Stiuk jest rodzajem tynku ozdobnego wykonywanego na bazie zaprawy gipsowej lub gipsowo-wapiennej. Jego cechą rozpoznawczą jest możliwość uzyskania gładkiej, zwartej powierzchni, którą można odpowiednio wykończyć (np. wygładzić, wypolerować, zabarwić), aby osiągnąć efekt imitacji marmuru lub innych kamieni dekoracyjnych. Dlatego odpowiedź "stiuk." pasuje jednocześnie do wskazanego materiału (gips / gips z wapnem) i do opisanego efektu wizualnego (marmur).
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych zjawisk i łatwo je pomylić, jeśli kierować się wyłącznie ogólnym skojarzeniem "dekoracja ścian":
- "fresk." nie jest tynkiem imitującym marmur, tylko techniką malarstwa ściennego wykonywaną na świeżym tynku (malowanie pigmentami na wilgotnym podłożu). Kluczowa różnica: fresk opisuje sposób malowania, a nie rodzaj wyprawy tynkarskiej o wyglądzie marmuru.
- "sgraffito." to technika dekoracyjna polegająca na nakładaniu warstw i wydrapywaniu wzoru, aby odsłonić niższą warstwę w innym kolorze. Efekt uzyskuje się poprzez kontrast i rysunek, a nie przez polerowaną, "kamienną" strukturę jak w stiuku.
- "sztukateria." odnosi się do dekoracji plastycznych (np. listwy, rozety, gzymsy), czyli elementów o formie przestrzennej. Może być wykonywana z różnych materiałów, ale nie jest nazwą tynku gipsowego imitującego marmur.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: jeśli w opisie pojawia się zaprawa gipsowa/gipsowo-wapienna oraz imitacja marmuru, najbardziej typowym terminem jest stiuk. Gdy mowa o malowaniu na tynku – to fresk; gdy o wydrapywaniu wzoru – sgraffito; gdy o elementach przestrzennych – sztukateria.
