KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2006

PYTANIE NR 37.
Na podstawie tabeli oblicz koszt wyprodukowania jednej części na tokarce zakładając, że czas jej wykonania wynosi 10 min, a stawka za godzinę pracy tokarza 60zł.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kosztami produkcji w kontekście egzaminu zawodowego dla technika mechanika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt robocizny liczysz z proporcji czasu do godziny: 10 min = 10/60 h. Następnie mnożysz przez stawkę 60 zł/h, co daje 10,00 zł robocizny. Do tej wartości dodajesz pozostałe składniki kosztu odczytane z tabeli (np. narzuty/zużycie), a suma wynosi 20,50 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o koszcie jednostkowym zwykle sumuje się kilka składników (np. robociznę oraz pozycje podane w tabeli). Kluczowe jest poprawne przeliczenie czasu i konsekwentne dodanie wszystkich elementów kosztu.

1) Przeliczenie czasu
10 minut to część godziny: 10/60 h (czyli 1/6 h). To krok, w którym najczęściej pojawia się błąd jednostek.

2) Obliczenie robocizny
Skoro stawka pracy tokarza wynosi 60 zł za 1 godzinę, to koszt robocizny dla 10 minut wynosi:
60 zł/h × 10/60 h = 10,00 zł.

3) Dodanie danych z tabeli
Tabela (dołączona do zadania) zawiera pozostałe pozycje kosztowe przypadające na jedną część. Należy je odczytać i zsumować z kosztem robocizny. Po poprawnym dodaniu wszystkich składników otrzymuje się wynik 20,50 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 17,50 zł – typowo wynika z pominięcia jednego składnika z tabeli (np. narzutu lub kosztu pomocniczego) albo z błędnego, zbyt wczesnego zaokrąglania.
  • 10,50 zł – często oznacza uwzględnienie prawie wyłącznie robocizny (około 10 zł) i dodanie tylko niewielkiej części danych z tabeli, czyli błąd niepełnej kalkulacji.
  • 24,50 zł – zwykle jest skutkiem podwójnego doliczenia jednej pozycji z tabeli albo błędnego odczytu (np. przypisania wartości dla innej operacji/czasu).

Wskazówka egzaminacyjna: przed obliczeniami wypisz składniki, które masz dodać, a na końcu sprawdź, czy robocizna za 10 min nie przekracza stawki za 1 h i czy wynik ma sens liczbowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby przeliczyć minuty na godziny, dzielisz liczbę minut przez 60. Dla 10 min otrzymujesz 10/60 h, czyli 1/6 h. Tę wartość podstawiasz do wzoru na koszt robocizny: stawka (zł/h) × czas (h).
Stawka godzinowa to koszt pracy pracownika w przeliczeniu na 1 godzinę (np. 60 zł/h). Koszt robocizny dla jednej części liczysz proporcjonalnie do czasu wykonania: im dłuższy czas operacji, tym wyższy koszt robocizny w koszcie jednostkowym.
Najpierw zamień 10 min na godziny: 10/60 h. Następnie pomnóż przez stawkę 60 zł/h: 60 × 10/60 = 10,00 zł. To jest koszt robocizny przypadający na jedną sztukę, który potem sumujesz z danymi z tabeli.
Tabela zwykle zawiera dodatkowe składniki kosztu jednostkowego (np. narzuty, koszty pomocnicze, zużycie narzędzi lub inne pozycje kalkulacyjne). Sama robocizna to tylko część kosztu wytworzenia, dlatego bez zsumowania pozycji z tabeli wynik byłby niepełny.
Najczęściej myli się jednostki czasu (10 min traktowane jak 0,10 h), pomija się jedną pozycję z tabeli albo błędnie ją odczytuje. Częsty jest też błąd zaokrągleń: zaokrąglanie pośrednich wyników zamiast zaokrąglenia dopiero końcowej sumy.
Nie. Robocizna jest ważnym składnikiem, ale koszt jednostkowy zwykle obejmuje też inne pozycje wskazane w danych (np. narzuty, materiały pomocnicze, koszty użytkowania stanowiska). W tym typie zadania pełny wynik powstaje z sumy robocizny i składników z tabeli.
Porównaj robociznę do stawki godzinowej: dla 10 min robocizna musi być dużo mniejsza niż 60 zł, dokładnie 10 zł. Potem upewnij się, że dołożyłeś wszystkie pozycje z tabeli i że suma nie jest podejrzanie bliska samej robociźnie.
Kalkulację kosztu jednostkowego stosuje się przy wycenie zleceń, planowaniu kosztów partii produkcyjnej, porównaniu wariantów technologicznych oraz kontroli kosztów. Technik mechanik wykorzystuje ją m.in. do oceny opłacalności operacji i do przygotowania danych ofertowych.
Potrzebujesz czasu wykonania (np. 10 min), stawki godzinowej (np. 60 zł/h) oraz dodatkowych składników kosztu podanych w danych (często w tabeli). Bez tych elementów można policzyć tylko fragment kosztu, a nie pełny koszt wyprodukowania jednej części.
Zwykle wynik podaje się w złotych z dokładnością do 0,01 zł, bo tak rozlicza się koszty w praktyce. Najbezpieczniej jest prowadzić obliczenia z większą dokładnością, a zaokrąglenie wykonać dopiero na końcu, po zsumowaniu wszystkich składników.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Koszt robocizny liczysz z proporcji czasu do godziny: 10 min = 10/60 h."

Źródła:

  • Wikipedia: "Godzina" (przeliczanie jednostek czasu), https://pl.wikipedia.org/wiki/Godzina - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: "Minuta" (relacja minuty do godziny), https://pl.wikipedia.org/wiki/Minuta - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podstawy rachunku kosztów w przedsiębiorstwie produkcyjnym (rozdziały o kalkulacji kosztu wytworzenia)
  • Materiały dydaktyczne z technologii obróbki skrawaniem: normowanie czasu i stawki robocizny
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych: kalkulacja kosztów jednostkowych na podstawie tabel

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego