość jednego zarobu jako 80% z 200 l, a następnie mnoży przez 2. Otrzymaną łączną objętość mieszanki podstawia się do receptury (z ilustracji) i przelicza masy piasku oraz żwiru proporcjonalnie do tej objętości.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe są dwa etapy: ustalenie objętości mieszanki, jaką faktycznie przygotujesz w betoniarce, oraz poprawne zastosowanie danych z receptury.

1) Objętość jednego zarobu
Pojemność robocza mieszalnika to 200 l, ale zadanie podaje, że objętość zarobu wynosi 80% tej wartości. Oznacza to, że rzeczywista ilość mieszanki na jeden cykl mieszania jest mniejsza niż 200 l (betoniarki nie napełnia się "pod korek", bo pogarsza to mieszanie).

2) Dwa zaroby
Gdy znasz objętość jednego zarobu, mnożysz ją przez 2, aby uzyskać łączną objętość mieszanki betonowej przygotowanej w dwóch cyklach.

3) Przeliczenie na podstawie receptury
Receptura przedstawiona w materiale (najczęściej w tabeli/rysunku) podaje ilości składników w odniesieniu do określonej objętości (np. na 1 m³ albo na inną porcję). Trzeba więc:

  • ustalić, do jakiej objętości odnosi się receptura,
  • wyznaczyć współczynnik skali (ile razy Twoja łączna objętość jest większa/mniejsza),
  • pomnożyć przez ten współczynnik ilość piasku i ilość żwiru.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
Zwykle wynikają z typowych pomyłek rachunkowych: przyjęcia 200 l zamiast 80% tej wartości, policzenia tylko jednego zarobu zamiast dwóch, albo zastosowania receptury do niewłaściwej objętości (np. potraktowania danych "na 1 m³" jakby były "na 1 zarób"). Inny częsty błąd to pominięcie przeliczenia litrów na metry sześcienne, jeśli receptura jest podana w odniesieniu do 1 m³.

Poprawny wynik wskazuje, że uwzględniono zarówno 80% pojemności roboczej, jak i fakt przygotowania dwóch zarobów oraz prawidłowo przeskalowano ilości piasku i żwiru z receptury.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Liczy się 80% z 200 l, czyli 0,8 × 200 l. To daje objętość mieszanki na jeden cykl mieszania. Następnie, jeśli potrzebujesz kilku zarobów, mnożysz tę objętość przez liczbę zarobów.
Bo betoniarki zwykle nie pracują prawidłowo przy pełnym napełnieniu: mieszanie jest gorsze, rośnie ryzyko rozsypywania, a składniki mogą nie łączyć się równomiernie. Współczynnik 80% upraszcza zadania i odzwierciedla typową praktykę.
Najpierw przelicz litry na metry sześcienne: 1 m³ = 1000 l. Potem wyznacz, jaką częścią 1 m³ jest Twoja objętość (np. 0,32 m³), i pomnóż wartości z receptury przez ten współczynnik.
Najczęściej: przyjęcie 200 l zamiast 80% pojemności, policzenie tylko jednego zarobu zamiast dwóch, pomieszanie jednostek (l i m³), oraz błędna interpretacja, czy receptura dotyczy 1 m³ czy jednej porcji/partii.
Wykonaj kontrolę "na zdrowy rozsądek": większa objętość mieszanki powinna dawać większe masy piasku i żwiru. Porównaj też odpowiedzi: jeśli jedna jest około 2× większa od innej, może odpowiadać przypadkowi "dwa zaroby" zamiast "jeden zarób".
Nie, jeśli pytanie wprost pyta o kruszywo (piasek i żwir). Woda i cement są ważne technologicznie, ale w tym zadaniu służą najwyżej do interpretacji receptury. Wynik końcowy ma obejmować tylko wskazane składniki.
Receptura jest "bazą odniesienia" (np. na 1 m³ lub inną porcję). Twoim zadaniem jest przeskalować ilości składników do objętości, którą realnie przygotujesz w betoniarce, a potem wyliczyć masy wymaganych składników.
Mnożysz przez 2 wtedy, gdy masz już obliczoną ilość materiału dla jednego zarobu (objętości jednego cyklu mieszania). Najpierw liczysz jeden zarób z uwzględnieniem 80%, dopiero potem skalujesz na dwa zaroby.
Tak, to często najwygodniejsza metoda. Najpierw wyznaczasz łączną objętość mieszanki dla dwóch zarobów, a potem jednym współczynnikiem skali przeliczasz recepturę na tę objętość. Ważne, by nie zgubić jednostek.
Przećwicz: procenty (np. 80%), przeliczanie l↔m³, skalowanie receptury "na 1 m³" do mniejszej objętości oraz zadania na wiele zarobów. Warto też robić krótką kontrolę wyniku (czy rośnie wraz z objętością).
info

Około 32% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Aby policzyć kruszywo dla dwóch zarobów, najpierw wyznacza się objętość jednego zarobu jako 80% z 200 l, a następnie mnoży przez 2."

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z technologii betonu i zapraw (działy o składnikach i recepturach)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.12 dotyczące przygotowania mieszanek w betoniarkach
  • Zestawy zadań rachunkowych: procenty, jednostki objętości, przeliczenia receptur na partię mieszanki

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego