KWALIFIKACJA GIW13 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 15.
Na podstawie rysunku poglądowego określ, jakim momentem zostało skręcone połączenie gwintowe elementów przewodu wiertniczego.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który jest prawdopodobnie częścią egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moment skręcenia w tego typu zadaniu ustala się przez odczyt wskazania na rysunku poglądowym (np. ze skali narzędzia lub opisu wartości). Poprawna jest odpowiedź "1 500 kGm", bo odpowiada wartości momentu pokazanej na rysunku; pozostałe propozycje są innymi, niezgodnymi odczytami.

Pełne wyjaśnienie:

W przewodzie wiertniczym połączenia gwintowe muszą być skręcane określonym momentem dokręcania. Zbyt mały moment może skutkować luzowaniem złącza podczas pracy, a zbyt duży – uszkodzeniem gwintu, nadmiernym zużyciem lub problemami z późniejszym rozkręceniem.

W zadaniu egzaminacyjnym kluczowe jest poprawne odczytanie wartości z rysunku poglądowego. W praktyce takie rysunki mogą przedstawiać m.in. wskazówkę na skali, pozycję znacznika, wartość opisaną przy złączu albo wynik odczytu z przyrządu momentowego. Należy zwrócić uwagę na:

  • czy odczyt dotyczy dokładnie tego połączenia, o które pyta zadanie,
  • jak opisana jest skala i jakie są jednostki,
  • czy występują podziałki pośrednie (np. co 250, 500 lub 1000),
  • czy nie ma dodatkowych mnożników (np. "×10").

Odpowiedź "1 500 kGm" jest poprawna, ponieważ odpowiada wartości momentu wskazanej na rysunku. Odpowiedzi "1 000 kGm", "500 kGm" oraz "1 750 kGm" reprezentują typowe błędy: zaniżenie odczytu (np. pominięcie części skali), odczyt z niewłaściwej działki albo przyjęcie wartości "na oko" zamiast zgodnej z podziałką.

Warto też pamiętać, że zapis kGm bywa spotykany w starszych materiałach, natomiast współcześnie w dokumentacji technicznej częściej stosuje się jednostkę N·m. Na egzaminie należy jednak trzymać się jednostek i formatu podanych w zadaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moment dokręcania to wartość "siły skręcającej" przyłożonej do złącza gwintowego, aby uzyskać właściwy docisk i tarcie w gwincie. Za mały moment grozi luzowaniem, a za duży może uszkodzić gwint lub elementy złącza.
Najpierw ustal, gdzie na rysunku jest podana wartość (skala, wskaźnik, opis liczbowy). Potem sprawdź jednostkę i podziałkę (co ile wynosi jedna działka). Odczyt wykonaj dokładnie dla wskazanego połączenia.
Zbyt duży moment może powodować nadmierne rozciągnięcie elementów, zatarcie lub zerwanie gwintu, odkształcenia oraz trudności przy rozkręcaniu przewodu. W konsekwencji rośnie ryzyko awarii i przestojów, a naprawy są kosztowne.
Za mały moment nie zapewnia odpowiedniego docisku w złączu. Podczas pracy przewodu wiertniczego pojawiają się drgania i zmienne obciążenia, które mogą doprowadzić do stopniowego odkręcania, nieszczelności połączenia i uszkodzeń powierzchni gwintu.
Do kontroli momentu używa się narzędzi momentowych, np. kluczy dynamometrycznych lub systemów pomiarowych w narzędziach hydraulicznych. Kluczowe jest stosowanie właściwego zakresu narzędzia i odczyt zgodny z podziałką oraz aktualną kalibracją.
Nie, to różne jednostki. kGm (kilogram-siła metr) jest jednostką starszą, związaną z pojęciem kilogram-siły, a N·m jest jednostką SI. W zadaniach egzaminacyjnych trzymaj się jednak jednostki użytej w poleceniu i na rysunku.
Sprawdź, czy na skali występują działki pośrednie i czy podpisane są tylko wartości "główne". Zawsze policz odstępy między głównymi wartościami i oceń, w którym miejscu dokładnie znajduje się wskaźnik. Nie wybieraj "okrągłej" liczby bez weryfikacji.
Mnożnik bywa podany, gdy skala ma ograniczone miejsce i prezentuje wartości w skrócie. Jeśli na rysunku widzisz zapis "×10" lub podobny, musisz przemnożyć odczytaną liczbę przez wskazany współczynnik, inaczej wynik będzie zaniżony.
Najczęstsze błędy to: odczyt z niewłaściwej skali, pominięcie jednostki, nieuwzględnienie działek pośrednich, niezauważenie mnożnika oraz odczyt wartości dla innego elementu niż wskazany w poleceniu. Pomaga metodyczne sprawdzanie tych punktów.
Ćwicz rozpoznawanie elementów przewodu wiertniczego i ich złączy oraz odczyt wartości z rysunków i tabel. Warto też znać typowe skutki błędnego dokręcania oraz zasady doboru narzędzi momentowych. Trening na przykładach skraca czas rozwiązania na egzaminie.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Moment skręcenia w tego typu zadaniu ustala się przez odczyt wskazania na rysunku poglądowym (np. ze skali narzędzia lub opisu wartości)."

Źródła:

  • Główny Urząd Miar (GUM) – materiały o Międzynarodowym Układzie Jednostek Miar (SI): https://www.gum.gov.pl/ (konieczne dotarcie do podstrony o jednostkach SI) – dostęp 2026-03-02
  • ISO – informacja o serii norm ISO 80000 (Quantities and units): https://www.iso.org/standard/ (wyszukiwarka norm ISO 80000) – dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Instrukcje producentów złączy/rurociągów wiertniczych dotyczące momentów skręcania (tabele momentów)
  • Podstawy metrologii warsztatowej: odczyt skali i niepewność odczytu
  • Podręczniki do technologii prac wiertniczych: przewód wiertniczy i jego połączenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego