KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 9.
Na podstawie wyników pomiarów zamieszczonych w przedstawionej tabeli określ uszkodzenie występujące w instalacji.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów napięcia w instalacji elektrycznej, co jest istotne w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podwyższone napięcie między PE a metalowymi rurami (~50 V) przy prawidłowych wynikach L–PE (~232 V) i N–PE (0 V) wskazuje na brak/zerwanie miejscowych połączeń wyrównawczych rur. Gdyby było przebicie izolacji, na rurach pojawiłoby się napięcie zbliżone do L–PE. Wanna ma 0 V, więc jej bonding działa.

Pełne wyjaśnienie:

Połączenia wyrównawcze miejscowe w łazience mają doprowadzić do strefy ekwipotencjalnej, czyli zrównania potencjałów między przewodem PE a dostępnymi metalowymi elementami (np. rury CO, rura gazowa, wanna). W sprawnej instalacji napięcie między PE a tymi elementami powinno być bliskie 0 V (dopuszczalne są niewielkie odchylenia).

Z tabeli pomiarów wynika, że:

  • L–PE = 232 V – to typowa, prawidłowa wartość napięcia sieciowego względem PE.
  • N–PE = 0 V – wskazuje na prawidłowy potencjał przewodu neutralnego względem PE (brak nietypowych spadków napięć lub błędnych połączeń w badanym miejscu).
  • PE–metalowa rura CO ≈ 51 V oraz PE–metalowa rura gazowa ≈ 49 V – wartości wyraźnie podwyższone, nienaturalne dla prawidłowo połączonych obcych części przewodzących.
  • PE–metalowa wanna = 0 V – połączenie wyrównawcze wanny jest skuteczne.

Taki zestaw wyników jest charakterystyczny dla sytuacji, w której połączenia wyrównawcze miejscowe rur są uszkodzone lub nieciągłe (np. poluzowany zacisk, przerwany przewód wyrównawczy, korozja połączenia), natomiast inne elementy (w tym połączenie wanny) są połączone prawidłowo.

Dlaczego nie są poprawne pozostałe odpowiedzi?

  • Zwarcie między przewodem neutralnym i fazowym zwykle powodowałoby wyraźną anomalię w obwodzie (zadziałanie zabezpieczeń) i nie tłumaczyłoby stabilnego N–PE = 0 V oraz selektywnego "pływania" potencjału tylko na rurach.
  • Przebicie izolacji przewodu fazowego do metalowych rur dawałoby na rurach potencjał zbliżony do fazy, czyli napięcie w okolicy L–PE (około 230 V), a nie około 50 V. Około 50 V jest typowe dla napięć indukowanych/pojemnościowych przy braku skutecznego bondingu.
  • Uszkodzona izolacja przewodu neutralnego w pobliżu wanny byłaby bardziej spójna z nieprawidłowym napięciem N–PE oraz z nieprawidłowym wynikiem przy wannie. Tutaj wanna ma 0 V względem PE, więc ten trop nie pasuje do danych.

W praktyce naprawa polega na sprawdzeniu ciągłości i jakości połączeń wyrównawczych (zaciski, przewody, połączenie do szyny), a następnie ponownym pomiarze – napięcie PE–rury powinno spaść do wartości bliskiej 0 V.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przewody i zaciski łączące dostępne metalowe elementy (np. rury CO, rury gazowe, metalową wannę) z przewodem ochronnym, aby miały możliwie ten sam potencjał. Dzięki temu zmniejsza się napięcie dotykowe i ryzyko porażenia.
Gdy brakuje skutecznego połączenia wyrównawczego, rury mogą "pływać" potencjałem wskutek sprzężeń pojemnościowych i indukcyjnych z przewodami zasilającymi. Miernik pokazuje wtedy podwyższone napięcie, choć nie ma twardego połączenia z fazą.
Przy przebiciu izolacji rura zwykle ma potencjał zbliżony do fazy, czyli napięcie około 230 V względem PE. Wartości rzędu kilkudziesięciu woltów częściej wynikają ze sprzężeń i braku bondingu. Kluczowy jest też kontekst: inne pomiary (L–PE, N–PE) oraz selektywność objawu.
Sam pomiar nie opisuje wszystkich możliwych stanów, ale w typowej diagnostyce prawidłowe N–PE (około 0 V) oraz prawidłowe L–PE (około 230 V) nie pasują do scenariusza zwarcia N–L. Zwarcie zwykle skutkuje zadziałaniem zabezpieczeń i anomaliami napięć w obwodzie.
Pomaga porównanie napięć PE–poszczególne metalowe elementy (rury, wanna) oraz pomiar ciągłości/rezystancji połączeń wyrównawczych. Jeżeli jedna grupa elementów ma podwyższone napięcie, a inne 0 V, wskazuje to na lokalny brak ciągłości lub zły styk w połączeniach.
Są kluczowe w pomieszczeniach o podwyższonym ryzyku, zwłaszcza w łazienkach, gdzie jednocześnie występują metalowe elementy instalacji (rury) i wilgoć. W takich warunkach nawet niewielkie napięcie dotykowe może stanowić większe zagrożenie.
Najczęstsze to: poluzowany lub skorodowany zacisk, uszkodzony przewód wyrównawczy, nieprawidłowo dobrany punkt podłączenia, przerwanie ciągłości po wymianie odcinka instalacji na tworzywo, albo błędy montażowe przy modernizacji instalacji.
To wskazuje na selektywność usterki: bonding wanny jest wykonany poprawnie, więc jej potencjał jest zrównany z PE. Rury CO i gazowe nie są skutecznie dołączone do połączeń wyrównawczych (brak ciągłości lub zły styk), więc "zbierają" napięcie indukowane.
Typowe pomyłki to uznanie każdej wartości różnej od 0 V za przebicie izolacji, ignorowanie różnicy między 50 V a 230 V oraz pominięcie, że jeden element (wanna) ma poprawne 0 V. Często też myli się skutki zwarć z objawami braku połączeń wyrównawczych.
Ćwicz analizę zestawów pomiarów: L–PE, N–PE oraz PE–części przewodzące dostępne. Zapamiętaj typowe wzorce: 230 V na obcym elemencie sugeruje "twarde" połączenie z fazą, a kilkadziesiąt woltów często oznacza sprzężenia przy braku bondingu. Trenuj też wnioskowanie selektywne.
info

Statystycznie 27% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Podwyższone napięcie między PE a metalowymi rurami (~50 V) przy prawidłowych wynikach L–PE (~232 V) i N–PE (0 V) wskazuje na brak/zerwanie miejscowych połączeń wyrównawczych rur."

Źródła:

  • PN-HD 60364-5-54:2011, Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 5-54: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Układy uziemiające i przewody ochronne
  • PN-HD 60364-4-41:2017, Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa – Ochrona przed porażeniem elektrycznym
  • PN-HD 60364-6:2019, Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 6: Sprawdzanie

Materiały:

  • PN-HD 60364-5-54:2011 – wymagania dotyczące uziemień, przewodów ochronnych i połączeń wyrównawczych
  • PN-HD 60364-4-41:2017 – środki ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym
  • PN-HD 60364-6:2019 – sprawdzanie instalacji elektrycznych (pomiary i oględziny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego