KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 12.
Na podstawie wydruku z przeprowadzonej analizy spalin silnika z zapłonem iskrowym oraz danych zamieszczonych w tabeli wskaż składnik spalin, którego stężenie przekracza dopuszczalne wartości.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami analizy spalin silnika z zapłonem iskrowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Tlenek węgla (CO)", ponieważ to ten składnik na wydruku przekracza limit z tabeli.
CO rośnie zwykle przy zbyt bogatej mieszance lub nieskutecznym dopalaniu w katalizatorze. Pozostałe składniki (O2, HC, CO2) w tym przypadku mieszczą się w dopuszczalnych wartościach.

Pełne wyjaśnienie:

Analiza spalin silnika z zapłonem iskrowym polega na pomiarze kilku podstawowych składników i porównaniu ich z wartościami dopuszczalnymi podanymi w tabeli (dla danego trybu badania). W tym zadaniu decydujące jest wskazanie tego składnika, którego zmierzone stężenie jest większe od dopuszczalnego.

Odpowiedź "Tlenek węgla (CO)" jest poprawna, gdyż to CO na wydruku ma wartość ponadlimitową. W praktyce diagnostycznej podwyższony CO najczęściej wskazuje na:

  • zbyt bogatą mieszankę (za dużo paliwa w stosunku do powietrza),
  • niepełne spalanie (np. problemy z zapłonem),
  • niższą skuteczność katalizatora w dopalaniu CO do CO2.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w kontekście tego zadania?

  • "Tlen (O2)" – obecność tlenu w spalinach jest typowa, a jego poziom bywa wskaźnikiem nadmiaru powietrza lub nieszczelności. Sam fakt, że O2 występuje w spalinach, nie oznacza przekroczenia; liczy się porównanie z limitem z tabeli.
  • "Węglowodory (HC)" – HC rosną przy wypadaniu zapłonów, zbyt bogatej mieszance lub niespalonym paliwie, ale w tym zadaniu (zgodnie z wydrukiem i tabelą) ich poziom nie przekracza wartości dopuszczalnej.
  • "Dwutlenek węgla (CO2)" – CO2 jest produktem prawidłowego spalania. Jego wyższy udział często towarzyszy lepszemu dopalaniu (mniej CO), a o błędzie nie przesądza intuicja, tylko konkretne przekroczenie limitu w tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odczytaj z wydruku wartości dla CO, HC, O2 i CO2, a następnie każdą z nich porównaj z odpowiadającą jej pozycją w tabeli (zwracając uwagę na jednostki). Dopiero wtedy wybierz składnik ponadlimitowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podwyższony CO (tlenek węgla) zwykle oznacza niepełne spalanie. Najczęstsze przyczyny to zbyt bogata mieszanka (za dużo paliwa), problemy z zapłonem lub obniżona skuteczność katalizatora. W diagnostyce zawsze interpretuj CO razem z HC, O2 i CO2.
Najpierw zidentyfikuj wartości CO, HC, O2 i CO2 na wydruku (z jednostkami). Następnie porównaj każdą wartość z odpowiadającym jej limitem w tabeli. Przekroczenie występuje tam, gdzie wynik pomiaru jest większy od wartości dopuszczalnej.
CO2 jest naturalnym produktem prawidłowego spalania. Gdy spalanie i dopalanie w katalizatorze są skuteczne, CO spada, a CO2 często rośnie. O ocenie nie decyduje intuicja, tylko porównanie z tabelą wartości dopuszczalnych w danym trybie badania.
Nie zawsze. Wyższy O2 może wynikać z ubogiej mieszanki, dopływu "fałszywego powietrza" przez nieszczelności dolotu/wydechu albo z wypadania zapłonów. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest jednak to, czy O2 przekracza limit w tabeli.
HC to węglowodory, czyli niespalone lub częściowo spalone składniki paliwa obecne w spalinach. Wzrost HC często wiąże się z wypadaniem zapłonów, zbyt bogatą mieszanką, problemami układu zapłonowego lub nieszczelnościami. Interpretuj HC łącznie z CO i O2.
Wysokie CO i wysokie HC często sugerują niepełne spalanie: zbyt bogatą mieszankę, problemy z iskrą (świece, przewody, cewka), nieprawidłowe dawkowanie paliwa lub niesprawny katalizator. Taki zestaw wyników zwykle wymaga sprawdzenia układu zapłonowego i zasilania.
Analizę spalin wykonuje się podczas diagnostyki i regulacji silnika (np. po naprawie, przy nierównej pracy, zwiększonym zużyciu paliwa) oraz przy przygotowaniu pojazdu do badania technicznego. Dla mechanika-operatora to narzędzie do szybkiej oceny jakości spalania.
Częste błędy to: pomylenie jednostek, odczyt z niewłaściwego wiersza (inny tryb pomiaru), kierowanie się "intuicją" zamiast tabelą, oraz mylenie znaczenia CO z CO2. Pomaga metoda: sprawdź po kolei każdy składnik i porównaj go z limitem.
Jeśli masz wydruk i tabelę limitów, technicznie wystarczy poprawnie odczytać wartości i je porównać. Jednak w praktyce i na egzaminie teoria pomaga uniknąć pomyłek (np. z jednostkami lub miejscem odczytu) oraz pozwala powiązać wynik z możliwą przyczyną usterki.
Sprawny katalizator trójdrożny dopala CO i HC, przez co ich wartości zwykle maleją, a rośnie udział CO2. Gdy katalizator jest niesprawny lub pracuje poza właściwymi warunkami (np. zła mieszanka), CO i HC mogą być podwyższone mimo poprawnej pracy części układu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna jest odpowiedź "Tlenek węgla (CO)", ponieważ to ten składnik na wydruku przekracza limit z tabeli.CO rośnie zwykle przy zbyt bogatej mieszance lub nieskutecznym dopalaniu w katalizatorze.

Materiały:

  • Instrukcje obsługi analizatorów spalin (interpretacja wydruków i jednostek)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki silników ZI (wpływ mieszanki na CO/HC/CO2/O2)
  • Ćwiczenia praktyczne: porównywanie wydruków z tabelami dopuszczalnych wartości dla różnych stanów silnika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego