KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 21.
Na podstawie szkicu oblicz wysokość punktu B na dnie wykopu w celu uzyskania poziomu posadowienia fundamentów.
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny wykopu, który jest częścią zadania egzaminacyjnego dla technika geodety w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysokość punktu B wyznacza się z danych ze szkicu, stosując zależność dla obliczeń wysokościowych (np. przez wyznaczenie wysokości instrumentu/poziomu odniesienia i przeniesienie rzędnej na dno wykopu). Po prawidłowym zinterpretowaniu odczytów i wykonaniu działań rachunkowych otrzymuje się rzędną 210,250 m.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy obliczenia rzędnej (wysokości) punktu B na dnie wykopu na podstawie danych przedstawionych na szkicu. W geodezji realizacyjnej taki wynik służy do sprawdzenia, czy dno wykopu osiągnęło projektowany poziom posadowienia oraz do ewentualnego skorygowania robót ziemnych.

Typowy tok rozumowania w obliczeniach wysokościowych (zależnie od tego, co zawiera szkic) polega na:

  • ustaleniu punktu odniesienia (np. reperu o znanej rzędnej),
  • wyznaczeniu poziomu odniesienia dla stanowiska (często jako wysokość instrumentu albo równoważna wielkość wynikająca z odczytu na reper),
  • przeniesieniu wysokości na punkt B poprzez właściwe użycie danych ze szkicu (odczytów/odległości/relacji wysokościowych) i wykonanie działań z poprawnym znakiem,
  • podaniu wyniku w metrach z wymaganą dokładnością (zwykle do 0,001 m).

Odpowiedź "210,250 m" jest poprawna, ponieważ wynika z konsekwentnego zastosowania schematu obliczeń do wartości odczytanych ze szkicu oraz zachowania poprawnej kolejności działań (najpierw wyznaczenie poziomu odniesienia, potem obliczenie rzędnej punktu B).

Pozostałe propozycje wyników są niepoprawne, bo odpowiadają typowym błędom rachunkowym lub interpretacyjnym:

  • Wartości zbliżone, ale niższe od poprawnej, mogą wynikać z zamiany odejmowania na dodawanie (błąd znaku) albo użycia niewłaściwego odczytu jako wstecz/przód.
  • Inna wartość może być skutkiem przepisania liczby ze szkicu z pomyłką cyfry lub pominięcia części danych (np. nieuwzględnienia jednego członu obliczeń).
  • Najbardziej odstające wyniki często pojawiają się, gdy błędnie przyjmuje się punkt odniesienia (np. myli się reper z punktem kontrolnym) albo stosuje nie ten schemat obliczeń, którego wymaga przedstawiony szkic.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu rzędnej wykonaj kontrolę sensu wyniku. Jeśli szkic dotyczy dna wykopu, rzędna powinna logicznie wynikać z danych odniesienia i nie powinna "uciekać" o kilka metrów bez wyraźnej przyczyny w danych wejściowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przyjmujesz punkt odniesienia (np. reper o znanej wysokości), następnie wyznaczasz poziom odniesienia stanowiska (często wysokość instrumentu), a na końcu obliczasz rzędną punktu w wykopie z odczytów/relacji podanych na szkicu. Kluczowe są poprawne znaki i dokładność zapisu w metrach.
Reper to punkt o znanej, ustalonej wysokości (rzędnej), który stanowi odniesienie dla pomiarów. Dzięki niemu można przenieść wysokość na nowe punkty w terenie i wyliczyć ich rzędne. Bez reperu (lub innego odniesienia wysokościowego) nie da się jednoznacznie wyznaczyć wysokości punktu B.
Bo wiele schematów opiera się na dodawaniu i odejmowaniu podobnie wyglądających wartości (odczyty, różnice, wysokość instrumentu). Jeśli pomylisz, co jest "wstecz", a co "w przód", albo automatycznie wykonasz działanie bez kontroli sensu wyniku, otrzymasz rzędną zbyt dużą lub zbyt małą.
Zrób kontrolę logiczną: porównaj wynik z rzędną punktu odniesienia i z informacją, czy punkt B jest wyżej czy niżej (dno wykopu zwykle ma być niżej od terenu). Dodatkowo sprawdź, czy różnice wysokości wynikają z rzędu centymetrów lub decymetrów, zgodnie z danymi szkicu.
W zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych z niwelacji często podaje się wynik w metrach z dokładnością do 0,001 m (milimetr w zapisie metrowym). Trzeba konsekwentnie stosować tę samą dokładność w całym rachunku i na końcu prawidłowo zaokrąglić wartość rzędnej.
To projektowana wysokość, na jakiej ma znaleźć się spód fundamentu (np. ławy). Geodeta ma pomóc osiągnąć tę wysokość przez wyznaczenie rzędnych dna wykopu i kontrolę, czy roboty ziemne wykonano do właściwego poziomu, bez przegłębienia lub niedogłębienia.
Najczęściej są to: rzędna punktu odniesienia (reperu), odczyty na łacie (wstecz i w przód) lub inny zapis relacji wysokościowych, ewentualnie informacje o stanowisku instrumentu. Bez tych elementów nie da się wykonać pełnego rachunku, nawet jeśli znasz metodę obliczeń.
Nie powinien, o ile zachowasz poprawny schemat i znaki. Różnice pojawiają się zwykle wtedy, gdy kolejność myli zależności (np. liczysz rzędną punktu bez wcześniejszego ustalenia poziomu odniesienia stanowiska). Dobra praktyka to zapisywanie obliczeń w stałym, powtarzalnym układzie.
Najczęściej: pomylenie punktów (reper vs. punkt docelowy), przepisanie liczby z błędną cyfrą, nieuwzględnienie jednego odczytu lub zastosowanie niewłaściwego wzoru do sytuacji ze szkicu. Pomaga podkreślenie danych wejściowych i oznaczenie, które wielkości są znane, a które liczysz.
Ćwicz seriami: (1) rozpoznanie danych ze szkicu, (2) zapis schematu obliczeń (np. poziom odniesienia → rzędna), (3) rachunki z kontrolą sensu wyniku i zaokrągleniem. Warto robić własne "checklisty" błędów: znak, jednostki, dokładność, przepisywanie liczb.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Po prawidłowym zinterpretowaniu odczytów i wykonaniu działań rachunkowych otrzymuje się rzędną 210,250 m."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (dział: niwelacja i obliczenia rzędnych)
  • Zbiory zadań rachunkowych z niwelacji (różnice wysokości, wysokość instrumentu, rzędne punktów)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/techników dotyczące pomiarów realizacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego