KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 40.
Na podstawie wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych w środowisku pracy na stanowisku operatora spycharki przedstawionych w tabeli określ, których środków ochrony indywidualnej pracownik powinien używać bezwzględnie.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami badań i pomiarów czynników szkodliwych w środowisku pracy na stanowisku operatora
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z przedstawionych wyników badań wynika narażenie na zapylenie wymagające ochrony dróg oddechowych, dlatego obowiązkowa jest półmaska przeciwpyłowa.
"Nauszniki przeciwhałasowe" i "gogle ochronne" stosuje się przy odpowiednio hałasie i ryzyku urazu/pyłu dla oczu, a "pas antywibracyjny" dotyczy innego rodzaju zagrożenia.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór środków ochrony indywidualnej powinien wynikać z konkretnych wyników pomiarów czynników szkodliwych na stanowisku pracy. W zadaniu punktem wyjścia jest tabela z wynikami badań, która wskazuje, jaki czynnik stanowi realne (i istotne) narażenie w pracy operatora spycharki.

Odpowiedź "Półmaskę przeciwpyłową." jest właściwa, ponieważ półmaska (odpowiednio dobrana do rodzaju pyłu i warunków pracy) służy do ochrony dróg oddechowych przed wdychaniem cząstek stałych obecnych w powietrzu. W praktyce odkrywki zapylenie może pojawiać się m.in. podczas prac ziemnych, przemieszczania urobku, pracy w suchych warunkach lub przy wtórnym unoszeniu się pyłu z nawierzchni.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych zagrożeń, które nie muszą wynikać z przedstawionych danych jako "bezwzględnie" wymagające:

  • "Nauszniki przeciwhałasowe." dotyczą ochrony słuchu i są adekwatne, gdy pomiary/ocena ryzyka wskazują szkodliwy poziom hałasu lub konieczność ograniczania ekspozycji. Jeżeli tabela nie pokazuje takiej konieczności jako obowiązkowej (np. brak przekroczeń lub zastosowano skuteczne ograniczenia techniczne), nie jest to wybór "bezwzględny" w tym zadaniu.
  • "Pas antywibracyjny." bywa kojarzony z drganiami, ale nie jest typowym, uniwersalnym ŚOI rozwiązującym problem narażenia na drgania w sposób równoważny np. ochronie słuchu czy dróg oddechowych. W praktyce kluczowe są rozwiązania techniczne i organizacyjne (stan techniczny maszyny, siedzisko, ograniczenie czasu ekspozycji), a dobór "pasa" nie wynika automatycznie z samego faktu pracy maszyną.
  • "Gogle ochronne." chronią oczy przed odpryskami, pyłem i innymi czynnikami mogącymi uszkodzić narząd wzroku. Jednak nawet przy zapyleniu obowiązkowość gogli zależy od charakteru zagrożenia dla oczu (np. intensywne pylenie w strefie twarzy, ryzyko urazów mechanicznych). Jeśli tabela wskazuje przede wszystkim problem wdychania pyłu, pierwszoplanowym i bezwzględnym środkiem jest ochrona oddechu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zidentyfikuj czynnik (pyły/hałas/drgania), a dopiero potem dopasuj ŚOI do narządu, który ma być chroniony. Słowo "bezwzględnie" sugeruje, że w danych widać wyraźną potrzebę konkretnego zabezpieczenia, a nie tylko ogólne zalecenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To m.in. pyły (zapylenie powietrza), hałas generowany przez maszynę i otoczenie oraz drgania przenoszone na operatora. W praktyce ich poziom ocenia się na podstawie pomiarów i badań, a dobór ŚOI powinien wynikać z tych danych, a nie tylko z ogólnych skojarzeń z maszyną.
Jeśli tabela wskazuje istotne narażenie na pyły (zapylenie) i wynika z niej konieczność ochrony dróg oddechowych, właściwym ŚOI jest półmaska filtrująca cząstki. Kluczowe jest powiązanie: pył → drogi oddechowe → półmaska, a nie mylenie tego z ochroną oczu.
Gogle chronią oczy, a półmaska chroni drogi oddechowe. Przy zapyleniu największe ryzyko może dotyczyć wdychania cząstek, więc ochrona oddechu jest odrębnym wymaganiem. Nawet jeśli pył podrażnia oczy, nie oznacza to, że zabezpieczenie oczu rozwiązuje problem narażenia inhalacyjnego.
Nie zawsze. Obowiązkowość zależy od wyników pomiarów hałasu i oceny ryzyka na stanowisku. Spycharka bywa głośna, ale w zadaniu egzaminacyjnym liczy się to, co wynika z tabeli: jeśli to zapylenie jest czynnikiem wymagającym bezwzględnego ŚOI, wybór padnie na ochronę oddechu.
Najczęściej uczniowie wybierają ŚOI "na skojarzenie" (np. hałas → nauszniki) bez sprawdzenia, co w tabeli jest kluczowe. Drugi błąd to mylenie ochrony narządów: pył kojarzy się z oczami (gogle), choć w tabelach BHP często chodzi o ekspozycję dróg oddechowych.
Oznacza, że na podstawie danych z pomiarów można wskazać środek, który musi być stosowany jako podstawowa ochrona przed konkretnym czynnikiem. Nie chodzi o "co by się przydało", tylko o ŚOI wynikające z realnego narażenia wskazanego w tabeli dla danego stanowiska.
Zapylenie rośnie m.in. podczas prac w suchych warunkach, przy przemieszczaniu urobku, równaniu i spychania materiału oraz przy ruchu pojazdów po nieutwardzonych drogach. Dlatego w wielu sytuacjach ochronę dróg oddechowych dobiera się na podstawie pomiarów i obserwacji warunków pracy.
Dobór zależy od charakteru pyłu (np. frakcja, potencjalna szkodliwość) oraz od tego, czy potrzebny jest filtr cząstek o odpowiedniej klasie. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle wystarczy rozpoznać, że przy zapyleniu konieczna jest ochrona dróg oddechowych, a nie dobór konkretnego modelu.
Nazwa sugeruje bezpośrednią ochronę, więc działa tu skojarzenie językowe. W praktyce ograniczanie drgań u operatora opiera się głównie na rozwiązaniach technicznych (siedzisko, stan maszyny) i organizacyjnych (czas ekspozycji). Dlatego w testach trzeba uważnie czytać, jaki czynnik wynika z tabeli.
Ćwicz mapowanie: czynnik → narząd → ŚOI (pył → oddech → półmaska; hałas → słuch → nauszniki; odpryski → oczy → gogle). Pracuj na przykładach tabel z pomiarów i ucz się wyłapywać, co jest wskazane jako obowiązkowe, a co jest tylko możliwym uzupełnieniem ochrony.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • PN-EN 149:2001+A1:2009, Sprzęt ochrony układu oddechowego — Półmaski filtrujące chroniące przed cząstkami — Wymagania, badanie, znakowanie
  • PN-EN 166:2005, Ochrona indywidualna oczu — Wymagania
  • PN-EN 352-1:2020 (lub równoważna wersja PN-EN 352-1), Ochronniki słuchu — Nauszniki — Wymagania

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne BHP dotyczące czynników szkodliwych: pyły, hałas, drgania
  • Instrukcje stanowiskowe dla operatorów maszyn w odkrywce (w tym zasady doboru ŚOI)
  • Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) spycharki – informacje o hałasie, drganiach i zaleceniach ochronnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego