KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 7.
Na podstawie rysunku wskaż objętość zbiornika c.w.u. w przeliczeniu na jeden metr kwadratowy płaskiego kolektora słonecznego
Ilustracja przedstawia diagram związany z obliczaniem objętości zbiornika ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby uzyskać objętość zbiornika c.w.u. na 1 m² kolektora płaskiego, z nomogramu odczytuje się parę: pojemność zasobnika (dm³) oraz odpowiadającą jej powierzchnię kolektorów (m²), a następnie oblicza iloraz dm³/m².
Przykładowo 200/4=50 oraz 600/10=60, więc właściwy zakres to 50–60 dm³/m².

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowe są dwie umiejętności: poprawny odczyt danych z nomogramu oraz przeliczenie współczynnika objętości zasobnika na jednostkę powierzchni kolektora.

Nomogram prowadzi przez dobór instalacji solarnej (m.in. liczba osób i zużycie wody), a w jego części dotyczącej doboru elementów można odczytać przykładowe zestawienie: pojemność zbiornika c.w.u. oraz odpowiadającą jej powierzchnię kolektorów płaskich. Następnie należy policzyć, ile dm³ zasobnika przypada na 1 m² kolektora:

  • Współczynnik = pojemność zbiornika [dm³] / powierzchnia kolektorów [m²]

Z odczytanych z nomogramu przykładów otrzymujemy wartości rzędu 200 dm³ przy 4 m² oraz 600 dm³ przy 10 m². To daje odpowiednio:

  • 200/4 = 50 dm³/m²
  • 600/10 = 60 dm³/m²

Dlatego poprawny wynik mieści się w zakresie 50–60 dm³ na 1 m² kolektora płaskiego, co jest typową wartością stosowaną w praktyce dla instalacji c.w.u. w budynkach mieszkalnych.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z powodów praktycznych i rachunkowych:

  • 10–20 dm³ oznaczałoby skrajnie mały zasobnik w stosunku do kolektorów, co zwykle prowadzi do niewykorzystania uzysków lub przegrzewów i częstego zrzutu energii latem.
  • 120–180 dm³ to znacznie większy zasobnik na 1 m² niż wynika z odczytu z nomogramu; taki dobór bywa spotykany w innych założeniach projektowych, ale nie odpowiada przedstawionym danym z rysunku.
  • 250–300 dm³ to wartość skrajnie zawyżona dla typowych instalacji c.w.u. z kolektorami płaskimi; prowadzi do przewymiarowania zasobnika i nieefektywności kosztowej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki w trakcie liczenia. Jeśli dzielisz dm³ przez m², wynik musi wyjść w dm³/m², co pomaga uniknąć pomylenia kierunku dzielenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja, ile objętości zasobnika (dm³) przypada na 1 m² powierzchni kolektora. Liczy się go jako: pojemność zbiornika podzielona przez powierzchnię kolektorów. Pomaga szybko ocenić, czy zasobnik nie jest zbyt mały lub zbyt duży.
Odczytaj z nomogramu dwie wartości: pojemność zasobnika w dm³ (lub litrach) i powierzchnię kolektorów w m². Następnie wykonaj dzielenie: dm³/m². Przykład: 200 dm³ i 4 m² daje 200/4 = 50 dm³/m².
Bo w praktyce producenci podają pojemność zasobników często w litrach, a w obliczeniach spotyka się dm³. Łatwo wtedy o fałszywe "przeliczenia". Warto pamiętać, że 1 litr = 1 dm³, więc liczbowo wartości są takie same, zmienia się tylko zapis.
W praktyce spotyka się zakres zależny od zastosowania, ale dla instalacji c.w.u. w budynkach mieszkalnych często przyjmuje się wartości w okolicach 50–60 dm³ na 1 m². Zbyt niski współczynnik może sprzyjać przegrzewom, a zbyt wysoki oznacza przewymiarowanie zbiornika.
Na egzaminie lepiej nie zgadywać. Nawet jeśli z nomogramu widać orientacyjnie wartości, to zadanie zwykle wymaga obliczenia ilorazu pojemności i powierzchni. Proste dzielenie zajmuje chwilę i ogranicza ryzyko pomyłki między podobnymi przedziałami odpowiedzi.
Gdy zasobnik ma małą pojemność, szybko osiąga wysoką temperaturę i nie ma już gdzie "odebrać" energii z kolektorów. Układ częściej wchodzi w stany ograniczeń pracy (np. wyłączenia, zrzuty ciepła), co obniża efektywność i może zwiększać zużycie elementów instalacji.
Zacznij od znalezienia właściwej części nomogramu (np. liczba osób i zużycie), a potem prowadź linię/ścieżkę zgodnie z logiką rysunku do części z pojemnością zbiornika i powierzchnią kolektorów. Zapisz odczytane liczby i dopiero wtedy licz współczynnik dm³/m².
Lokalizacja wpływa na uzyski energii i dobór powierzchni kolektorów, co w nomogramach bywa uwzględnione. Sam współczynnik dm³/m² jest jednak przede wszystkim narzędziem do zgrubnego dopasowania zasobnika do kolektorów. Zawsze warto sprawdzić założenia konkretnego nomogramu/producenta.
Najczęstsze są: dzielenie w złą stronę (m²/dm³), podstawienie złych wartości (np. inna pojemność niż ta z odczytanej ścieżki), oraz nieuwzględnienie, że pytanie dotyczy na 1 m². Pomaga zapis: "dm³ / m² = dm³/m²" i kontrola sensowności wyniku.
Ćwicz na kilku nomogramach: odczyt pojemności, odczyt powierzchni kolektorów i szybkie obliczenie dm³/m². Warto też powtórzyć typowe zakresy doboru dla kolektorów płaskich oraz nauczyć się kontroli jednostek. Na egzaminie najwięcej punktów traci się przez pośpiech w odczycie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Aby uzyskać objętość zbiornika c.w.u."

Źródła:

  • PN-EN 12976 (Systemy słoneczne i ich elementy. Instalacje wykonywane fabrycznie) – norma branżowa przywołana w kontekście zadania
  • PN-EN 12977 (Systemy słoneczne i ich elementy. Instalacje wykonywane na zamówienie) – norma branżowa przywołana w kontekście zadania

Materiały:

  • Normy PN-EN dotyczące systemów solarnych i ich projektowania (w zakresie doboru i terminologii)
  • Instrukcje i nomogramy producentów zestawów solarnych do c.w.u. (karty doboru, katalogi)
  • Podręczniki z zakresu instalacji solarnych i przygotowania c.w.u. w budynkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego