KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 11

PYTANIE NR 6.
Rozważ obwód elektryczny składający się z dwóch rezystorów połączonych równolegle o wartościach 4Ω i 6Ω. Oblicz opór zastępczy dla tego układu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla połączenia równoległego sumują się odwrotności rezystancji:
1/Rz = 1/4 + 1/6 = (3+2)/12 = 5/12.
Zatem Rz = 12/5 = 2,4 Ω. Wynik w połączeniu równoległym musi być mniejszy od najmniejszej rezystancji gałęzi (tu 4 Ω), co potwierdza poprawność.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu równoległym rezystorów napięcie na każdej gałęzi jest takie samo, a prądy w gałęziach się sumują. Z tego wynika zależność na opór zastępczy:

1/Rz = 1/R1 + 1/R2

Dla R1 = 4 Ω oraz R2 = 6 Ω liczymy krok po kroku:

  • 1/Rz = 1/4 + 1/6
  • Sprowadzamy do wspólnego mianownika 12: 1/4 = 3/12, a 1/6 = 2/12
  • Dodajemy: 3/12 + 2/12 = 5/12
  • Odwracamy wynik: Rz = 12/5 = 2,4 Ω

Dlaczego to ma sens? W połączeniu równoległym "dokładamy" kolejną drogę przepływu prądu, więc opór zastępczy zawsze jest mniejszy niż najmniejsza rezystancja w gałęzi. Skoro najmniejsza gałąź ma 4 Ω, to 2,4 Ω jest wynikiem logicznym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "10 Ω" odpowiada typowemu błędowi zastosowania reguły dla połączenia szeregowego (4 + 6). W równoległym nie sumuje się rezystancji wprost.
  • "1,7 Ω" może wynikać z błędu arytmetycznego (np. złego dodania ułamków lub pomylenia kolejności odwracania). Taki wynik jest możliwy w równoległym, ale nie dla konkretnych wartości 4 Ω i 6 Ω.
  • "2,5 Ω" jest blisko, ale nie wynika dokładnie z rachunku. W zadaniach egzaminacyjnych warto sprawdzić obliczenia na ułamkach, bo niewielkie różnice zwykle oznaczają błąd w sprowadzeniu do wspólnego mianownika lub zaokrągleniu.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze wykonaj szybki test: w równoległym Rz < min(R1, R2). Jeśli wyszło więcej niż 4 Ω, to na pewno użyto złego wzoru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2. Następnie odwróć otrzymaną wartość, aby dostać Rz. To podejście działa zawsze dla dwóch gałęzi i pozwala szybko sprawdzić wynik testem sensowności: w równoległym Rz jest mniejsze niż najmniejszy z oporów.
W połączeniu równoległym prąd ma kilka dróg przepływu, więc "łatwiej" popłynąć (mniejszy opór całkowity). Matematycznie wynika to z sumowania odwrotności rezystancji: dodajesz dodatnie składniki 1/R, więc 1/Rz rośnie, a Rz po odwróceniu maleje.
Zapis 1/R to odwrotność rezystancji (związana z przewodnością). W praktyce pomaga liczyć układy równoległe, bo w takim połączeniu sumują się właśnie odwrotności. Dopiero na końcu odwracasz sumę, aby uzyskać opór zastępczy w omach.
Najczęściej myli się połączenie równoległe z szeregowym (zamiast odwrotności dodaje się 4+6). Drugi błąd to arytmetyka ułamków: brak wspólnego mianownika lub złe odwrócenie wyniku. Pomaga kontrola: w równoległym wynik musi być mniejszy niż 4 Ω.
Tak. Możesz użyć kalkulatora i liczyć na ułamkach dziesiętnych: 1/4 = 0,25 oraz 1/6 ≈ 0,1667, suma ≈ 0,4167, a potem Rz ≈ 1/0,4167 ≈ 2,4 Ω. Trzeba jednak uważać na zaokrąglenia i zachować sensowną liczbę miejsc.
Zastosuj regułę kontrolną: dla połączenia równoległego Rz < najmniejszy opór gałęzi, a dla szeregowego Rz > największy opór. Jeśli masz 4 Ω i 6 Ω równolegle, wynik musi być mniejszy niż 4 Ω. To prosta metoda wykrycia złego wzoru.
Przydaje się przy pracy z automatyką i osprzętem: czujnikami, elementami sterowania, sygnalizacją, a także przy diagnozowaniu usterek zasilania. Technik często ocenia poprawność połączeń i pomiarów multimetrem, więc rozumienie Rz pomaga interpretować, czy wynik pomiaru jest logiczny.
Najczęściej używa się multimetru ustawionego na pomiar oporu (Ω). Ważne: pomiar rezystancji wykonuje się w układzie bez napięcia, aby nie uszkodzić miernika i nie zafałszować wyniku. Dla gałęzi równoległych wynik będzie mniejszy niż najmniejsza rezystancja elementu.
Nie, jeśli rezystory mają 4 Ω i 6 Ω. W równoległym opór zastępczy zawsze jest mniejszy od najmniejszego oporu gałęzi, czyli mniejszy niż 4 Ω. Wartość 10 Ω pasuje do połączenia szeregowego (4+6), więc taki wynik oznacza użycie niewłaściwej reguły.
Przećwicz rozpoznawanie typu połączenia (szeregowe vs równoległe), zapamiętaj dwa podstawowe wzory i wykonuj test sensowności wyniku. Warto rozwiązać serię krótkich zadań z liczbami "ładnymi" (np. 2, 3, 6, 12), bo wtedy łatwiej kontrolować ułamki i szybciej unikasz pomyłek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Dla połączenia równoległego sumują się odwrotności rezystancji:1/Rz = 1/4 + 1/6 = (3+2)/12 = 5/12.Zatem Rz = 12/5 = 2,4 Ω."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Rezystancja" – sekcja o łączeniu rezystorów (szeregowo i równolegle), https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl): "Rezystor" – podstawowe informacje i zależności w obwodach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystor (dostęp: 2026-03-01)
  • All About Circuits: "Resistors in Parallel", https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/resistors-in-parallel/ (accessed 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik lub repetytorium z podstaw elektrotechniki (dział: połączenia rezystorów)
  • Zbiór zadań z elektrotechniki: rezystancja zastępcza (szeregowo/równolegle)
  • Karta wzorów: prawa Ohma i zależności dla Rz

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego