KWALIFIKACJA BUD12 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 7.
Na podstawie przedstawionej recepty roboczej ustal ilości składników sypkich, potrzebnych do wykonania 2 m3 mieszanki betonowej klasy C12/15 o konsystencji S3.
Ilustracja przedstawia tabelę z receptą roboczą na wykonanie mieszanki betonowej C12/15 z cementu portlandzkiego CEM I 32,5
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z recepty roboczej odczytuje się ilości na 1 m³: cement 275 kg, piasek 590 kg, żwir 1377 kg. Ponieważ trzeba wykonać 2 m³ mieszanki, każdą wartość mnoży się przez 2: 275×2=550 kg, 590×2=1180 kg, 1377×2=2754 kg. Woda nie jest składnikiem sypkim.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na przeliczeniu recepty roboczej (czyli zestawienia ilości składników potrzebnych na określoną objętość mieszanki) na wymaganą kubaturę betonu. W recepturze dla betonu C12/15 o konsystencji S3 podane są ilości składników przypadające na 1 m³ mieszanki.

Najpierw trzeba poprawnie odczytać wartości dla 1 m³ (interesują nas wyłącznie składniki sypkie):

  • cement: 275 kg,
  • piasek: 590 kg,
  • żwir: 1377 kg.

Następnie stosuje się zasadę proporcjonalności: jeśli na 1 m³ potrzeba danej masy składnika, to na 2 m³ potrzeba dokładnie dwa razy tyle. Wykonujemy więc proste mnożenie:

  • cement: 275 kg × 2 = 550 kg,
  • piasek: 590 kg × 2 = 1180 kg,
  • żwir: 1377 kg × 2 = 2754 kg.

Dlatego poprawny zestaw ilości składników sypkich to: cement 550 kg, piasek 1180 kg, żwir 2754 kg.

Pozostałe propozycje odpowiedzi są błędne, bo nie wynikają z przeliczenia wartości z recepty na 2 m³: mają zaniżone masy piasku i żwiru (często efekt odczytu z niewłaściwej kolumny, pomylenia liczb lub nieuwzględnienia, że podano receptę na 1 m³). Częstą pułapką jest też mieszanie jednostek (kg i litry) albo doliczanie wody, mimo że polecenie dotyczy wyłącznie składników sypkich.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy odczytujesz kolumnę "na 1 m³" oraz czy wykonujesz mnożenie przez podaną kubaturę (tu: 2 m³). Dopiero na końcu porównuj wynik z odpowiedziami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Recepta robocza betonu to zestawienie ilości składników (np. cementu, kruszyw i wody) potrzebnych do uzyskania 1 m³ mieszanki o określonych parametrach. Służy do szybkiego dozowania na budowie i łatwego przeliczania zapotrzebowania materiałów na inną objętość mieszanki.
Stosuje się proporcję: każdą ilość z recepty na 1 m³ mnożysz przez 2. Jeśli w tabeli jest 275 kg cementu na 1 m³, to na 2 m³ będzie 550 kg. Tak samo przeliczasz piasek i żwir. To podstawowa zasada skalowania recepty roboczej.
Woda nie jest składnikiem sypkim, tylko ciekłym, dlatego w poleceniu "składniki sypkie" pomija się ją w odpowiedzi. Nadal bywa podana w recepcie, bo wpływa na konsystencję, ale w tym zadaniu liczą się tylko masy cementu oraz kruszyw (piasek, żwir).
C12/15 oznacza klasę wytrzymałości betonu na ściskanie, określoną dla dwóch rodzajów próbek. W praktyce informuje, jaką minimalną wytrzymałość ma osiągnąć beton po dojrzewaniu. Dla wykonawcy to sygnał, że trzeba trzymać się recepty i nie "rozrzedzać" mieszanki.
S3 to klasa konsystencji mieszanki betonowej określana metodą opadu stożka; odpowiada mieszance plastycznej. Jest ważna, bo wpływa na urabialność, możliwość zagęszczenia i wypełnienie formy. Zbyt rzadka mieszanka może pogorszyć parametry, a zbyt sztywna utrudni układanie.
Najczęściej myli się kolumny (np. "na 1 m³" z "na betoniarkę"), przestawia cyfry podczas przepisywania oraz miesza jednostki (kg z litrami). Częsty błąd to też nieuwzględnienie mnożenia przez wymaganą objętość, przez co wynik pozostaje jak dla 1 m³.
Możesz wykonać kontrolę logiczną: dla 2 m³ masy kruszyw zwykle są znacznie większe niż masa cementu, bo kruszywa stanowią większość objętości. Jeśli otrzymujesz dziesiątki kilogramów piasku i żwiru dla 2 m³, to prawie na pewno odczytałeś złą kolumnę lub jednostkę.
Można, ale trzeba uważać. 2 m³ to 2000 litrów, więc odpowiada to 10 "porcjom" po 200 l. Wtedy każdą wartość z kolumny "na betoniarkę 200 l" mnożysz przez 10. W praktyce łatwiej i bezpieczniej liczyć z kolumny "na 1 m³".
Zmiana proporcji wpływa na wytrzymałość i urabialność. Za mało cementu lub zły stosunek kruszyw może obniżyć klasę betonu, a za dużo wody (dla "ułatwienia") zwykle pogarsza parametry po stwardnieniu. Na budowie recepta robocza ma zapewnić powtarzalność i jakość.
Ćwicz: (1) odczyt z tabel (wiersz/kolumna), (2) przeliczanie na inną objętość (mnożenie), (3) rozróżnianie jednostek kg i l oraz składników sypkich i niesypkich. Pomaga też robienie krótkiej kontroli sensu wyniku, zanim wybierzesz odpowiedź.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • PN-EN 206:2014-04 (lub nowsza wersja krajowa PN-EN 206) — klasy konsystencji S (S3: zakres opadu stożka 100–150 mm) oraz ogólne zasady specyfikacji betonu
  • Ilustracja do zadania: tabela "Recepta robocza na wykonanie mieszanki betonowej C12/15 z cementu portlandzkiego CEM I 32,5 o konsystencji S3" — wartości na 1 m³: cement 275 kg, piasek 590 kg, żwir 1377 kg, woda 165 l

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii robót betoniarskich (recepty robocze i przeliczenia)
  • Norma PN-EN 206 (definicje klas betonu i klas konsystencji)
  • Zadania rachunkowe z przeliczania składu mieszanki na inną objętość (m³, litry, kilogramy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego