KWALIFIKACJA MTL4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 29.
Na podstawie wyników badań zawartości lepiszcza przedstawionych w tabeli sklasyfikuj piasek kwarcowy.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami badań dotyczących zawartości lepiszcza w piasku kwarcowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasyfikacja piasku kwarcowego do klas 1K–4K jest wykonywana przez porównanie wyniku oznaczenia zawartości lepiszcza z progami podanymi w tabeli.
Wartość/zakres odczytany z tabeli odpowiada klasie 3K, dlatego ta odpowiedź jest właściwa.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce odlewniczej piasek (lub masa) jest klasyfikowany na podstawie wyników badań laboratoryjnych, a jednym z kluczowych parametrów bywa zawartość lepiszcza. Lepiszcze (w zależności od technologii) odpowiada m.in. za spójność, wytrzymałość oraz stabilność form i rdzeni, dlatego jego udział musi mieścić się w określonych granicach.

W tym zadaniu należy wykonać wyłącznie interpretację danych z tabeli:

  • odczytać wynik oznaczenia zawartości lepiszcza dla badanego piasku,
  • porównać odczytaną wartość (lub przedział) z zakresami klas podanymi w tabeli,
  • wybrać klasę, której próg obejmuje odczytany wynik.

Odpowiedź "3K" jest poprawna, ponieważ wynik przedstawiony w tabeli mieści się w zakresie przypisanym tej klasie. Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów:

  • "2K" i "1K" odpowiadają zakresom o niższej zawartości lepiszcza (lub innemu poziomowi klasy), więc wybór ich oznacza nieuwzględnienie progów granicznych.
  • "4K" odpowiada zakresowi wyższemu; wybór tej opcji zwykle wynika z pomylenia kierunku skali albo odczytu wartości z niewłaściwej kolumny.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź nagłówki tabeli (parametry i jednostki) oraz to, czy klasy są podane jako pojedyncze wartości czy przedziały. Najczęstsze pomyłki biorą się z czytania "na skróty" i braku weryfikacji, do którego wiersza/kolumny należy dany wynik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zawartość lepiszcza to udział składnika wiążącego ziarna piasku w masie formierskiej/rdzeniowej. Wpływa na spójność i wytrzymałość formy oraz na podatność na osypywanie. Zbyt mało lepiszcza osłabia formę, a zbyt dużo może pogarszać przepuszczalność i sprzyjać wadom gazowym.
Najpierw odczytaj z tabeli wynik badania zawartości lepiszcza (wartość lub przedział) dla badanego piasku. Następnie porównaj go z progami przypisanymi do klas 1K–4K. Wybierz klasę, której zakres obejmuje odczytaną wartość, bez "zaokrąglania" na oko.
Klasy 1K–4K są definiowane przez konkretne progi (granice) zawartości lepiszcza. Bez tabeli nie wiadomo, jaki wynik uzyskano ani jakie są granice klas w danym materiale odniesienia. Tabela jest więc kluczem do przypisania wyniku do właściwej klasy w sposób jednoznaczny.
Najczęściej myli się kolumny (np. odczytuje inny parametr niż lepiszcze), wiersze (inna próbka), albo pomija jednostki. Częsty jest też błąd progów: wynik leżący na granicy klasy jest przypisywany "intuicyjnie" do sąsiedniej klasy zamiast zgodnie z zasadą z tabeli.
Nie. Wilgotność dotyczy ilości wody w materiale, a zawartość lepiszcza dotyczy ilości składnika wiążącego (np. żywicy, bentonitu, innego spoiwa) w mieszaninie. Parametry mogą się zmieniać niezależnie i mają inne skutki technologiczne, dlatego w tabelach są zwykle rozdzielone.
Jest kluczowa przy uruchomieniach serii, po zmianach dostaw materiałów, po regeneracji piasku oraz gdy pojawiają się wady odlewów (np. osypywanie form, przypalenia, porowatość). Regularna kontrola pozwala szybko skorygować dozowanie i ustabilizować proces.
Klasa (np. 3K) w praktyce oznacza określony poziom zawartości lepiszcza, a więc pośrednio przewidywaną wytrzymałość i zachowanie masy. Zbyt niska klasa może powodować kruchość i osypywanie, a zbyt wysoka może ograniczać przepuszczalność i zwiększać ryzyko wad gazowych.
Zrób kontrolę w trzech krokach: (1) potwierdź, że odczyt dotyczy "zawartości lepiszcza" i właściwej próbki, (2) porównaj wynik z dolną i górną granicą klasy 3K, (3) sprawdź, czy wynik nie leży na granicy z 2K lub 4K i jak tabela opisuje przypadek graniczny.
To typowy zapis klas stosowany w materiałach dydaktycznych lub instrukcjach zakładowych, gdzie litera oznacza rodzaj klasyfikacji, a liczba poziom w skali. Egzamin sprawdza, czy potrafisz przyporządkować wynik z badania do właściwego poziomu, a nie opisowo omawiać cały proces.
Ćwicz szybkie i poprawne czytanie tabel: nagłówki, jednostki, zakresy klas. Rób zadania na danych granicznych (wartość na progu) i zapisuj regułę przypisania. Dodatkowo powtórz rolę lepiszcza w masach formierskich, bo zrozumienie skutków pomaga uniknąć wyboru "na chybił trafił".
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące mas formierskich i badań piasków (tabele klasyfikacyjne 1K–4K używane na zajęciach)
  • Instrukcje laboratoryjne do oznaczania zawartości lepiszcza w masach/piaskach formierskich
  • Podręczniki z technologii odlewnictwa opisujące składniki mas formierskich oraz kontrolę ich parametrów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego