KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 32.
Na podstawie przedstawionej tabeli obciążalności długotrwałej przewodów dobierz przekrój żył przewodu czterożyłowego ułożonego na ścianie, na uchwytach, zasilającego oporowy piec trójfazowy o prądzie znamionowym 36 A w sieci o napięciu 230/400 V.
Ilustracja przedstawia tabelę obciążalności długotrwałej przewodów, która jest istotna w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla przewodu czterożyłowego zasilającego oporowy odbiornik trójfazowy obciążone są 3 żyły fazowe, więc w tabeli wybiera się kolumnę "3 przewody obciążone". Przy ułożeniu na ścianie (metoda C) 4 mm2 ma 34 A, czyli mniej niż 36 A, natomiast 6 mm2 ma 43 A, więc spełnia warunek Id ≥ 36 A.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór przekroju przewodu/kabla zasilającego odbiornik wykonuje się tak, aby obciążalność długotrwała Id (z tabel) była nie mniejsza od prądu znamionowego obciążenia (w uproszczeniu: Id ≥ In). Wartość Id zależy m.in. od sposobu ułożenia oraz od liczby żył/przewodów, które są jednocześnie obciążone.

W tym zadaniu przewód jest czterożyłowy i zasila oporowy piec trójfazowy. Dla odbiornika oporowego w układzie trójfazowym prądy w fazach są symetryczne, więc obciążone są trzy żyły fazowe (L1, L2, L3). Żyła neutralna w takim przypadku nie jest traktowana jako żyła obciążona prądem roboczym w taki sam sposób jak fazy, dlatego dobór wykonuje się według rubryki "3 przewody obciążone".

Kolejny krok to wybór właściwej kolumny dla warunków montażu. Opis "ułożony na ścianie, na uchwytach" odpowiada ułożeniu na ścianie (w tabeli jako metoda C). Następnie z wierszy tabeli odczytuje się Id dla kolejnych przekrojów i wybiera najmniejszy przekrój, który spełnia Id ≥ 36 A.

  • Dla 4 mm2 w metodzie C i przy 3 przewodach obciążonych tabela podaje 34 A, czyli za mało względem 36 A. Taki dobór grozi przegrzewaniem przy pracy długotrwałej.
  • Dla 6 mm2 tabela podaje 43 A, czyli wystarczająco dla 36 A. To jest minimalny przekrój spełniający warunek.
  • 2,5 mm2 (25 A) jest wyraźnie zaniżony i nie spełni kryterium obciążalności.
  • 10 mm2 (60 A) spełnia kryterium, ale nie jest doborem minimalnym – w zadaniu chodzi o właściwe dopasowanie do prądu, a nie o przewymiarowanie.

Typowy błąd egzaminacyjny to traktowanie kabla 4-żyłowego jako "4 przewody obciążone" albo wybór niewłaściwej metody ułożenia (np. jak dla przewodów w rurkach). W praktyce zawsze należy czytać opis ułożenia i sprawdzać, ile żył rzeczywiście przenosi prąd roboczy w danym układzie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wybierz w tabeli kolumnę zgodną ze sposobem ułożenia (np. na ścianie) oraz liczbą żył obciążonych, a potem znajdź najmniejszy przekrój, dla którego prąd dopuszczalny Id jest co najmniej równy prądowi obciążenia. To ogranicza ryzyko przegrzania przy pracy długotrwałej.
W obwodzie trójfazowym prąd roboczy płynie w trzech żyłach fazowych L1–L3. W typowym, symetrycznym odbiorniku oporowym prądy faz są równe, a żyła neutralna nie decyduje o nagrzewaniu tak jak fazy, dlatego w tabelach obciążalności stosuje się rubrykę "3 przewody obciążone".
Opis "na ścianie" (na uchwytach, w powietrzu przy ścianie) odpowiada kolumnom tabel dla ułożenia na ścianie, często oznaczanym jako metoda C. Nie należy mylić tego z ułożeniem w rurkach lub kanałach – tam chłodzenie jest gorsze i prądy dopuszczalne są inne.
Id to prąd, który przewód może przenosić długotrwale w danych warunkach ułożenia i chłodzenia bez przekroczenia dopuszczalnej temperatury. Tabele Id uwzględniają m.in. sposób montażu oraz liczbę żył obciążonych. W doborze przekroju przyjmuje się zasadę Id ≥ prąd obciążenia.
Najczęstsze pomyłki to: wybór złej kolumny (np. "w rurkach" zamiast "na ścianie"), mylenie liczby żył kabla z liczbą żył obciążonych, oraz odczyt wartości dla 2 żył zamiast 3 w układzie trójfazowym. Błąd daje zbyt mały przekrój i ryzyko przeciążenia.
Technicznie większy przekrój zwykle spełni warunek obciążalności, ale w zadaniach egzaminacyjnych zazwyczaj chodzi o dobór minimalnego przekroju spełniającego kryterium Id ≥ In. Dlatego wybiera się najmniejszą wartość z tabeli, która zapewnia wymagany prąd dopuszczalny.
Trzeba odczytać z tabeli wartość Id dla 4 mm2 w kolumnie odpowiadającej ułożeniu na ścianie i dla 3 żył obciążonych. Jeśli Id jest mniejsze niż 36 A, przekrój nie wystarcza. W podanej tabeli Id dla 4 mm2 wynosi 34 A, więc jest za mało.
Sposób ułożenia wpływa na chłodzenie przewodu. Gdy przewód ma lepsze odprowadzanie ciepła (np. na ścianie w powietrzu), może przenosić większy prąd. Gdy jest w rurce lub w kanale, ciepło odprowadza się gorzej i dopuszczalny prąd jest mniejszy. Tabele Id zawsze są powiązane z warunkami montażu.
Kluczowe są: miejsce i sposób ułożenia (np. na ścianie, w rurkach, pod tynkiem), rodzaj przewodu (jednożyłowy/wielożyłowy) oraz liczba żył obciążonych (2 lub 3). Dopiero po wybraniu właściwej kolumny porównuje się Id z prądem obciążenia.
Ćwicz: (1) rozpoznawanie sposobu ułożenia z opisu, (2) ustalanie liczby żył obciążonych w obwodach 1-f i 3-f, (3) szybki odczyt Id z tabeli oraz wybór minimalnego przekroju spełniającego Id ≥ In. Pomaga też porównywanie typowych wartości dla 2,5/4/6/10 mm2 w różnych metodach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dla przewodu czterożyłowego zasilającego oporowy odbiornik trójfazowy obciążone są 3 żyły fazowe, więc w tabeli wybiera się kolumnę "3 przewody obciążone".

Źródła:

  • PN-HD 60364-5-52: Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Oprzewodowanie (zasady doboru przekroju wg obciążalności i sposobu ułożenia).
  • Opis i wartości tabeli obciążalności długotrwałej z dołączonej ilustracji (kolumna C "Na ścianie", "3 przewody obciążone": 2,5 mm²–25 A; 4 mm²–34 A; 6 mm²–43 A; 10 mm²–60 A).

Materiały:

  • PN-HD 60364-5-52 (część dotycząca doboru przewodów i obciążalności prądowej w zależności od sposobu ułożenia)
  • Tabele obciążalności prądowej przewodów i kabli stosowane w praktyce instalacyjnej (materiały dydaktyczne do instalacji elektrycznych)
  • Podręczniki do kwalifikacji elektrycznych dotyczące instalacji nN: dobór przewodów, zabezpieczenia, warunki ułożenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego