KWALIFIKACJA ELE5 - PAŹDZIERNIK 2016 (test 2)

PYTANIE NR 21.
Na podstawie wyników pomiarów rezystancji w mostku prostowniczym, którego schemat przedstawiono na rysunku, wykonanych testerem diod przy różnej polaryzacji i odłączonym transformatorze, określ stan techniczny diod wchodzących w skład prostownika.
Ilustracja przedstawia schemat mostka prostowniczego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika elektryka w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W teście diody sprawny element przewodzi tylko w jednym kierunku, a w kierunku zaporowym nie przewodzi. Analizując wskazania testera przy obu polaryzacjach i po odłączeniu transformatora, można stwierdzić, że tylko D2 nie zachowuje się jak dioda sprawna (przewodzi w sposób nieprawidłowy), natomiast D1, D3 i D4 mają typową charakterystykę.

Pełne wyjaśnienie:

Funkcja "test diody" (lub pomiar rezystancji/ciągłości w trybie diodowym) służy do sprawdzenia, czy dioda zachowuje się jak element jednokierunkowy. Sprawna dioda daje wynik przewodzenia tylko przy polaryzacji w kierunku przewodzenia, natomiast przy odwróconej polaryzacji powinna blokować (brak przewodzenia / wskazanie poza zakresem).

W mostku prostowniczym (układ czterech diod) pomiary wykonywane na zaciskach mostka są trudniejsze niż na "gołej" pojedynczej diodzie, bo prąd pomiarowy może zamykać się różnymi ścieżkami przez inne diody. Dlatego kluczowe są dwa warunki z treści: zmiana polaryzacji oraz odłączony transformator. Odłączenie transformatora eliminuje dodatkowe drogi przewodzenia przez uzwojenia i zmniejsza ryzyko błędnych wskazań.

Jeżeli w wynikach dla danej diody pojawia się przewodzenie w obu kierunkach, typowo wskazuje to na zwarcie diody. Jeżeli natomiast nie ma przewodzenia w żadnym kierunku, typowo oznacza to przerwę (uszkodzenie z przerwaniem złącza). Z interpretacji podanych w zadaniu wyników (dla obu polaryzacji) wynika, że tylko "D2 uszkodzona" jest spójne z obserwowanym nienormalnym zachowaniem w porównaniu do pozostałych diod.

  • Odpowiedź "D1 uszkodzona, D2 sprawna, D3 sprawna, D4 sprawna" jest niezgodna z wnioskami z pomiarów, bo przenosi symptom uszkodzenia na inną gałąź mostka.
  • Odpowiedź "D1 sprawna, D2 sprawna, D3 uszkodzona, D4 sprawna" jest błędna, ponieważ wskazania charakterystyczne dla uszkodzenia nie dotyczą D3.
  • Odpowiedź "D1 sprawna, D2 sprawna, D3 sprawna, D4 uszkodzona" jest błędna, bo przypisuje awarię diodzie, która według pomiarów zachowuje się jednokierunkowo.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze oceniaj diodę w dwóch polaryzacjach i pamiętaj, że w układzie mostkowym prąd testera może płynąć przez więcej niż jeden element. Jeśli to możliwe w praktyce serwisowej, najlepszą metodą jest rozłączenie jednego wyprowadzenia diody, ale w tym zadaniu przyjęto diagnostykę w układzie przy odłączonym transformatorze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tryb testu diody sprawdza, czy element przewodzi w jedną stronę i blokuje w drugą. W mostku prostowniczym wynik może zależeć od ścieżek przez pozostałe diody, dlatego kluczowe jest sprawdzenie obu polaryzacji i odłączenie źródła zasilania.
Zwarcie zwykle daje przewodzenie w obu kierunkach (brak efektu "jednokierunkowości"). W praktyce miernik może wskazać bardzo mały spadek napięcia lub sygnał ciągłości niezależnie od polaryzacji, co jest nienormalne dla sprawnej diody.
Przerwa często objawia się brakiem przewodzenia w obu kierunkach. Trzeba jednak uważać, bo w układzie mostka inne elementy mogą tworzyć obejścia. Dlatego porównuje się wyniki przy obu polaryzacjach i analizuje możliwe tory przepływu prądu.
Podłączony transformator może tworzyć dodatkowe drogi przepływu prądu pomiarowego przez uzwojenia, co zafałszuje wskazania. Odłączenie transformatora izoluje mostek i pozwala, aby miernik "widział" głównie zachowanie diod, a nie elementów towarzyszących.
Najczęstsze pomyłki to: pomiar tylko w jednej polaryzacji, ignorowanie wpływu pozostałych diod na wynik oraz mylenie odczytu testu diody (spadku napięcia) z klasyczną rezystancją. Pomaga wykonywanie pomiarów porównawczych i analiza ścieżek prądu.
Często jest to możliwe, ale nie zawsze w 100% jednoznaczne, bo diody są połączone w układzie i miernik może mierzyć "przez" inne elementy. Najpewniejsza metoda serwisowa to odłączenie jednego wyprowadzenia diody, lecz w testach egzaminacyjnych zakłada się diagnozę w układzie.
Mostek prostowniczy zamienia napięcie przemienne na jednokierunkowe, wykorzystując cztery diody tak, aby niezależnie od połówki sinusoidy prąd w obciążeniu płynął w tym samym kierunku. W każdej połówce przewodzą zwykle dwie diody, a dwie blokują.
Typowe skutki to brak prawidłowego napięcia DC, zwiększone tętnienia, przegrzewanie elementów, przepalanie bezpieczników albo spadek napięcia pod obciążeniem. Rodzaj objawów zależy od tego, czy dioda ma przerwę czy zwarcie oraz jak pracuje reszta układu.
Wiedza ta bywa potrzebna przy obsłudze urządzeń zasilających automatykę, monitoring oraz elementy infrastruktury technicznej. Umiejętność szybkiej diagnostyki prostownika pomaga w usuwaniu usterek zasilaczy i ogranicza przestoje urządzeń wspierających eksploatację obiektów.
Ćwicz na schematach: pojedyncza dioda, mostek prostowniczy, pomiar w obu polaryzacjach. Utrwal, co oznacza przewodzenie i blokowanie oraz jak wyglądają typowe uszkodzenia (zwarcie/przerwa). Warto też czytać instrukcję miernika, bo wskazania zależą od trybu pomiaru.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W teście diody sprawny element przewodzi tylko w jednym kierunku, a w kierunku zaporowym nie przewodzi."

Źródła:

  • Paul Horowitz, Winfield Hill, "Sztuka elektroniki", wyd. polskie, rozdziały dotyczące diod i prostowników (mostek Graetza).
  • Adel S. Sedra, Kenneth C. Smith, "Mikroelektronika", wyd. polskie, rozdziały dotyczące złącza p-n, diod i prostowania.

Materiały:

  • Podręcznik podstaw elektroniki/elektrotechniki (działy: diody, prostowniki)
  • Instrukcje obsługi multimetrów – rozdział o funkcji testu diody i interpretacji wskazań
  • Zadania i schematy ćwiczeniowe: diagnostyka mostka Graetza przy uszkodzeniu pojedynczej diody

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego