KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 49.
Na podstawie tabeli określ jakie są dopuszczalne odchyłki powierzchni tynku wypalanego trójwarstwowego (kat IV w), od kierunku poziomego.
Ilustracja przedstawia tabelę z dopuszczalnymi odchyłkami powierzchni tynków wewnętrznych według normy PN-70/B-10100.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla tynków kategorii IV/IVf/IVw dopuszczalna odchyłka od kierunku poziomego wynosi 2 mm na 1 m.
Jednocześnie limit ogólny nie może przekroczyć 3 mm na całej powierzchni między przegrodami pionowymi. Pozostałe propozycje mieszają kryteria pionu (1,5 mm/m, 3–4 mm) albo wartości z niższych kategorii.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba odczytać z tabeli (dla tynków zwykłych wewnętrznych) wartości dotyczące odchylenia powierzchni tynku od kierunku poziomego dla tynku wypalanego trójwarstwowego, czyli kategorii IVw (w tabeli ujętej łącznie jako "IV, IVf, IVw").

Właściwy zapis w tabeli ma dwa elementy:

  • odchyłka miejscowa: "nie większe niż 2 mm na 1 m" – to kontrola odchylenia na odcinku 1 metra, np. przy pomiarze łatą i poziomnicą,
  • odchyłka ogólna: "ogółem nie więcej niż 3 mm na całej powierzchni między przegrodami pionowymi" – to ograniczenie dla całej sprawdzanej płaszczyzny w danym polu (między elementami konstrukcyjnymi).

Odpowiedź "2 mm na 1 m i 3 mm na całej powierzchni między przegrodami pionowymi." jest więc zgodna z odczytem wiersza dla IV/IVf/IVw i kolumny "poziomego".

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo:

  • "2 mm na 1 m i 4 mm w pomieszczeniach powyżej 3,5 m wysokości" przenosi warunek zależny od wysokości pomieszczenia, który w tabeli dotyczy odchyłek od pionu, a nie od poziomu.
  • "1,5 mm na 1 m i 3 mm w pomieszczeniach do 3,5 m wysokości" również opisuje pion (1,5 mm/m oraz limit 3 mm do 3,5 m), więc miesza kierunki.
  • "3 mm na 1 m i 6 mm ... między przegrodami poziomymi" odpowiada wartościom typowym dla niższych kategorii oraz dodatkowo błędnie wskazuje przegrody poziome zamiast pionowych.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw znajdź właściwy wiersz kategorii, potem sprawdź, czy czytasz kolumnę "pionowego" czy "poziomego", a na końcu rozdziel wartości "na 1 m" i "ogółem" – te limity zawsze znaczą coś innego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To dopuszczalne "odejście" powierzchni tynku od idealnego poziomu. W praktyce sprawdza się je na odcinku (np. 1 m) oraz jako odchyłkę ogólną dla całego pola między elementami konstrukcyjnymi. Wynik podaje się zwykle w milimetrach.
Najpierw wybierz wiersz "IV, IVf, IVw" (bo tabela często łączy te kategorie), potem przejdź do kolumny "od kierunku poziomego". Odczytaj osobno limit "na 1 m" i limit "ogółem" dla całej powierzchni między przegrodami.
To dwa różne kryteria kontroli jakości. "Na 1 m" dotyczy lokalnej nierówności (krótkiego odcinka), a "ogółem" ogranicza łączną odchyłkę na całej kontrolowanej powierzchni (np. między ścianami, belkami). Spełnione muszą być oba warunki.
Typowo używa się łaty kontrolnej (często 2 m) oraz poziomnicy do sprawdzenia poziomu w różnych miejscach. W zależności od sytuacji można też użyć niwelatora lub poziomicy laserowej, ale na odbiorach szkolnych najczęściej wymaga się prostych narzędzi ręcznych.
Nie. W tabelach normatywnych odchyłki od pionu i od poziomu są podane w osobnych kolumnach i mogą mieć inne limity (np. inne mm na 1 m oraz inne wartości ogólne zależne od wysokości pomieszczenia). Trzeba zawsze sprawdzić właściwy kierunek.
Tynk wypalany to tradycyjna technika uzyskiwania bardzo gładkiej powierzchni (kategoria doborowa). Stosuje się go tam, gdzie wymagana jest wysoka jakość wykończenia, np. w reprezentacyjnych pomieszczeniach. Na egzaminie ważne jest rozpoznanie kategorii i wymagań.
Najczęściej myli się kolumnę "pionowego" z "poziomego" albo bierze wartości z niewłaściwej kategorii (np. III zamiast IV). Częsty błąd to też traktowanie limitu "na 1 m" jak limitu ogólnego i pomijanie warunku "ogółem".
Bo limit "ogółem" odnosi się do całej powierzchni tynku w danym polu konstrukcyjnym, ograniczonym przegrodami pionowymi (np. ścianami, słupami, elementami konstrukcji). To wskazuje, że ocena nie dotyczy jednego punktu, tylko całego fragmentu płaszczyzny.
Jeśli masz tabelę w zadaniu, zwykle wystarczy umiejętnie ją odczytać: wybrać właściwy wiersz (kategoria tynku) i właściwą kolumnę (rodzaj odchyłki). Znajomość pojęć (pion/poziom/płaszczyzna) jest jednak konieczna, aby nie pomylić parametrów.
Ćwicz pracę z tabelami: czytaj nagłówki kolumn i wierszy, zaznaczaj słowa-klucze ("pionowego", "poziomego", "na 1 m", "ogółem"). Warto też przećwiczyć pomiary na budowie szkolnej łatą i poziomnicą oraz rozumieć, co oznaczają kategorie jakości tynku.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Dla tynków kategorii IV/IVf/IVw dopuszczalna odchyłka od kierunku poziomego wynosi 2 mm na 1 m.Jednocześnie limit ogólny nie może przekroczyć 3 mm na całej powierzchni między przegrodami pionowymi."

Źródła:

  • PN-70/B-10100, tabela: "Dopuszczalne odchyłki tynków zwykłych wewnętrznych" (kolumna: odchylenie od kierunku poziomego; wiersz: IV, IVf, IVw)
  • PN-B-10110:2005, zakres normy: tynki gipsowe (informacja porównawcza – inny rodzaj tynku niż cementowo-wapienny)

Materiały:

  • PN-70/B-10100 – tabela dopuszczalnych odchyłek tynków zwykłych wewnętrznych
  • Materiały dydaktyczne z technologii robót tynkarskich (kategorie tynków, kontrola jakości)
  • Instrukcje producentów narzędzi pomiarowych (łaty kontrolne, poziomnice, niwelatory) – zasady pomiaru odchyłek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego