KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 8.
Na podstawie przedstawionych na ilustracjach odczytów z łaty niwelacyjnej (w punktach K1 i K2), uzyskanych podczas pomiaru wysokościowego sieci kanalizacyjnej, oblicz różnicę wysokości ∆h pomiędzy dnami K1-K2 studzienek 1 i 2.
Ilustracja przedstawia dwa widoki w lunecie fragmentów łaty niwelacyjnej, które są ustawione w punktach K1 i K2, związanych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnicę wysokości ∆h między punktami K1 i K2 wyznacza się z odczytów na łacie, wykonując odejmowanie zgodnie z przyjętą konwencją kierunku (K1→K2) oraz poprawnie interpretując znak. Wynik ujemny oznacza, że w tym kierunku następuje spadek. Dla podanych odczytów otrzymuje się ∆hK1-K2 = -0,200 m.

Pełne wyjaśnienie:

W niwelacji geometrycznej różnica wysokości między dwoma punktami (tu: dno studzienek w punktach K1 i K2) jest wyznaczana na podstawie odczytów z łaty niwelacyjnej wykonanych podczas pomiaru. Kluczowe są dwie rzeczy: poprawne przepisanie odczytów oraz konsekwentne trzymanie się konwencji, jak zdefiniowano ∆h (np. jako H(K2)−H(K1) albo H(K1)−H(K2)).

W praktyce uczniowie najczęściej popełniają błędy w kolejności odejmowania i w znaku wyniku. Dlatego przed obliczeniem warto zapisać wprost, co oznacza indeks "K1-K2" w ∆hK1-K2 (różnica "od K1 do K2"). Następnie podstawia się odczyty z ilustracji do właściwego wzoru i wykonuje obliczenie w metrach.

Odpowiedź "∆hK1-K2 = -0,200 m" jest poprawna, ponieważ wynika bezpośrednio z różnicy odczytów przedstawionych na ilustracjach, a znak "-" informuje o spadku w rozpatrywanym kierunku (przy tej konwencji zapisu). Warto zauważyć, że różnice rzędu 0,020 m (2 cm) są typowym "dystraktorem": często pojawiają się, gdy ktoś pomyli jedną cyfrę w odczycie lub nieprawidłowo zinterpretuje podziałkę łaty. Z kolei dodatnie warianty 0,020 m oraz 0,200 m odpowiadają sytuacji, w której poprawną wartość bezwzględną zachowano, ale odwrócono znak (np. przez zamianę kolejności K1 i K2 w odejmowaniu).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sens fizyczny wyniku (czy sieć powinna mieć spadek w danym kierunku) oraz kontrolnie policz wartość bezwzględną różnicy. To pomaga wychwycić typowe pomyłki o 0,010–0,020 m i błędy znaku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnicę wysokości liczy się przez odjęcie odczytów zgodnie z przyjętą konwencją (np. wstecz minus w przód lub H(K2)−H(K1)). Najpierw przepisz odczyty w metrach, potem wykonaj odejmowanie i zapisz wynik z właściwym znakiem.
Znak minus nie oznacza błędu, tylko informuje o kierunku zmiany wysokości. Przy konwencji ∆hK1-K2 ujemny wynik zwykle oznacza, że punkt K2 jest niżej niż K1 (spadek w kierunku od K1 do K2).
To zapis różnicy wysokości pomiędzy punktami K1 i K2, liczony w określonym kierunku. Zanim zaczniesz liczyć, ustal z treści zadania, czy chodzi o H(K2)−H(K1), czy o odwrotną kolejność. Od tego zależy znak wyniku.
Najczęstsze są: pomyłka w przepisaniu cyfr, zła interpretacja podziałki (cm vs mm), przesunięcie przecinka oraz nieuwaga przy odczycie nitki środkowej. Pomaga kontrola: czy odczyt jest realistyczny dla ustawienia instrumentu.
Odczyt wstecz jest wykonywany na punkcie o znanej wysokości (lub na punkcie początkowym stanowiska), a odczyt w przód na punkcie, którego wysokość wyznaczasz. W zadaniach egzaminacyjnych nazwy punktów lub opisy na ilustracji zwykle wskazują, który odczyt jest który.
Najczęściej wynik podaje się w metrach z trzema miejscami po przecinku (czyli do 0,001 m), bo tak zapisuje się odczyty i różnice w typowych obliczeniach niwelacyjnych. Zawsze jednak sprawdź jednostkę w treści i w odpowiedziach.
Różnica wysokości dna (rzędnych) pozwala ocenić spadek przewodu i kierunek przepływu. To ważne przy kontroli wykonania robót, inwentaryzacji powykonawczej oraz wykrywaniu miejsc, gdzie spadek jest zbyt mały i mogą powstawać zastoje.
Porównaj "intuicyjnie" odczyty: większy odczyt na łacie często oznacza niższy punkt (zależy od układu obliczeń). Następnie sprawdź, czy wynik pasuje do oczekiwanego spadku sieci. Jeśli wartość bezwzględna pasuje, a znak nie, zwykle zawiodła kolejność odejmowania.
To typowy sygnał pomyłki w jednej cyfrze lub w odczycie centymetrów i milimetrów. Sprawdź jeszcze raz część dziesiętną odczytów, czy nie zgubiłeś zera, oraz czy poprawnie przeniosłeś odczyt z ilustracji. Potem wykonaj odejmowanie ponownie.
Ćwicz seriami krótkich zadań: odczyt z łaty → zapis danych → wybór wzoru → obliczenie ∆h → kontrola znaku i jednostek. Warto robić checklistę: kolejność punktów, przecinek, jednostka, sens fizyczny spadku. To redukuje błędy nieuwagi.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Różnicę wysokości ∆h między punktami K1 i K2 wyznacza się z odczytów na łacie, wykonując odejmowanie zgodnie z przyjętą konwencją kierunku (K1→K2) oraz poprawnie interpretując znak."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (dział: niwelacja geometryczna)
  • Instrukcje szkolne/branżowe do ćwiczeń z niwelacji (odczyt z łaty i obliczenia ∆h)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych BUD.18 z pomiarów wysokościowych (arkusze i klucze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego