Wykop szerokoprzestrzenny o skarpach wymaga wyznaczenia dwóch "zestawów" wymiarów: na dnie (na poziomie posadowienia) oraz na poziomie terenu (górna krawędź wykopu). W zadaniu kluczowa jest informacja o jednakowym nachyleniu wszystkich skarp: 1:1,5.
Ten zapis należy czytać jako stosunek pion:poziom. Oznacza to, że gdy skarpa "schodzi" o 1 m w dół (pion), to jej rzut poziomy zwiększa się o 1,5 m (poziom). Zatem dla głębokości wykopu h poziome poszerzenie po jednej stronie wynosi:
d = 1,5 · h
Ponieważ wykop ma dwie przeciwległe skarpy w każdym kierunku, całkowite poszerzenie w danym wymiarze wynosi 2 · d = 3,0 · h. Dlatego wymiary na poziomie terenu oblicza się jako:
- ateren = adno + 2 · 1,5 · h
- bteren = bdno + 2 · 1,5 · h
Dane potrzebne do obliczeń (wymiary dna oraz głębokość h) odczytuje się z dołączonego rzutu i przekroju. Po podstawieniu wartości z rysunku otrzymuje się wymiary na poziomie terenu: a = 23,0 m oraz b = 25,0 m.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Warianty z wyraźnie mniejszymi wartościami zwykle wynikają z pominięcia poszerzenia od jednej ze skarp albo z błędnego odczytu głębokości.
- Wariant z zamienionymi wartościami a i b jest typowym skutkiem nieuwagi w przypisaniu wymiarów z rzutu (mylenie osi/kierunków).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaznacz na szkicu, gdzie jest dno, gdzie teren, i dopisz sobie "+ 2·(1,5·h)" przy obu wymiarach — to ogranicza ryzyko pominięcia jednej strony.
