KWALIFIKACJA MTL5 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 4.
Na podstawie receptury namiaru spiekalni wskaż zapotrzebowanie na koks o wilgotności 8%, niezbędny do sporządzenia mieszanki spiekalniczej do produkcji 8 Mg spieku.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną 'Receptura namiaru spiekalni'.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapotrzebowanie na koks o wilgotności 8% należy odczytać z kolumny "wsad wilgotny".
Z receptury dla 1 Mg spieku: koks (wsad wilgotny) = 80,0 kg. Dla 8 Mg stosuje się proporcję: 80,0 kg × 8 = 640,0 kg. Wartości 73,6 kg lub 7,2 kg dotyczą innych kolumn (wsad suchy lub składnik spieku).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są dwa elementy: "zapotrzebowanie na koks" oraz doprecyzowanie "o wilgotności 8%". To oznacza, że szukamy ilości koksu, którą trzeba dostarczyć do mieszanki jako surowiec, a nie tego, ile koksu pozostanie w gotowym spieku po procesie.

Receptura namiaru spiekalni jest podana dla 1 Mg (1000 kg) spieku. W wierszu "Koks" w kolumnie "wsad wilgotny kg" widnieje wartość 80,0 kg, a w kolumnie "Zawartość H2O %" wartość 8. Zatem dla 1 Mg spieku należy użyć 80,0 kg koksu w stanie wilgotnym (z 8% wody).

Następnie wykonujemy skalowanie proporcjonalne do 8 Mg spieku:

  • koks (wsad wilgotny) na 1 Mg: 80,0 kg
  • wielkość produkcji: 8 Mg
  • zapotrzebowanie: 80,0 kg/Mg × 8 Mg = 640,0 kg

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "57,6 kg" wynika z pomylenia wsadu z produktem. W tabeli "Składniki spieku kg" dla koksu jest 7,2 kg na 1 Mg (ilość pozostająca w spieku), więc 7,2 × 8 = 57,6 kg. To nie jest zapotrzebowanie wsadowe.
  • "73,6 kg" odpowiada "wsadowi suchemu" dla 1 Mg. Użycie tej liczby ignoruje warunek wilgotności (8%) i nie odpowiada pytaniu o koks wilgotny.
  • "588,8 kg" to wynik błędnego skalowania albo przeliczenia opartego o inną kolumnę (np. straty) zamiast wsadu wilgotnego; nie wynika z właściwego pola receptury dla koksu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści występuje "wilgotność X%", niemal zawsze chodzi o masę surowca w stanie wilgotnym (kolumna "wsad wilgotny"), a nie o masę po osuszeniu ani o udział w produkcie końcowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Wsad wilgotny" to masa surowca w stanie, w jakim trafia do mieszanki, czyli razem z wodą wynikającą z wilgotności. Gdy pytanie podaje "koks o wilgotności 8%", właściwą wartość odczytuje się właśnie z kolumny wsadu wilgotnego, a nie z masy suchej.
Stosuje się proste skalowanie proporcjonalne: każdą wartość z receptury dla 1 Mg mnoży się przez 8. Jeśli w tabeli koks (wsad wilgotny) wynosi 80,0 kg na 1 Mg, to dla 8 Mg będzie 80,0 × 8 = 640,0 kg. Warunkiem jest wybór właściwej kolumny.
Kolumna "Składniki spieku" pokazuje, ile danego składnika pozostaje w produkcie po procesie. Koks w większości ulega spalaniu i redukcji, więc w spieku zostaje tylko niewielka część. Zapotrzebowanie oznacza ilość surowca, którą trzeba wsypać do mieszanki (wsad).
Wilgotność 8% oznacza, że w masie koksu podanej jako wsad wilgotny zawiera się woda (8% masy). Dlatego do odpowiedzi należy brać wartość z kolumny "wsad wilgotny" dla koksu, a nie "wsad suchy". To częsta pułapka w zadaniach z bilansu materiałowego.
Najczęściej myli się kolumny tabeli: wsad wilgotny, wsad suchy, straty oraz składniki spieku. Drugim błędem jest pominięcie skali produkcji (np. brak mnożenia przez 8). Trzeci błąd to ignorowanie warunku wilgotności i wybór masy suchej zamiast wilgotnej.
"Wsad suchy" to masa surowca po odjęciu wody wynikającej z wilgotności, a "wsad wilgotny" zawiera wodę. Jeśli pytanie mówi o materiale "o wilgotności X%", zwykle wymaga wartości wilgotnej. Masa sucha bywa potrzebna w bilansach chemicznych, ale nie odpowiada zakupowi/dostawie surowca.
Z kolumny strat korzysta się, gdy pytanie dotyczy ubytków masy w procesie (np. ile odchodzi w postaci gazów, CO/CO2, produktów spalania). Nie jest to kolumna do wyznaczania zapotrzebowania na wsad. W zadaniach o surowcach do mieszanki zwykle wybiera się wsad wilgotny.
Koks pełni funkcję paliwa i reduktora, więc podczas spiekania w znacznej części ulega spalaniu oraz reakcjom redukcji tlenków. Z tego powodu masa koksu w produkcie końcowym jest dużo mniejsza niż masa dodana do mieszanki. To wyjaśnia różnicę między wsadem a "składnikiem spieku".
Wynik zapotrzebowania powinien wynikać z kolumny wsadu (zwykle większa liczba), a nie z kolumny produktu (zwykle mniejsza). Jeśli otrzymujesz wartość podobną do "składników spieku", to sygnał, że policzyłeś ilość pozostającą w spieku, a nie ilość wsadową do przygotowania mieszanki.
Ćwicz odczyt tabel receptur: zawsze zaznacz, która kolumna oznacza wsad wilgotny, suchy, straty i składniki spieku. Rozwiązuj zadania na skalowanie z 1 Mg na inną produkcję i kontroluj jednostki (kg/Mg). Ucz się też roli koksu i typowych strat w procesie spiekania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Opis załączonej ilustracji: tabela "Receptura namiaru spiekalni", wiersz "Koks" (wsad wilgotny 80,0 kg; H2O 8%; wsad suchy 73,6 kg; straty 66,4 kg; składniki spieku 7,2 kg) oraz "Razem" (składniki spieku 1 000) – materiał źródłowy zadania.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu aglomeracji/spiekania rud żelaza (bilans masowy, receptury namiaru)
  • Instrukcje technologiczne spiekalni (zakładowe) – interpretacja tabel wsadowych
  • Zadania rachunkowe z przeliczania receptur na inną wielkość produkcji (ćwiczenia)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego