KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 21.
Na podstawie zamieszczonego fragmentu jednolitego rzeczowego wykazu akt określ, przez jaki okres, przechowywana jest dokumentacja odzwierciedlająca najważniejsze kwestie organizacyjne, tych państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych, które nie wytwarzają materiałów archiwalnych i prowadzą składnice akt.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z klasyfikacją dokumentacji w kontekście archiwizacji.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W JRWA okres przechowywania wynika z kategorii archiwalnej przypisanej do danej klasy akt.
Jeżeli w wykazie przy tej dokumentacji widnieje kategoria "B25", oznacza to obowiązek przechowywania przez 25 lat, licząc zgodnie z przyjętymi zasadami od końca roku, w którym sprawę zakończono.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach opartych o jednolity rzeczowy wykaz akt (JRWA) kluczowe jest, że okres przechowywania nie wynika z opisu "na oko", tylko z kategorii archiwalnej przypisanej do danej pozycji (klasy) w wykazie.

Kategoria typu B z liczbą oznacza dokumentację niearchiwalną, którą należy przechowywać przez podaną liczbę lat. Zatem zapis "B25" wskazuje na 25 lat przechowywania. W praktyce technika archiwisty jest to podstawowa informacja potrzebna do planowania miejsca w składnicy akt, ustalania terminów przekazywania i przygotowywania brakowania.

Dlaczego pozostałe okresy mogą kusić, ale są błędne w tym kontekście?

  • "Przez 50 lat." – bywa kojarzone z dokumentacją o dłuższej retencji, jednak bez wskazania takiej kategorii w JRWA nie można przyjmować dłuższego okresu "profilaktycznie".
  • "Przez 75 lat." – to bardzo długi okres, typowo wybierany przez osoby sugerujące się "ważnością" dokumentacji. W JRWA "ważność" jest już uwzględniona poprzez właściwą kategorię; nie zgaduje się jej po opisie.
  • "Przez 100 lat." – to skrajna wartość, często wybierana przez mechanizm "im ważniejsze, tym dłużej". W zadaniu egzaminacyjnym decyduje odczyt z wykazu akt, a nie intuicja.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw znajdź w podanym fragmencie JRWA kategorię archiwalną przy danej klasie akt, a potem przekształć ją na odpowiedź w latach. Unikniesz w ten sposób wyboru opcji na podstawie samego brzmienia opisu dokumentacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
JRWA to uporządkowany wykaz klas (haseł) dokumentacji, używany do klasyfikowania spraw i teczek w jednostce. Przy każdej klasie podaje się m.in. kategorię archiwalną, która wskazuje sposób kwalifikacji oraz okres przechowywania dokumentacji.
Kategoria B25 oznacza dokumentację niearchiwalną, którą należy przechowywać przez 25 lat. Liczbę lat odczytuje się bezpośrednio z symbolu kategorii w JRWA, a następnie stosuje w ewidencji i gospodarowaniu zasobem w składnicy akt.
Najpierw znajdź właściwą klasę akt odpowiadającą opisowi w pytaniu, a potem odczytaj przypisaną kategorię archiwalną. Jeśli jest to "B" z liczbą, ta liczba oznacza lata przechowywania. Dopiero na końcu wybierz odpowiedź zgodną z tą wartością.
Bo JRWA jest narzędziem normującym postępowanie z dokumentacją w danej jednostce: to kategoria archiwalna rozstrzyga, ile lat przechowywać akta. Zgadywanie na podstawie "ważności" opisu prowadzi do typowych pomyłek (np. wybór 50/75/100 lat).
Nie zawsze. "Organizacyjna" to szerokie pojęcie, a okres przechowywania zależy od konkretnej klasy w JRWA i przypisanej kategorii. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych trzeba kierować się zapisem z wykazu akt, a nie samą nazwą rodzaju dokumentacji.
Składnicę akt prowadzi się w jednostkach, które przechowują dokumentację niearchiwalną i organizują jej obieg oraz magazynowanie. W praktyce jest to miejsce gromadzenia akt po zakończeniu spraw, ich ewidencjonowania, udostępniania oraz przygotowania do brakowania po upływie retencji.
Najczęstsze błędy to: odczytanie liczby jako numeru klasy zamiast lat, pomylenie symboli podobnych wizualnie, nieuwzględnienie, że odpowiedź ma wynikać z konkretnego fragmentu JRWA, oraz wybieranie "większej" liczby z przekonania, że ważne dokumenty zawsze trzyma się dłużej.
W praktyce jednostki mogą wstrzymywać brakowanie (np. z powodów organizacyjnych), ale na egzaminie liczy się wartość wynikająca z JRWA. Pytanie sprawdza umiejętność odczytu kategorii i przełożenia jej na lata, a nie decyzje zarządcze o ewentualnym wydłużeniu retencji.
Z pozycji w JRWA zwykle odczytuje się m.in. symbol klasy, nazwę/hasło klasy, kategorię archiwalną (A/B/BE/Bc) oraz czasem dodatkowe uwagi co do prowadzenia teczek. To pomaga prawidłowo kwalifikować, opisywać i porządkować dokumentację w kancelarii i składnicy.
Ćwicz na różnych fragmentach JRWA: wyszukiwanie klas po opisie sprawy, odczyt kategorii archiwalnej i zamianę na lata. Rób też zadania z podobnymi, mylącymi odpowiedziami (25/50/75/100), aby trenować dokładne czytanie wykazu zamiast zgadywania.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z archiwistyki dotyczące JRWA i kwalifikacji archiwalnej
  • Instrukcje kancelaryjne i instrukcje archiwalne stosowane w jednostkach organizacyjnych (do nauki sposobu odczytu kategorii)
  • Przykładowe JRWA dla jednostek administracji (ćwiczenia w wyszukiwaniu haseł i kategorii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego