KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 25.
Na podstawie tabeli kodów paskowych rezystorów wskaż rezystor o wartości rezystancji 1 kΩ i tolerancji 5%.
Ilustracja przedstawia tabelę kodów paskowych rezystorów oraz cztery przykłady rezystorów oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kod 4‑paskowy odczytuje się jako:
2 cyfry + mnożnik + tolerancja. Dla 1 kΩ potrzebne jest 10 × 100. Barwy brązowy (1), czarny (0), czerwony (×100) dają 1000 Ω, a złoty oznacza tolerancję 5%. Dlatego poprawny jest rezystor oznaczony jako A.

Pełne wyjaśnienie:

W rezystorach z kodem 4‑paskowym paski oznaczają kolejno: pierwszą cyfrę znaczącą, drugą cyfrę znaczącą, mnożnik oraz tolerancję. Aby poprawnie czytać, najpierw trzeba rozpoznać pasek tolerancji – zwykle jest odsunięty od pozostałych i często ma kolor złoty lub srebrny.

Wartość 1 kΩ to 1000 Ω. Da się ją zapisać jako 10 × 100. W kodzie barwnym oznacza to:

  • brązowy jako pierwsza cyfra: 1,
  • czarny jako druga cyfra: 0,
  • czerwony jako mnożnik: ×100,
  • złoty jako tolerancja: ±5%.

Po złożeniu: 10 × 100 = 1000 Ω, czyli 1 kΩ, a złoty pasek potwierdza tolerancję 5%. Z tego powodu poprawna jest odpowiedź wskazująca rezystor z paskami brązowy–czarny–czerwony–złoty (w zadaniu oznaczony jako "A").

Pozostałe odpowiedzi są błędne typowo z jednego z powodów:

  • zawierają inny mnożnik (np. ×10 lub ×1000), co daje 100 Ω albo 10 kΩ zamiast 1 kΩ,
  • mają inną parę cyfr znaczących, więc nawet przy prawidłowym mnożniku wartość nie wyjdzie 1000 Ω,
  • mają inną tolerancję (np. 10% lub 1%), więc nie spełniają warunku 5%.

W praktyce serwisowej warto po odczytaniu barw wykonać szybki pomiar multimetrem. Pamiętaj jednak, że wynik pomiaru może się różnić w granicach tolerancji oraz zależeć od temperatury i sposobu wpięcia w układ (np. pomiar wlutowanego rezystora może być zafałszowany przez elementy równoległe).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kod paskowy rezystora to system barwnych pasków, który pozwala odczytać rezystancję i tolerancję elementu bez miernika. Stosuje się go głównie w rezystorach przewlekanych. Dzięki niemu szybko dobierzesz właściwy rezystor do montażu lub serwisu układu.
W 4 paskach czytasz kolejno: 1. cyfra, 2. cyfra, mnożnik, tolerancja. Najpierw znajdź pasek tolerancji (często złoty/srebrny i odsunięty). Potem przelicz: (dwie cyfry) × (mnożnik) i sprawdź tolerancję.
Dla 1 kΩ (1000 Ω) w typowym kodzie 4‑paskowym używa się zapisu 10 × 100, czyli cyfry 1 i 0 oraz mnożnik ×100. Złoty pasek oznacza tolerancję ±5%. W praktyce daje to kombinację barw: brązowy, czarny, czerwony, złoty.
Kolory tolerancji są osobną częścią kodu barwnego i nie oznaczają cyfr. Złoty został znormalizowany jako oznaczenie ±5% (popularna tolerancja w rezystorach ogólnego przeznaczenia). Dzięki temu można szybko rozpoznać klasę dokładności bez wykonywania pomiaru.
Odczyt zaczynasz od strony, gdzie paski są zwykle bliżej siebie. Pasek tolerancji (często złoty lub srebrny) jest zazwyczaj oddalony od pozostałych i znajduje się na końcu. Jeśli zaczniesz od złotego jako cyfry, otrzymasz nielogiczny zapis – to sygnał, że czytasz od złej strony.
Najczęstsze błędy to: mylenie mnożnika z cyfrą, pomijanie tolerancji, rozpoczęcie od złego końca (niezauważenie paska tolerancji) oraz zamiana podobnych barw w pamięci (np. brązowy z czerwonym). Pomaga nawyk: najpierw identyfikuj tolerancję, dopiero potem licz wartość.
Nie. Rezystor ma tolerancję, np. ±5%, więc 1 kΩ może mieć w praktyce wartość w pewnym przedziale wokół 1000 Ω. Dodatkowo wynik zależy od temperatury, jakości elementu i sposobu pomiaru. Pomiar rezystora wlutowanego w układ może być zafałszowany przez inne elementy połączone równolegle.
W 4 paskach masz zwykle 2 cyfry + mnożnik + tolerancja. W 5 paskach są 3 cyfry + mnożnik + tolerancja, co pozwala dokładniej zapisać wartość (częste w rezystorach o mniejszej tolerancji). Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, z jakim typem masz do czynienia.
Jeśli nie ma złotego paska, tolerancja może być oznaczona innym kolorem (np. srebrnym lub brązowym) albo rezystor może mieć inną liczbę pasków. Najpewniejsza metoda to odczyt z tabeli kodów barwnych lub dokumentacji elementu. W razie wątpliwości potwierdź wartość i rozrzut pomiarem multimetrem.
Ćwicz seriami: losuj 10–20 rezystorów i zapisuj wartość oraz tolerancję, a potem weryfikuj z tabelą i miernikiem. Naucz się rozpoznawać pasek tolerancji jako pierwszy krok. Dobrą strategią jest też szybka zamiana kΩ na Ω (np. 1 kΩ = 1000 Ω), żeby kontrolować sens wyniku.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Kod 4‑paskowy odczytuje się jako:2 cyfry + mnożnik + tolerancja."

Źródła:

  • IEC 60062 (Marking codes for resistors and capacitors) – standard dotyczący kodów oznaczeń elementów pasywnych (tytuł normy)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Electronic_color_code - accessed 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kod_paskowy_rezystor%C3%B3w - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Tablice kodu barwnego rezystorów (materiały dydaktyczne z elektroniki)
  • Ćwiczenia z odczytu wartości rezystorów 4- i 5-paskowych
  • Instrukcja obsługi multimetru (pomiar rezystancji i tolerancji w praktyce)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego